Πώς θα δοθούν οι αγροτικές ενισχύσεις της νέας ΚΑΠ

Αλλαγές στην αρχιτεκτονική των ενισχύσεων που λαμβάνει ο πρωτογενής τομέας παραγωγής φέρνει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, με ιδιαίτερη έμφαση να δίνεται στους νέους σε ηλικία αγρότες αλλά και στο μικρό κλήρο.
Ειδικότερα, με γνώμονα ότι στο προσεχές διάστημα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα «κλειδώσει» τη στρατηγική που θα ακολουθήσει, προκειμένου να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που δίνει η νέα ΚΑΠ για την περίοδο 2015-2019, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων Δημήτρης Μελάς έδωσε, μιλώντας στο πρόσφατο αναπτυξιακό συνέδριο του ΥπΑΑΤ, τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές που θα αποτελέσουν τη βάση του σχεδιασμού για την επόμενη μέρα στον αγροτικό τομέα.
Δύο περιφέρειες
Αρχής γενομένης της δυνατότητας χρησιμοποίησης τμηματικών ενισχύσεων σε συνάρτηση με τη ρύθμιση του ύψους των διατιθέμενων κονδυλίων που δίνει η νέα ΚΑΠ στα κράτη-μέλη, καθώς και στις ρήτρες για επίτευξη εσωτερικής σύγκλισης του μέσου όρου των στρεμματικών επιδοτήσεων, η ελληνική πλευρά φέρεται να προκρίνει το σενάριο του χωρισμού της επικράτειας σε δύο περιφέρειες: καλλιέργειες και βοσκότοποι.
Σημαντική παράμετρος για το νέο καθορισμό των δικαιωμάτων των αγροτών από το 2015 αποτελεί το γεγονός ότι για κάθε έτος εφαρμογής της περιόδου 2015-2019 υπάρχει ένα εθνικό ανώτατο όριο στο ύψος των κονδυλίων (π.χ. 2,6 δισ. ευρώ για το πρώτο έτος) στο οποίο συμπεριλαμβάνονται όλες οι δράσεις, όπως το ποσοστό για τους νέους, τους φυσικούς περιορισμούς και το κομμάτι του πρασινίσματος, οι οποίες, αφού αφαιρεθούν, αφήνουν το κομμάτι της βασικής ενίσχυσης.
Σύμφωνα με τον κ. Μελά, «το κομμάτι της βασικής ενίσχυσης θα χρησιμοποιηθεί για να βγουν και να υπολογιστούν οι νέες συνθήκες της περιφερειοποίησης, όπως και ο καθορισμός του νέου δικαιώματος που θα καθοριστεί από το 2015, της αξίας του δικαιώματος που πρόκειται να λάβουν οι αγρότες. Μέσα απ’ αυτό το ποσοστό μπορούμε να ορίσουμε και ένα ποσοστό ενίσχυσης για εθνικό απόθεμα δικαιωμάτων το οποίο θα μπορεί να δίνεται σε νεοεισερχόμενους γεωργούς».
Αξία δικαιώματος
Οπως εξηγεί ο γενικός γραμματέας του ΥπΑΑΤ, «η αρχική αξία του δικαιώματος το 2015 θα υπολογιστεί αφού προσαρμοστούν οι αξίες των δικαιωμάτων του 2014 στο νέο Εθνικό Φάκελο, έτσι όπως θα καθοριστεί με την αρχιτεκτονική και την κατανομή των κονδυλίων μετά την απόφαση της ελληνικής πλευράς. Με τον τρόπο αυτό οι αρχικές μεταβολές για όλους τους γεωργούς θα είναι σχετικά μικρές. Η τελική αξία του δικαιώματος το 2019 ως βασική ενίσχυση, πέρα από οποιοδήποτε άλλο πριμ, θα μπορεί να υπολογίζεται διαιρώντας το σύνολο του δημοσιονομικού φακέλου της περιφέρειας με τις εκτάσεις που αναφέρονται στην ίδια περιφέρεια. Το πηλίκο που θα προκύπτει θα είναι η αξία ανά εκτάριο του κάθε δικαιώματος.
Αφού λοιπόν έχει υπολογιστεί η αρχική αξία του 2015 και η τελική του 2019, μπορεί να γίνεται ετήσια προσαρμογή του με γραμμική ισόποση μείωση μέχρι το τέλος της περιόδου προσαρμογής».
Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η εξομοίωση των ενισχύσεων δεν ολοκληρώνεται σε αυτή την ΚΑΠ, αλλά θα υπάρχει και την επόμενη επταετία. Σύμφωνα με τον κ. Μελά «θα φτάσουμε σε ένα σημείο που θα πρέπει να έχουμε εξίσωση του δικαιώματος, ακόμα και μεταξύ βοσκότοπων και καλλιεργήσιμων εκτάσεων (μέχρι το 2026)».
Σημειώνεται ότι μέχρι τώρα η κατανομή των κονδυλίων ήταν 81% στη φυτική παραγωγή και 19% των πόρων στη ζωική παραγωγή και απώτερος στόχος είναι σταδιακά αυτή η ψαλίδα να μειωθεί.
Συνδεδεμένες
ενισχύσεις
Οσον αφορά στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, που αποτελούν το 10% του εθνικού φακέλου, το υπουργείο έχει ξεκαθαρίσει σε όλους τους τόνους ότι θα πρέπει να δοθούν στοχευμένα. «Οι συνδεδεμένες ενισχύσεις είναι ένα μέρος που αφαιρείται από το δημοσιονομικό φάκελο, άρα αφαιρείται από την αξία των δικαιωμάτων που θα κατανεμηθούν και θα πρέπει να δοθούν στοχευμένα και στρατηγικά για να έχει το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα» τόνισε ο κ. Μελάς, σημειώνοντας ότι αιχμή στις συνδεδεμένες θα πρέπει να αποτελέσει ο κλάδος της κτηνοτροφίας. Για τους νέους σε ηλικία αγρότες (έως και 40 ετών) δίνεται η δυνατότητα προσαύξησης σε ποσοστό 25% επί της αξίας των δικαιωμάτων των ενισχύσεων για μία πενταετία. Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΥπΑΑΤ, «η νέα ΚΑΠ δίνει τη δυνατότητα να δοθούν κονδύλια σε ποσοστό μέχρι 2% του Εθνικού Φακέλου. Το συμπλήρωμα αυτό θα καλύψει περίπου έκταση 66.000 εκταρίων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μέσος κλήρος της Ελλάδας είναι περίπου πέντε εκτάρια, προκύπτει ότι ο αριθμός των νέων γεωργών θα είναι περίπου 13.500 με βάση αυτό το ποσό, που αποτελούν θεωρώ, μια σημαντική μάζα ανανέωσης».
Υπενθυμίζεται ότι ιδιαίτερη μνεία στην προνομιακή υποστήριξη που θα έχουν οι νέοι ηλικιακά αγρότες στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ έκανε ο Ευρωπαίος επίτροπος Γεωργίας Ντατσιάν Τσιόλος στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Ελλάδα, καθώς προβλέπεται πριμ πρώτης εγκατάστασης έως και 70.000 ευρώ, αλλά και η ειδική συμπληρωματική ενίσχυση για τα πρώτα πέντε χρόνια δραστηριότητάς τους.