«Ο χρόνος είναι ο πρώτος μεγάλος μας αντίπαλος και ο δεύτερος η γραφειοκρατία»

«Πρέπει να αντιμετωπίζουμε το Αιγαίο ως σύνολο με κοινά προβλήματα και κοινά συμφέροντα, οφείλουμε όμως να λαμβάνουμε υπόψη μας και τις διαφορετικές ανάγκες που έχουν τα νησιά μας, ανάλογα με το μέγεθος και την προσβασιμότητά τους».
Στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπίζονται τα νησιά τόσο του Νοτίου όσο και του Βορείου Αιγαίου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή της στη «δ», η Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου κ. Χριστιάνα Καλογήρου.
Με αφορμή την πρόσφατη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Κρήτης και Νήσων Αιγαίου, η κ. Καλογήρου διαπιστώνει πως οι αρμόδιοι φορείς αγωνιούν γιατί δεν θα πρέπει να χαθεί ούτε ένα ευρώ σε αυτή τη δύσκολη εποχή.
«Δεν μπορούμε να χάσουμε αυτή τη μεγάλη ευκαιρία για τον τόπο μας. Ο χρόνος είναι ο πρώτος μεγάλος μας αντίπαλος, και ο δεύτερος είναι η γραφειοκρατία», δηλώνει η κ. Χριστιάνα Καλογήρου.
Σε ερώτηση για το θέμα των τσιγγάνων η κ. Καλογήρου δηλώνει πως το πιο σημαντικό είναι να τηρηθεί η νομιμότητα. «Σημαντικό είναι όλοι μαζί οι φορείς, συνεργαζόμενοι, να δώσουμε λύση στο πρόβλημα. Από πλευράς μας οι υπηρεσίες της Α.Δ.Α. έχουν εντολή να πράξουν τα δέοντα», δηλώνει η Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου.
Η συνέντευξη της κ. Χριστιάνας Καλογήρου, αναλυτικά:
• Ποιές είναι οι εντυπώσεις που αποκομίσατε από την πρόσφατη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Κρήτης και Νήσων Αιγαίου, που έγινε στη Ρόδο, καθώς υπήρξε διάχυτη ανησυχία για τις γραφειοκρατικές διαδικασίες που μπορούν να γίνουν τροχοπέδη στην εξέλιξη των έργων;
Διαπίστωσα πρώτα από όλα την αγωνία όλων των φορέων να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ, σε αυτή τη δύσκολη εποχή, και τη διάθεση όλων να δώσουμε μάχη προκειμένου να τα καταφέρουμε. Πρέπει να τρέξουμε, καθώς δεν έχουμε την πολυτέλεια άλλων καθυστερήσεων. Δεν μπορούμε να χάσουμε αυτή τη μεγάλη ευκαιρία για τον τόπο μας. Ο χρόνος είναι ο πρώτος μεγάλος μας αντίπαλος, και ο δεύτερος είναι η γραφειοκρατία.
Κατά τη συνεδρίαση επισημάνθηκε επίσης η ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαιτερότητα της νησιωτικότητας στη λήψη αποφάσεων, τόσο στην υλοποίηση έργων της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου, όσο και στο σχεδιασμό των δράσεων της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020. Έχει ιδιαίτερη σημασία επίσης να αναφέρουμε ότι τα μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης τόνισαν την ανάγκη περιφερειοποίησης των πόρων στη νέα προγραμματική περίοδο 2014-2020 και δημιουργίας Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων, που να ενσωματώνουν δράσεις περιφερειακής και νησιωτικής ανάπτυξης, οι οποίες στο παρελθόν χρηματοδοτήθηκαν από Τομεακά Προγράμματα.
• Είστε αισιόδοξη για την καλή πορεία του προγράμματος για όλα τα νησιά τα οποία καλύπτει καθώς δεν τρέχουν όλοι οι φορείς υλοποίησης με τις ίδιες ταχύτητες; Τι πρέπει να γίνει για να μην χαθούν πόροι τόσο απ’ αυτό το πρόγραμμα όσο και από το επόμενο;
Όπως ανέφερα και προηγουμένως, μεγάλος μας αντίπαλος είναι η γραφειοκρατία και με αυτή πρέπει να παλέψουμε για να μη χαθούν πόροι ούτε σε αυτό ούτε στο επόμενο πρόγραμμα. Πολυδαιδαλώδης είναι η διαδικασία των αδειοδοτήσεων. Κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Κρήτης και Νήσων Αιγαίου 2007-2013, επέμεινα ότι η διαπίστωση αυτή πρέπει να ληφθεί υπόψη σε σχέση με την επόμενη προγραμματική περίοδο, στην οποία δεν πρέπει να έχουμε τόσο χρονοβόρες και γραφειοκρατικές διαδικασίες. Δεν μπορούμε να περιμένουμε από τους μικρούς δήμους, οι οποίοι είναι και υποστελεχωμένοι, να περάσουν το λιγότερο 38 βήματα γραφειοκρατίας για να πάρουν έγκριση έργου. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι διαδικασίες θα είναι πιο απλές και πιο γρήγορες. Ασφαλιστική δικλείδα για να μη χαθεί ούτε ευρώ σε αυτό το πρόγραμμα αποτελεί η απόφαση που πάρθηκε κατά τη συνεδρίαση σε σχέση με τη μεταφορά των πιστώσεων.
• Πώς μπορεί να επιτευχθεί η ενδυνάμωση του παραγωγικού ιστού, η στήριξη της επιχειρηματικότητας και ως τούτου και η απασχόληση στην περιοχή ευθύνης σας καθώς τα στοιχεία για την ανεργία ειδικά στις γυναίκες, είναι απογοητευτικά;
Ζητούμενο του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος, αλλά και του επόμενου αποτελεί η ενδυνάμωση του παραγωγικού ιστού και η στήριξη της επιχειρηματικότητας και μέσω αυτής, της απασχόλησης. Είναι μοναδική ευκαιρία για την καταπολέμηση της ύφεσης που πλήττει ολόκληρη τη χώρα, αλλά και για την προώθηση της απασχόλησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας για τις γυναίκες και όχι μόνο. Ένας παραπάνω λόγος για να δουλέψουμε ακόμη πιο σκληρά και να λύσουμε τα όποια γραφειοκρατικά προβλήματα, ώστε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.
• Από τον χειρισμό των θεμάτων που έχουν να κάνουν με τις αρμοδιότητές σας σίγουρα έχετε διαπιστώσει πως υπάρχει ζήτημα με τις γραφειοκρατικές διαδικασίες. Πώς θα το αντιμετωπίσετε ώστε να γίνει πράξη η νησιωτικότητα;Αναφέραμε προηγουμένως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα γραφειοκρατίας, την περίπτωση του συστήματος αδειοδότησης των έργων στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Κρήτης και Νήσων Αιγαίου 2007-2013. Αυτό είναι ένα ζήτημα που πρέπει να λύσουμε άμεσα, καθώς η γραφειοκρατία «πνίγει» κάθε δημιουργική προσπάθεια και είναι ο μεγαλύτερος αντίπαλός μας σε όλους τους τομείς. Τέτοιου είδους παρεμβάσεις και προτάσεις κάνουμε όπου είναι δυνατό και όπου υπάρχει ανάγκη αλλαγής διαδικασιών.
Την ίδια στιγμή ως Α.Δ.Α κάνουμε σημαντικά βήματα σε επίπεδο εσωτερικής λειτουργίας, προκειμένου να βελτιώσουμε τις παρεχόμενες υπηρεσίες μας προς τους πολίτες και να επιταχύνουμε τις διαδικασίες, όπως η πιλοτική εφαρμογή της ψηφιακής υπογραφής, για την πιο γρήγορη, εύκολη και ασφαλή διακίνηση εγγράφων μεταξύ των υπηρεσιών της Α.Δ.Α. Στη μείωση της γραφειοκρατίας μπορεί να συμβάλλει και η περαιτέρω αποκέντρωση των υπηρεσιών. Αποκέντρωση στην πράξη, με μηδενικό κόστος, αυτός είναι ο στόχος. Ήδη για παράδειγμα συστήθηκαν με απόφασή μου, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ, τρία αποκεντρωμένα Γραφεία Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού σε Λήμνο, Χίο και Σάμο, τα οποία δεν επιβαρύνουν τον Κρατικό Προϋπολογισμό με καμία δαπάνη, καθώς η κάλυψη των αναγκών σε προσωπικό θα γίνει είτε μέσω μετακινήσεων υπαλλήλων της Α.Δ.Α. είτε μέσω μετατάξεων. Αντίστοιχες κινήσεις για την περαιτέρω αποκέντρωση θα γίνουν και στο Νότιο Αιγαίο, πάντα με γνώμονα την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και την ταχύτερη διεκπεραίωση των θεμάτων.
• Ποια είναι τα κύρια προβλήματα που έχετε εντοπίσει στα νησιά που είναι υπό τη δική σας ευθύνη και ποιες είναι οι προτεραιότητές σας;
Κάθε νησί έχει τις δικές του ιδιαίτερες ανάγκες και πρέπει συνεπώς να εξετάζουμε κάθε ζήτημα ξεχωριστά και με προσοχή. ¶ποψή μου είναι ότι, παρόλο που πρέπει να αντιμετωπίζουμε το Αιγαίο ως σύνολο με κοινά προβλήματα και κοινά συμφέροντα, την ίδια στιγμή οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψη μας και τις διαφορετικές ανάγκες που έχουν τα νησιά μας ανάλογα με το μέγεθος και την προσβασιμότητά τους. Η διαφοροποίηση αυτή δεν έχει να κάνει με τη γεωγραφική διάκριση που κάνουμε σε Βόρειο και Νότιο Αιγαίο, καθώς υπάρχουν νησιά με αντίστοιχα -αλλά και τόσο διαφορετικά- ζητήματα και στο Βόρειο και στο Νότιο Αιγαίο. Συνεπώς αντί για οριζόντιες δράσεις για όλο το νησιωτικό χώρο, πρέπει για κάθε νησί ξεχωριστά να εντοπίσουμε τα πλεονεκτήματα και τις δυσκολίες του, ενώ ταυτόχρονα οφείλουμε να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες για το Αιγαίο ως ενιαίο σύνολο.
Ρόλος της Α.Δ.Α είναι βεβαίως να λειτουργεί υποστηρικτικά στο έργο των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθμού. Ουσιαστικά οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Για αυτό, αλλά και επειδή πιστεύω ότι τίποτε δεν υποκαθιστά την άμεση επαφή -ακόμη και σήμερα που η τεχνολογία μας επιτρέπει να επικοινωνούμε πολύ πιο άμεσα και γρήγορα ακόμη και με τα πιο απομακρυσμένα μέρη- από την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων μου έχω ξεκινήσει ένα κύκλο επισκέψεων και επαφών στα νησιά του Αιγαίου, ο οποίος συνεχίζεται. Σε κάθε νησί έχω την ευκαιρία να ενημερωθώ από τους τοπικούς φορείς για τα ιδιαίτερα ζητήματα που υπάρχουν και από εκεί και πέρα, σε όσα θέματα εμπίπτουν στη δική μου αρμοδιότητα ιεραρχώ τις προτεραιότητες καταρχήν με βάση το βαθμό του επείγοντος και επίσης με βάση το τι μπορούμε να κάνουμε άμεσα για να έχουμε γρήγορα αποτελέσματα. Η πρόταση της Α.Δ.Α για τη δυνατότητα κατασκευής και χρηματοδότησης ειδικών δεξαμενών κατ’ οίκον για την εξοικονόμηση νερού είναι ένα από αυτά που μπορούμε να κάνουμε άμεσα.
Είναι πολλά τα ζητήματα και τα προβλήματα, και κάθε νησί έχει τις ιδιαιτερότητές του, αλλά πιστεύω ότι με συνεργασία όλων των φορέων του Αιγαίου μπορούμε να πετύχουμε πολλά.
• Αγκάθι παραμένουν στο Αιγαίο οι καλές θαλάσσιες συγκοινωνίες. Τα μηνύματα με βάση και την κατάσταση που επικρατεί στις ακτοπλοϊκές εταιρείες δεν είναι θετικά. Τι θα πράξετε για να βελτιωθεί η κατάσταση;
Το ζήτημα της ακτοπλοϊκής σύνδεσης -αν και δεν είναι στις αρμοδιότητες της Α.Δ.Α.- είναι κατά την άποψή μου το πιο σημαντικό για τα νησιά του Αιγαίου και ως ο ενδιάμεσος φορέας μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης και του κεντρικού κράτους μπορώ να επισημάνω τη σοβαρότητα του θέματος προς τους αρμόδιους φορείς, και εξηγώντας τις πραγματικές διαστάσεις της κατάστασης ελπίζω να μπορέσω να συμβάλω στην επίλυσήτου. Βεβαίως, είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα στις σημερινές δύσκολες οικονομικές συνθήκες, ακριβώς όμως λόγω της κρίσης πρέπει να γίνει πρώτη προτεραιότητα όλων των φορέων. Γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για νησιωτικό ισοδύναμο με απαγορευτικό μεταφορικό κόστος και αραιή συχνότητα συγκοινωνιών.
• Μεγάλο πρόβλημα συνεχίζει να υπάρχει με τους τσιγγάνους και στη Ρόδο. Πρόσφατα υπήρξε παρέμβαση της δικαιοσύνης για να δοθεί λύση. Ποιες είναι οι δικές σας απόψεις;
Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η τήρηση της νομιμότητας. Βέβαια, η συγκεκριμένη περίπτωση στην οποία προφανώς αναφέρεστε εμπίπτει στις συναρμοδιότητες διαφορετικών θεσμικών φορέων. Σημαντικό είναι όλοι μαζί οι φορείς, συνεργαζόμενοι, να δώσουμε λύση στο πρόβλημα. Από πλευράς μας οι υπηρεσίες της Α.Δ.Α. έχουν εντολή να πράξουν τα δέοντα.
• Δεν συμβάλλουν στην καλή εξυπηρέτηση των νησιωτών οι αποφάσεις που ελήφθησαν πρόσφατα για το κλείσιμο των εφοριών της Λέρου, της Καρπάθου και της Καλύμνου. Ποια θα ήταν η παρέμβασή σας ώστε να συνεχίσουν να εξυπηρετούνται καλά όλοι οι νησιώτες;
Με την ιδιότητά μου ως Γενική Γραμματέας της Α.Δ.Α. έχω ήδη ενημερώσει την κυβέρνηση για το υπαρκτό αυτό πρόβλημα. Η κυβέρνηση έχει γνώση των προβλημάτων, διάθεση επίλυσής τους και ιδιαίτερη ευαισθησία σε θέματα νησιωτικής πολιτικής, λαμβάνοντας βεβαίως υπόψη την οικονομική κρίση.
• Σε νησιά, όπως η Ρόδος, που είναι κατ’ εξοχήν τουριστικοί προορισμοί πρέπει να δημιουργηθούν κέντρα υποδοχής λαθρομεταναστών;
Το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης στο Αιγαίο είναι υπαρκτό, και ακόμη πιο έντονο το τελευταίο διάστημα λόγω του κύματος λαθρομετανάστευσης μετά την «αραβική άνοιξη» και ειδικά μετά τα τελευταία γεγονότα στη Συρία.
Οι αρμόδιοι φορείς κάνουν τις κινήσεις που πρέπει προς αυτή την κατεύθυνση. Η προσωπική μου άποψη είναι ότι στο συγκεκριμένο θέμα πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νησιά, όπως η Ρόδος, από την αυξημένη ροή λαθρομεταναστών, όσο και το γεγονός ότι η Ρόδος αποτελεί βασική προμετωπίδα του τουρισμού στη χώρα μας. Δεν θα πρέπει όμως από την άλλη να ξεχνάμε και την ανθρωπιστική διάσταση του θέματος.