Tον καθορισμό ειδικών μέτρων για τη γεωργία στα μικρά νησιά του Αιγαίου προβλέπει πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Υπουργών που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της πρότασης κανονισμού η ιδιαίτερη γεωγραφική κατάσταση ορισμένων νησιών του Αιγαίου συνεπάγεται επιπλέον δαπάνες μεταφοράς όσον αφορά τον εφοδιασμό με προϊόντα τα οποία είναι βασικά για την ανθρώπινη κατανάλωση, για μεταποίηση ή ως γεωργικές εισροές. Επιπλέον, αντικειμενικοί παράγοντες που αφορούν την απομόνωση, το νησιωτικό και απόκεντρο χαρακτήρα συνεπάγονται για τους εμπορευόμενους και τους παραγωγούς των νησιών του Αιγαίου πρόσθετες επιβαρύνσεις που αποτελούν σοβαρό μειονέκτημα για τις δραστηριότητές τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εμπορευόμενοι και παραγωγοί διατελούν σε διπλά νησιωτική κατάσταση, εφόσον ο εφοδιασμός πραγματοποιείται μέσω άλλων νησιών. Τα μειονεκτήματα αυτά μπορούν να μετριαστούν με τη μείωση των τιμών των εν λόγω προϊόντων
Για να εξασφαλισθεί ο εφοδιασμός των νησιών του Αιγαίου και να αντισταθμιστούν οι επιπλέον δαπάνες που προκύπτουν λόγω του απόκεντρου και νησιωτικού χαρακτήρα και της μικρής έκτασης των εν λόγω νησιών, απαιτείται η εισαγωγή ειδικού καθεστώτος εφοδιασμού. Για την αποφυγή της κερδοσκοπίας που θα είχε επιβλαβείς συνέπειες για τους τελικούς χρήστες στα μικρά νησιά του Αιγαίου, είναι σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι μόνο προϊόντα ποιότητας υγιούς, ανόθευτης και σύμφωνης με τα συναλλακτικά ήθη μπορούν να υπαχθούν στο ειδικό καθεστώς εφοδιασμού. Οσον αφορά τα μεταποιημένα προϊόντα, θα πρέπει να επιτραπούν οι συναλλαγές μεταξύ των μικρών νησιών του Αιγαίου, προκειμένου να καταστεί δυνατό το εμπόριο μεταξύ αυτών. Από το 2007, επισημαίνεται, οι ανάγκες σε βασικά προϊόντα έχουν αυξηθεί στα μικρά νησιά του Αιγαίου, λόγω της ανάπτυξης του ζωικού κεφαλαίου και της δημογραφικής πίεσης. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να αυξηθεί το μερίδιο του προϋπολογισμού που μπορεί να χρησιμοποιήσει η Ελλάδα για το ειδικό καθεστώς εφοδιασμού των μικρών νησιών του Αιγαίου. Στη συνέχεια αναφέρεται αναλυτικά τι προβλέπει το νομοσχέδιο.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
¶ρθρο 1: Αντικείμενο
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει ειδικά μέτρα στον τομέα της γεωργίας, με σκοπό την αντιμετώπιση των δυσχερειών οι οποίες προκαλούνται από τον άκρως απόκεντρο και νησιωτικό χαρακτήρα, καθώς και τη μικρή έκταση των μικρών νησιών του Αιγαίου, εφεξής καλούμενα «μικρά νησιά».
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ως «μικρά νησιά» νοούνται όλα τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους, εκτός από την Κρήτη και την Εύβοια.
Αρθρο 2: Στόχοι
1. Τα ειδικά μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 1 συμβάλλουν στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων: α) εξασφάλιση του εφοδιασμού των μικρών νησιών σε προϊόντα τα οποία είναι βασικά για την ανθρώπινη κατανάλωση, για μεταποίηση ή γεωργικές εισροές, με περιορισμό των επιπλέον δαπανών, λόγω του απόκεντρου και νησιωτικού χαρακτήρα και της μικρής έκτασης·
β) διατήρηση και ανάπτυξη της γεωργικής δραστηριότητας των μικρών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής, της μεταποίησης και της εμπορίας των τοπικών προϊόντων.
2. Οι στόχοι που ορίζονται στην παράγραφο 1 υλοποιούνται μέσω των μέτρων που αναφέρονται στα κεφάλαια III, IV και V.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ
Αρθρο 3: Κατάρτιση του
προγράμματος στήριξης
1. Τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 1 καθορίζονται για τα μικρά νησιά από ένα πρόγραμμα στήριξης, το οποίο περιλαμβάνει:
α) ένα ειδικό καθεστώς εφοδιασμού, όπως προβλέπεται στο κεφάλαιο ΙΙΙ, και β) ειδικά μέτρα στήριξης της τοπικής γεωργικής παραγωγής, όπως προβλέπεται στο κεφάλαιο IV.
2. Το πρόγραμμα στήριξης θεσπίζεται στο γεωγραφικό επίπεδο που θεωρείται καταλληλότερο από την Ελλάδα. Καταρτίζεται από τις αρμόδιες αρχές που ορίζει το εν λόγω κράτος μέλος, το οποίο, ύστερα από διαβούλευση με τις αρμόδιες αρχές και τους οργανισμούς στο κατάλληλο γεωγραφικό επίπεδο, το υποβάλλει στην Επιτροπή για έγκριση σύμφωνα με το άρθρο 6.
Αρθρο 4: Συμβατότητα και συνοχή
1. Τα μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης πρέπει να είναι σύμφωνα με το δίκαιο της Ενωσης, να έχουν συνοχή με τις άλλες πολιτικές της Ενωσης καθώς και με τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει αυτών των πολιτικών.
2. Εξασφαλίζεται η συνοχή των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης με τα μέτρα που υλοποιούνται βάσει άλλων μέσων της κοινής γεωργικής πολιτικής, και ιδίως των κοινών οργανώσεων αγοράς, της αγροτικής ανάπτυξης, της ποιότητας των προϊόντων, της καλής μεταχείρισης των ζώων και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Ειδικότερα, δυνάμει του παρόντος κανονισμού, δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί κανένα μέτρο: α) ως συμπληρωματική στήριξη των καθεστώτων πριμοδοτήσεων ή ενισχύσεων που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης της αγοράς, εκτός των εξαιρετικών περιπτώσεων που αιτιολογούνται με αντικειμενικά κριτήρια· β) ως στήριξη ερευνητικών έργων, μέτρων που αποσκοπούν στη στήριξη ερευνητικών έργων ή μέτρων επιλέξιμων για χρηματοδότηση από την Ένωση βάσει της απόφασης 2009/470/ΕΚ του Συμβουλίου· γ) ως στήριξη των μέτρων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1698/2005 [του Συμβουλίου9].
Αρθρο 5: Περιεχόμενο του προγράμματος στήριξης
Το πρόγραμμα στήριξης περιλαμβάνει:
α) χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων και ενδεικτικό ετήσιο γενικό δημοσιονομικό πίνακα όπου παρουσιάζονται συνοπτικά οι διατιθέμενοι πόροι· β) αιτιολόγηση της συμβατότητας και της συνοχής των διαφόρων μέτρων στο πλαίσιο του προγράμματος, καθώς και τον καθορισμό των κριτηρίων και των ποσοτικών δεικτών που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση· γ) τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική και ορθή εφαρμογή του προγράμματος στήριξης, συμπεριλαμβανομένων διευθετήσεων διαφήμισης, παρακολούθησης και αξιολόγησης, καθώς και τον καθορισμό ποσοτικών δεικτών για την αξιολόγηση· δ) τον καθορισμό των αρμόδιων αρχών και οργανισμών που είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή του προγράμματος, τον καθορισμό, στο κατάλληλο επίπεδο, των αρχών ή συμμετεχόντων οργανισμών και των κοινωνικοοικονομικών εταίρων, καθώς και τα αποτελέσματα των διενεργούμενων διαβουλεύσεων.
¶ρθρο 6: Εγκριση και τροποποιήσεις του προγράμματος
1. Η Ελλάδα υποβάλει στην Επιτροπή το σχέδιο του προγράμματος στήριξης στο πλαίσιο της χρηματοδότησης που αναφέρεται στο άρθρο 18 παράγραφοι 2 και 3. Το σχέδιο του προγράμματος περιλαμβάνει σχέδιο του προβλεπόμενου ισοζυγίου εφοδιασμού με ένδειξη των προϊόντων, των ποσοτήτων τους και του ποσού της ενίσχυσης για τον εφοδιασμό από την Ένωση, καθώς και σχέδιο του προγράμματος στήριξης για την τοπική παραγωγή.
Η Επιτροπή αξιολογεί το προτεινόμενο πρόγραμμα στήριξης και αποφασίζει για την έγκρισή του με εκτελεστική πράξη.
2. Με βάση την ετήσια αξιολόγηση της εκτέλεσης των μέτρων που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα στήριξης, η Ελλάδα μπορεί να υποβάλει στην Επιτροπή προτάσεις για την τροποποίησή τους στο πλαίσιο της χρηματοδότησης που αναφέρεται στο άρθρο 18 παράγραφοι 2 και 3 με σκοπό την καλύτερη προσαρμογή τους στις απαιτήσεις των μικρών νησιών και στην προτεινόμενη στρατηγική. Η Επιτροπή εκδίδει με εκτελεστική πράξη τους ενιαίους λεπτομερείς κανόνες για την υποβολή των προτάσεων τροποποίησης του προγράμματος.
3. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα διάφορα είδη των προτεινόμενων τροποποιήσεων, καθώς και η προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να εφαρμοστούν, η Επιτροπή καθορίζει με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τη διαδικασία έγκρισης των τροποποιήσεων.
Αρθρο 7:
Ελεγχοι και παρακολούθηση
Η Ελλάδα διενεργεί ελέγχους μέσω διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων. Για να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή, η Επιτροπή θεσπίζει με εκτελεστική πράξη τα στοιχειώδη χαρακτηριστικά των ελέγχων τα οποία οφείλει να εφαρμόζει η Ελλάδα.
Η Επιτροπή θεσπίζει επίσης, με πράξη του ίδιου τύπου, τις διαδικασίες και τους φυσικούς και χρηματοδοτικούς δείκτες για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική παρακολούθηση της εφαρμογής του προγράμματος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΕΙΔΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ
Αρθρο 8: Προβλεπόμενο
ισοζύγιο εφοδιασμού
1. Καθιερώνεται ειδικό καθεστώς εφοδιασμού για τα απαριθμούμενα στο παράρτημα Ι της Συνθήκης (εφεξής καλούμενα «γεωργικά προϊόντα»), τα οποία είναι βασικά στα μικρά νησιά του Αιγαίου για την κατανάλωση από τον άνθρωπο, την παρασκευή άλλων προϊόντων ή ως γεωργικές εισροές.
2. Η Ελλάδα καταρτίζει, στο γεωγραφικό επίπεδο που κρίνεται καταλληλότερο, προβλεπόμενο ισοζύγιο εφοδιασμού στο οποίο εμφαίνεται η ποσότητα των απαιτούμενων γεωργικών προϊόντων για την κάλυψη των ετήσιων αναγκών εφοδιασμού των μικρών νησιών.
Αντικείμενο χωριστού προβλεπόμενου ισοζυγίου εφοδιασμού μπορεί να αποτελέσει η αξιολόγηση των αναγκών των βιομηχανιών συσκευασίας ή μεταποίησης προϊόντων με προορισμό την τοπική αγορά, προς αποστολή στην υπόλοιπη Ένωση ήπρος εξαγωγή σε τρίτες χώρες, στο πλαίσιο περιφερειακών εμπορικών ροών.
Αρθρο 9: Λειτουργία
του καθεστώτος
1. Χορηγείται ενίσχυση για τον εφοδιασμό των μικρών νησιών με γεωργικά προϊόντα. Το ποσό της ενίσχυσης για κάθε προϊόν καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη το πρόσθετο κόστος εμπορίας των προϊόντων στα μικρά νησιά. Εφόσον πρόκειται για γεωργικές εισροές ή για προϊόντα που προορίζονται για μεταποίηση, κατά τον καθορισμό της ενίσχυσης πρέπεινα λαμβάνονται υπόψη οι επιπλέον δαπάνες λόγω του νησιωτικού χαρακτήρα και της μικρής έκτασης.
2. Μόνο προϊόντα ποιότητας υγιούς, ανόθευτης και σύμφωνης με τα συναλλακτικά ήθη μπορούν να υπαχθούν στο ειδικό καθεστώς εφοδιασμού.
Αρθρο 10: Εφαρμογή
Το ειδικό καθεστώς εφοδιασμού εφαρμόζεται έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη ιδίως: α) οι ειδικές ανάγκες των μικρών νησιών και οι απαιτήσεις ως προς την ποιότητα· β) οι παραδοσιακές εμπορικές ροές με τους λιμένες της ηπειρωτικής Ελλάδας και μεταξύ των νησιών στο Αιγαίο Πέλαγος· γ) η οικονομική πλευρά των προτεινόμενων ενισχύσεων· δ) κατά περίπτωση, η ανάγκη να μην παρεμποδίζονται οι δυνατότητες ανάπτυξης της τοπικής παραγωγής.
Αρθρο 11: Πιστοποιητικά
1. Για τη χορήγηση της ενίσχυσης που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 απαιτείται η προσκόμιση πιστοποιητικού. Τα πιστοποιητικά εκδίδονται μόνο για τις επιχειρήσεις που είναι εγγεγραμμένες σε μητρώο που τηρείται από τις αρμόδιες αρχές. Τα πιστοποιητικά δεν είναι μεταβιβάσιμα.
2. Για να διασφαλιστεί η πλήρης άσκηση των δικαιωμάτων των επιχειρήσεων να συμμετάσχουν στο ειδικό καθεστώς εφοδιασμού, η Επιτροπή καθορίζει με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τις προϋποθέσεις εγγραφής των επιχειρήσεων στο
μητρώο και, εφόσον είναι αναγκαίο, επιβάλλει τη σύσταση εγγύησης για την έκδοση των πιστοποιητικών.
3. Η Επιτροπή θεσπίζει με εκτελεστική πράξη όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή του παρόντος άρθρου από την Ελλάδα όσον αφορά ειδικότερα την εφαρμογή του καθεστώτος των πιστοποιητικών, με εξαίρεση τη σύσταση εγγύησης των πιστοποιητικών, και τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν οι επιχειρήσεις κατά την εγγραφή.
Αρθρο 12: Αποδέκτης του πλεονεκτήματος
1. Το όφελος από το ειδικό καθεστώς εφοδιασμού που προκύπτει από τη χορήγηση της ενίσχυσης ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι πραγματικός αποδέκτης του οικονομικού πλεονεκτήματος είναι ο τελικός χρήστης, ο οποίος, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να είναι ο καταναλωτής όταν πρόκειται για προϊόντα προοριζόμενα για άμεση κατανάλωση, ο τελευταίος μεταποιητής ή συσκευαστής όταν πρόκειται για προϊόντα προοριζόμενα για τις βιομηχανίες μεταποίησης ή συσκευασίας, ή ο γεωργός όταν πρόκειται για προϊόντα που χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές ή ως γεωργικές εισροές.
2. Για να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή της παραγράφου 1, η Επιτροπή θεσπίζει με εκτελεστική πράξη τους λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή της, και ιδίως τις προϋποθέσεις για τον έλεγχο από το κράτος μέλος ότι πραγματικός αποδέκτης του πλεονεκτήματος είναι ο τελικός χρήστης.
Αρθρο 13: Εξαγωγή προς τις τρίτες χώρες και αποστολή προς την υπόλοιπη Ένωση
1. Τα προϊόντα τα οποία απολαύουν του ειδικού καθεστώτος εφοδιασμού μπορούν να εξάγονται προς τρίτες χώρες ή να αποστέλλονται προς την υπόλοιπη Ένωση, μόνο εφόσον πληρούνται οι ενιαίες προϋποθέσεις τις οποίες θεσπίζει η Επιτροπή με εκτελεστική πράξη. Οι εν λόγω προϋποθέσεις περιλαμβάνουν, ιδίως επιστροφή της ενίσχυσης που χορηγήθηκε δυνάμει του ειδικού καθεστώτος εφοδιασμού. Για την εξαγωγή των προϊόντων που απολαύουν του ειδικού καθεστώτος εφοδιασμού προς τρίτες χώρες δεν απαιτείται η προσκόμιση πιστοποιητικού.
2. Η παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο δεν εφαρμόζεται στα προϊόντα που έχουν μεταποιηθεί στα μικρά νησιά και για τα οποία χρησιμοποιήθηκαν προϊόντα που έχουν επωφεληθεί από το ειδικό καθεστώς εφοδιασμού: α) τα οποία εξάγονται προς τρίτες χώρες ή αποστέλλονται προς την υπόλοιπη Ένωση εντός των ορίων των ποσοτήτων που αντιστοιχούν στις παραδοσιακές αποστολές και στις παραδοσιακές εξαγωγές. Οι εν λόγω ποσότητες καθορίζονται από την Επιτροπή με εκτελεστική πράξη· β) τα οποία εξάγονται προς τρίτες χώρες στο πλαίσιο περιφερειακού εμπορίου, σύμφωνα με τους προορισμούς και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται από την Επιτροπή με εκτελεστική πράξη· γ) τα οποία αποστέλλονται μεταξύ των μικρών νησιών·
Για την εξαγωγή των προϊόντων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και β) προς τρίτες χώρες δεν απαιτείται η προσκόμιση πιστοποιητικού. Δεν χορηγείται καμία επιστροφή κατά την εξαγωγή των προϊόντων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και β).
3. Για να επικεντρωθεί το όφελος που προκύπτει από την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος εφοδιασμού στο περιφερειακό και παραδοσιακό εμπόριο, η Επιτροπή καθορίζει με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τις προϋποθέσεις τις οποίες οφείλουν να πληρούν οι εργασίες μεταποίησης που ενδέχεται να οδηγήσουν σε παραδοσιακή αποστολή ή παραδοσιακή εξαγωγή.
Αρθρο 14: Ελεγχοι και κυρώσεις
1. Τα γεωργικά προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο του ειδικού καθεστώτος εφοδιασμού υπόκεινται σε διοικητικούς ελέγχους κατά την είσοδό τους στα μικρά νησιά καθώς και κατά την εξαγωγή ή την αποστολή τους από τα εν λόγω νησιά.
Για να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή της παρούσας διάταξης, η Επιτροπή θεσπίζει με εκτελεστική πράξη τα στοιχειώση χαρακτηριστικά των ελέγχων που οφείλει να εφαρμόζει η Ελλάδα.
2. Πλην περιπτώσεως ανωτέρας βίας ή εξαιρετικού κλιματικού συμβάντος, σε περίπτωση αθέτησης εκ μέρους της επιχείρησης των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει σύμφωνα με το άρθρο 11, το πλεονέκτημα που παραχωρείται στον κάτοχο του πιστοποιητικού ανακτάται και η εγγραφή του αναστέλλεται ή ανακαλείται ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης.
Για να εξασφαλιστεί η τήρηση των υποχρεώσεών τους από τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο καθεστώς, η Επιτροπή καθορίζει με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τις προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή του πρώτου εδαφίου και την επεξεργασία των νέων αιτήσεων πιστοποιητικών της επιχείρησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΜΕΤΡΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
Αρθρο 15: Μέτρα
1. Το πρόγραμμα στήριξης περιλαμβάνει τα μέτρα τα οποία είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί η συνέχιση και η ανάπτυξη της τοπικής γεωργικής παραγωγής στα μικρά νησιά, στο πλαίσιο του τρίτου μέρους, τίτλος ΙΙΙ της Συνθήκης.
Το μέρος του προγράμματος που αφιερώνεται στα μέτρα υπέρ της τοπικής γεωργικής παραγωγής περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία: α) περιγραφή με ποσοτικά στοιχεία της κατάστασης της σχετικής γεωργικής παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη τα διαθέσιμα αποτελέσματα της αξιολόγησης, παρουσιάζοντας τις ανισότητες, τις ελλείψεις και τις δυνατότητες ανάπτυξης, καθώς και τους διατιθέμενους χρηματοδοτικούς πόρους· β) περιγραφή της προτεινόμενης στρατηγικής, των επιλεγεισών προτεραιοτήτων και των γενικών και επιχειρησιακών ποσοτικών στόχων, καθώς και εκτίμηση των αναμενόμενων οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στην απασχόληση· γ) περιγραφή των μέτρων που σχεδιάζονται, ιδίως των καθεστώτων ενίσχυσης για την υλοποίησή τους, καθώς και, ενδεχομένως, πληροφορίες για τις ανάγκες σε μελέτες, έργα επίδειξης, δράσεις κατάρτισης ή τεχνικής βοήθειας που αφορούν την προπαρασκευή, εφαρμογή ή προσαρμογή των σχετικών μέτρων· δ) τον κατάλογο των ενισχύσεων που συνιστούν άμεσες ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009· ε) το ποσό της ενίσχυσης, που έχει καθοριστεί για κάθε μέτρο ή δράση με σκοπό την επίτευξη ενός ή περισσότερων στόχων του προγράμματος.
3. Η Επιτροπή καθορίζει με εκτελεστική πράξη τις ενιαίες προϋποθέσεις καταβολής των ενισχύσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 2.
4. Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει μέτρα στήριξης για την παραγωγή, τη μεταποίηση ή την εμπορία γεωργικών προϊόντων των μικρών νησιών.
Κάθε μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί με επιμέρους δράσεις. Για κάθε δράση, το πρόγραμμα καθορίζει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία: α) τους δικαιούχους· β) τους όρους επιλεξιμότητας· γ) τη μεμονωμένη ενίσχυση· δ) το ανώτατο όριο.
Για να υποστηριχθεί η εμπορία των προϊόντων εκτός της περιφέρειας παραγωγής τους, η Επιτροπή καθορίζει με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τις προϋποθέσεις για τον καθορισμό του ποσού της ενίσχυσης που χορηγείται για την εμπορία και, κατά περίπτωση, τις μέγιστες ποσότητες που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αυτής της ενίσχυσης.
Αρθρο 16
Έλεγχοι και αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά
1. Οι έλεγχοι των μέτρων που αναφέρονται στο παρόν κεφάλαιο πραγματοποιούνται με τη διενέργεια διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων.
2. Σε περίπτωση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ο ενδιαφερόμενος δικαιούχος υποχρεούται να επιστρέψει τα σχετικά ποσά. Το άρθρο 80 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1122/2009 της Επιτροπής10 εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών.
