Η Τουρκία δεσμεύει ελληνική υφαλοκρηπίδα για έρευνες

Σε ένα ακόμη βήμα για την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης στο Αιγαίο και των εκβιαστικών πιέσεων εναντίον της Κύπρου, ώστε να διακόψει τις πετρελαϊκές έρευνες εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της, η τουρκική κυβέρνηση ανακοίνωσε την παραχώρηση αδειών έρευνας σε περιοχές που καλύπτουν, όμως, μεγάλο τμήμα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και της κυπριακής ΑΟΖ!
Η απόφαση του τουρκικού Υπουργικού Συμβουλίου, που ελήφθη στις 16 Μαρτίου και δημοσιεύτηκε την περασμένη Παρασκευή στην τουρκική εφημερίδα της κυβέρνησης, προβλέπει την παραχώρηση αδειών για πετρελαϊκές έρευνες σε περιοχές νοτίως της Ρόδου και του Καστελόριζου άλλα και δυτικά και νοτιοδυτικά της Κύπρου σε περιοχές που ήδη έχει προκηρύξει διαγωνισμό για άδειες ερευνών η Κυπριακή Δημοκρατία.
Η δημοσίευση, όμως, χαρτών και η έκδοση αδειών έρευνας στις περιοχές νοτίως της Ρόδου και του Καστελόριζου αποτελεί καθοριστικό βήμα όχι απλά αμφισβήτησης, αλλά και διεκδίκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων εις βάρος της χώρας μας. Η Τουρκία επιχειρεί μονομερώς να επιβάλει τη δική της οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας με την Ελλάδα, στο πλαίσιο της οποίας, βεβαίως, δεν λαμβάνονται υπόψη οι ρυθμίσεις του Δικαίου της θάλασσας και διαγράφεται η επήρεια του Καστελόριζου πέραν των χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα, όταν άνοιξε πέρσι το διαγωνισμό για τις έρευνες νοτίως της Κρήτης, δεν πέρασε το όριο του ανατολικού άκρου του νησιού, ώστε να μην καλύψει περιοχές στις οποίες πρέπει να προηγηθεί συμφωνία οριοθέτησης.
Βεβαίως, σε νομικό επίπεδο η θέση της Ελλάδας είναι ισχυρή, καθώς τα δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα είναι ab initio και ipso facto, άλλα το ενδεχόμενο να ξεκινήσουν τέτοιες έρευνες θα υποχρεώσει την Αθήνα να απαντήσει εμπράκτως και να μην επιτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων, πρακτική την οποία έχουν επιβάλει οι γείτονες τα τελευταία χρόνια.
Η δημοσίευση της απόφασης και των χαρτών συνιστά ένα βήμα, αλλά αυτό που θα «θερμάνει» την αντιπαράθεση θα είναι η επιλογή για ενεργοποίηση της απόφασης και η αποστολή ερευνητικού σκάφους στις περιοχές αυτές. Εξάλλου, σχεδόν κάθε χρόνο η Τουρκία αποστέλλει σκάφος στην περιοχή, είτε το «Πίρι Ρέις» είτε μισθωμένο από το εξωτερικό, επιχειρώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα, ενώ και στις περιοχές δυτικά της Κύπρου είχε στείλει πολεμικά σκάφη για να παρενοχλήσουν νορβηγικό σκάφος που διενεργούσε σεισμικές έρευνες για λογαριασμό της κυπριακής κυβέρνησης.
Σε ό,τι αφορά στην Κύπρο, η τουρκική στόχευση είναι προφανής, μια και η δημοσίευση της απόφασης έγινε λίγες ημέρες πριν από την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου αδειοδοτήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς τα αποτελέσματα για το ποιες εταιρείες θα αποκτήσουν δικαιώματα στα υπόλοιπα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ αναμένεται να ανακοινωθούν στις 11 Μαΐου. Βάσει του νέου χάρτη οι αποκλειστικές περιοχές της Τουρκίας επικαλύπτουν τα οικόπεδα 1,4, 5, 6 και 7 της κυπριακής ΑΟΖ.
Η τουρκική κυβέρνηση θέλει έτσι με επίσημο τρόπο να δηλώσει ότι αμφισβητεί και δεν αποδέχεται την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου αλλά και να θεσμοθετήσει τη δική της αντίληψη για ενδεχόμενη μελλοντική οριοθέτηση των ΑΟΖ Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Συγχρόνως, όμως, επιχειρεί να αποτρέψει τις μεγάλες ξένες εταιρείες από την αγορά των δικαιωμάτων ερευνών στα κυπριακά οικόπεδα, με αμφίβολα, πάντως, αποτελέσματα, καθώς έχει εκδηλωθεί ζωηρότατο ενδιαφέρον για τις περιοχές αυτές, που πιθανολογείται ότι κρύβουν μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου.
Η τουρκική κίνηση προκάλεσε την εντονότατη αντίδραση της Αθήνας και της Λευκωσίας, που έστειλαν το μήνυμα ότι δεν θα επιτρέψουν την αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους, τα οποία στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο.