Οι Τούρκοι καταπατούν οικόπεδα στο Καστελόριζο!

Μια εθνικά επικίνδυνη λεηλασία εκτάσεων του ακριτικού Καστελόριζου είχε φέρει στο φως με επίσημη έκθεσή του ο οικονομικός επιθεωρητής Κρήτης και Δωδεκανήσου Μανώλης Χριστοδουλάκης λίγους μήνες πριν φύγει από τη ζωή. Σε αυτή, ο αείμνηστος Κρητικός ζητούσε, τέσσερα χρόνια πριν, από το υπουργείο Οικονομικών να διενεργηθεί ειδικός έλεγχος σε όλους τους τίτλους κτήσεων των εκτάσεων στο Καστελόριζο, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι κρύβονται πίσω από την υπόθεση. Η υψηλής στρατηγικής σημασίας θέση του νησιού καθιστούσε αναγκαίο να ξεκαθαριστεί εάν οι τελικοί αποδέκτες των επίμαχων εκτάσεων ήταν Τούρκοι ιδιώτες ή εταιρείες τουρκικών συμφερόντων.
Οι φήμες, που έκαναν λόγο για «μαφία» που αρπάζει ιδιωτική αλλά και δημόσια γη στο Καστελόριζο, κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το 2005. Σύμφωνα με αυτές, στο νησί δρούσε κύκλωμα που οικειοποιούνταν παράνομα εκτάσεις, οι οποίες ανήκαν σε οικογένειες που είχαν μεταναστεύσει στο εξωτερικό, και στη συνέχεια τις μεταπωλούσαν σε ξένους επενδυτές. Ωστόσο, με τη δημοσιοποίηση του πορίσματος Χριστοδουλάκη το 2008 οι ψίθυροι έγιναν συγκεκριμένες καταγγελίες και ευρήματα και όλοι περίμεναν ότι θα χυθεί άπλετο φως στην υπόθεση. (Σημειώνεται ότι το όλο θέμα έχει φέρει στο φως η «δ» με αλλεπάλληλα αποκαλυπτικά ρεπορτάζ της).
Έκτοτε μεσολάβησαν έρευνες της Κτηματικής Υπηρεσίας, αλλαγές κυβερνήσεων, πρωθυπουργών και αρμόδιων υπουργών, ο θάνατος του οικονομικού επιθεωρητή Κρήτης και Δωδεκανήσου, επώνυμες καταγγελίες, δεκάδες δικαστήρια… Κι όμως, ποτέ κανείς δεν έμαθε τι ακριβώς συμβαίνει στο ακριτικό Καστελόριζο. Πρόσφατα, με αφορμή τη δικαστική διαμάχη μεταξύ του δημάρχου του νησιού, κ. Παύλου Πανηγύρη, και του προέδρου των Ανεξάρτητων Ελλήνων, κ. Πάνου Καμμένου, το θέμα ήρθε και πάλι στην επικαιρότητα των τοπικών μέσων ενημέρωσης, χωρίς, ωστόσο, να δίνονται επίσημες απαντήσεις από τους υπευθύνους για μια περιοχή της Ελλάδας, το ιδιοκτησιακό καθεστώς της οποίας θα έπρεπε να αποτελεί εθνική προτεραιότητα.
Το κουβάρι της ιστορίας αυτής άρχισε να ξετυλίγεται το 2007, έπειτα από καταγγελία του επικεφαλής της μειοψηφίας του Δήμου Μεγίστης, κ. Γιώργου Παπουτσή, για οικονομικές ατασθαλίες στο δήμο, που είχαν προκαλέσει τη διενέργεια έκτακτου ελέγχου για την περίοδο 2000-2007 από κλιμάκιο της Οικονομικής Επιθεώρησης Δωδεκανήσου και Κρήτης.
Ο τότε οικονομικός επικεφαλής της υπηρεσίας, Μανώλης Χριστοδουλάκης, είχε καταφθάσει αιφνιδιαστικά στο νησί και μετά από επίμονο έλεγχο το Φεβρουάριο του 2008 είχε συντάξει ένα πόρισμα-φωτιά, στο οποίο -πέρα από οικονομικές παρανομίες- γινόταν λόγος για πιθανή εμπλοκή του δημάρχου Μεγίστης στις ύποπτες μεταβιβάσεις, ενώ υπήρχε αναφορά για 1.500 (!) συμβολαιογραφικές πράξεις μέσα σε μία δεκαετία, σ’ ένα νησάκι 200 κατοίκων. Ο επιθεωρητής είχε απευθύνει έκκληση προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τονίζοντας την ανάγκη αυτοψίας από ειδικούς, προκειμένου να εξακριβωθούν αφενός η σκοπιμότητα και αφετέρου η νομιμότητα των μεταβιβάσεων αυτών.
Τι είχε ανακαλύψει στο Καστελόριζο το 2008 ο οικονομικός επιθεωρητής
Ο οικονομικός επιθεωρητής Κρήτης και Δωδεκανήσου Μανώλης Χριστοδουλάκης ήταν γνωστός για τους αγώνες του ενάντια στη διαφθορά, καθώς στις υποθέσεις που χειρίστηκε κατά τη διάρκεια της θητείας του δεν δίστασε να αποκαλύψει ονόματα και καταστάσεις «υπεράνω υποψίας». Αυτό είχε κάνει και στην υπόθεση των ύποπτων μεταβιβάσεων γης στο Καστελόριζο, για τις οποίες είχε συντάξει ένα πόρισμα που έθετε ακόμη και θέμα εθνικού κινδύνου!
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που έθετε τότε ο επιθεωρητής αφορούσε στο ποιοι ήταν οι τελικοί ιδιοκτήτες της γης και των ακινήτων, αφού από τα συμβόλαια προέκυπτε ότι επρόκειτο στην πλειονότητά τους για ξένους επενδυτές ή εταιρείες, αγνώστων λοιπών στοιχείων. Για το λόγο αυτό ζητούσε από το υπουργείο Οικονομικών να γίνει ειδικός έλεγχος όλων των τίτλων κτήσεων των εκτάσεων, ώστε να διαπιστωθεί ποιοι κρύβονταν πίσω από τις επίμαχες μεταβιβάσεις.
Τα συμπεράσματα στα οποία είχε καταλήξει ο Χριστοδουλάκης περιελάμβαναν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
Περίπου είκοσι οικογένειες ντόπιων είχαν καταφέρει μέσα σε μία δεκαετία να κατέχουν εκατοντάδες οικόπεδα αλλά και γκρεμισμένα ακίνητα στο ακριτικό νησί. Η συντριπτική πλειονότητα των πράξεων νομιμοποίησης είχε γίνει με τη μέθοδο της «χρησικτησίας». Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αρκούσαν οι δηλώσεις δύο κατοίκων της περιοχής πως μια έκταση -σε ορισμένες περιπτώσεις έφτανε μερικά χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα- ανήκει σε κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο και μία βεβαίωση από το δήμο ότι η έκταση αυτή δεν οφείλει Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) για να γίνουν συμβολαιογραφικές πράξεις και να αλλάξουν χέρια τα οικόπεδα. Μία από αυτές τις βεβαιώσεις φερόταν να την υπογράφει ο δήμαρχος του νησιού, κ. Πανηγύρης, προκειμένου να οικειοποιηθεί συγγενικό του πρόσωπο μια έκταση.
Κάποια από τα επίμαχα συμβόλαια γίνονταν στη Ρόδο, αλλά τα περισσότερα, για να χαθούν τα ίχνη τους, γίνονται σε υποθηκοφυλακεία στην άλλη άκρη της Ελλάδας, όπως, για παράδειγμα, στην Κοζάνη! Σύμφωνα με το πόρισμα, μετά την αρχική πράξη με τη μέθοδο της χρησικτησίας, ακολουθούσαν γονικές παροχές, δωρεές εν ζωή ή ακόμη και εικονικές πωλήσεις μεταξύ των μελών της ίδιας οικογένειας, ώστε να σβήνονται τα ίχνη της αρχικής -αμφισβητούμενης- οικειοποίησης της έκτασης. Στις περιπτώσεις που οι νόμιμοι ιδιοκτήτες των οικοπέδων -κυρίως κάτοικοι του εξωτερικού- επισκέπτονταν το νησί και διεκδικούσαν τις περιουσίες τους, οι ντόπιοι, χωρίς δεύτερη σκέψη, προχωρούσαν σε ακυρώσεις των μεταβιβάσεων με αποποίηση ή ακύρωση των συμβολαίων.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που είχε εντοπίσει ο Χριστοδουλάκης ήταν η λειτουργία «περίεργων γραφείων, που περιφράζουν μεγάλες εκτάσεις, βραχώδεις και δασικές, διαφημίζοντας κιόλας ότι τις πωλούν». Πρόσθετε, μάλιστα, ότι το κύκλωμα δρούσε μεθοδικά και πως όλα είχαν ξεκινήσει από το 2000, όταν το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μεγίστης, με δικαιολογία την ανάγκη αύξησης του πληθυσμού, είχε απευθύνει πρόσκληση σε όσους το επιθυμούσαν να υποβάλουν αιτήσεις για δωρεάν απόκτηση οικοπέδων στο Καστελόριζο, με την προϋπόθεση ότι θα εγκαθίσταντο μόνιμα στο νησί. Το πόρισμα παρατηρούσε ότι «κατά περίεργο τρόπο στους υποψήφιους ιδιοκτήτες εκτάσεων περιλαμβάνονταν επιφανείς παράγοντες, κάτοικοι Αθηνών» και εκτιμούσε ότι «πρόκειται για μεθόδευση, καθώς με την απόκτηση οικοπέδων από μεγαλοπαράγοντες 50 μέτρα από τη θάλασσα δημιουργείται ασπίδα προστασίας σε πιθανές μελλοντικές ευθύνες για τις παράνομες καταπατήσεις οικοπεδικών εκτάσεων στο Καστελόριζο».
Ο οικονομικός επιθεωρητής κατέληγε στο συμπέρασμα: «Είναι βέβαιο πως εις βάρος της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου, σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή της χώρας, συγκεκριμένα άτομα απέκτησαν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία, με ιδιαίτερα τεχνάσματα και καταχρώμενοι πολλές φορές την εξουσία που έχουν». Συμπεριλαμβάνοντας στο πόρισμά του πλήθος παραστατικών, όπως συμβολαιογραφικές πράξεις, μεταγραφές, φωτογραφικό υλικό, καταγγελίες, δικαστικές αποφάσεις κ.λπ., ο Χριστοδουλάκης είχε ζητήσει τη διενέργεια άμεσου ειδικού ελέγχου από ομάδα ελεγκτών με τη συνεργασία της ΔΟΥ Ρόδου και της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου.
Σε ποιον ανήκουν οι περιουσίες που καταπατήθηκαν και μεταβιβάστηκαν
Ο οικονομικός επιθεωρητής στο πόρισμά του το 2008 είχε επισημάνει ότι κατά τη διάρκεια της έρευνάς του στο νησί είχε αντιμετωπίσει μεγάλες δυσκολίες «εξαιτίας του συγκεντρωτισμού στη λειτουργία του Δήμου Μεγίστης και της απροθυμίας παραγόντων και υπαλλήλων να συνεργαστούν».
Το ίδιο πρόβλημα φέρεται να είχε αντιμετωπίσει και η Κτηματική Υπηρεσία Δωδεκανήσου, η οποία είχε αναγκαστεί να ζητήσει την παρέμβαση εισαγγελέα προκειμένου να διενεργήσει τον έλεγχο των τίτλων, καθώς ο δήμος δεν έδινε τα στοιχεία που του είχαν ζητηθεί.
Ακόμη μεγαλύτερη απροθυμία είχαν καταγγείλει ότι αντιμετώπισαν αρκετοί από τους νόμιμους ιδιοκτήτες των επίμαχων εκτάσεων -στην πλειονότητά τους μετανάστες στο εξωτερικό-, όταν μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων του πορίσματος άρχισαν δειλά δειλά να ανοίγουν το στόμα τους. Όπως υποστήριζαν, στις συνεχείς προσπάθειές τους να εντοπίσουν και να κατοχυρώσουν τα οικόπεδα που τους ανήκαν, οι δημοτικές Αρχές της Μεγίστης δήλωναν μονίμως αδυναμία να τους εξυπηρετήσουν, καθώς, όπως υποστήριζαν, το Δημοτολόγιο του νησιού έχει καταστραφεί κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σε αυτή ακριβώς την εποχή πρέπει κανείς να αναζητήσει την αρχή του νήματος για να αντιληφθεί τι ακριβώς συμβαίνει με τις περιουσίες των ομογενών στο Καστελόριζο. Συγκεκριμένα, στις 17 Οκτωβρίου 1943 γερμανικά μαχητικά είχαν βομβαρδίσει ανηλεώς το ακριτικό νησί, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές και αναγκάζοντας τους περισσότερους από τους κατοίκους του να το εγκαταλείψουν. Ό,τι είχε γλιτώσει τότε από τους βομβαρδισμούς το είχε αποτελειώσει η μεγάλη πυρκαγιά της 6ης Ιουλίου 1944, αφήνοντας πίσω της χιλιάδες καμένα σπίτια. Μετά τη λήξη του πολέμου, εκατοντάδες κάτοικοι του Καστελόριζου είχαν αναζητήσει την τύχη τους στο εξωτερικό, μεταναστεύοντας κυρίως στην Αυστραλία αλλά και στην Αμερική.
Τα αποτεφρωμένα κτίσματα και τα οικόπεδα που άφησαν πίσω τους οι οικογένειες αυτές φέρονται να έχουν μπει στο στόχαστρο του «κυκλώματος» που δρα στο νησί, το οποίο τα οικειοποιείται με αμφισβητούμενες διαδικασίες και στη συνέχεια τα πωλεί σε τρίτους, αγνώστων στοιχείων.

Και ο ιερέας του νησιού
κατήγγειλε «λεηλασία
οικοπέδων»
Την άποψη αυτή υποστήριζε και ο αρχιερατικός επίτροπος Μεγίστης, πρωτοπρεσβύτερος κ. Γεώργιος Μαλτέζος, ο οποίος το 2010 είχε αποστείλει μια εξαιρετικά σκληρή αναφορά προς τις υπηρεσίες που διενεργούν ελέγχους για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Σε αυτή ο πρωτοπρεσβύτερος -που δήλωνε «γέννημα θρέμμα Καστελοριζιός»-, αφού κατήγγειλε το δήμαρχο για μια σειρά από ενέργειές του, απευθυνόμενος στις αρμόδιες Αρχές τόνιζε την ανάγκη «να επέμβετε δυναμικά και να σταματήσετε τη λεηλασία των οικοπέδων όχι μόνο των ομογενών παγκοσμίως, αλλά και εκτάσεων του Δημοσίου, που ο δήμαρχος, η οικογένειά του και οι ευνοούμενοί του καταπατούν και στη συνέχεια πωλούν σε ξένους.
»Επίσης ο δήμαρχος, ενόψει της προεκλογικής περιόδου, χαρίζει οικόπεδα-ρουσφέτια σε διάφορους ψηφοφόρους για να αποσπάσει ψήφους εμπιστοσύνης. Πληροφοριακά σας αναφέρω ότι δίπλα από το σπίτι όπου διαμένω ζευγάρι Ιταλών έχει αγοράσει από επιτήδειους και γνωστούς οικοπεδοφάγους καταπατητές σχεδόν ολόκληρα στρέμματα γης και, δυστυχώς, όλο και επεκτείνεται με τη συγκατάθεση του δημάρχου. Και ερωτώ: Ποιος νόμος τού παρέχει αυτό το δικαίωμα;».

Η εμπλοκή του δημάρχου Μεγίστης στην υπόθεση
των μεταβιβάσεων
Σε ό,τι αφορά στις κατηγορίες εναντίον του δημάρχου του νησιού, κ. Πανηγύρη, τόσο για οικονομική κακοδιαχείριση όσο και για εμπλοκή του στις ύποπτες μεταβιβάσεις οικοπέδων, πρέπει να επισημάνουμε πως ο ίδιος είχε προσφύγει στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου και είχε καταφέρει να ακυρώσει την καταλογιστική πράξη του οικονομικού επιθεωρητή, ενώ και το Πειθαρχικό Συμβούλιο του νομού Δωδεκανήσου είχε κρίνει ότι δεν υπήρχε λόγος να του επιβληθεί η ποινή της αργίας. Παράλληλα, η τριμελής Ελεγκτική Επιτροπή της Περιφέρειας Νοτίου Αιγίου είχε λάβει απόφαση πως δεν συντρέχει λόγος καταλογισμού ευθυνών εις βάρος του.
Ωστόσο, στις 25 Φεβρουαρίου του 2009 ο κ. Καμμένος, ως υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, είχε υποβάλει μηνυτήρια αναφορά στον τότε εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Γιώργο Σανιδά, ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες στον κ. Πανηγύρη, με βάση το πόρισμα του οικονομικού επιθεωρητή.
Ο δήμαρχος του νησιού υποστηρίζει ότι ο κ. Καμμένος προχώρησε στην κίνηση αυτή για λόγους εκδίκησης, καθώς ο κ. Πανηγύρης τον είχε καταγγείλει δημοσίως ότι είχε αρνηθεί να καταβάλει το ποσό των 7.000 ευρώ που όφειλε από απλήρωτους λογαριασμούς σε εστιατόρια του νησιού ως υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας.
Ο κ. Σανιδάς, πάντως, είχε διαβιβάσει τη μηνυτήρια αναφορά στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ρόδου, με αποτέλεσμα πρόσφατα, με το υπ’ αριθμόν 16/2012 βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Δωδεκανήσου, ο κ. Πανηγύρης να παραπέμπεται για απιστία και υπεξαίρεση σε βαθμό κακουργήματος κατ’ εξακολούθησιν και να κινδυνεύει να τεθεί σε αργία.
Το εάν ο δήμαρχος του νησιού εμπλέκεται και σε ποιο βαθμό στην υπόθεση αυτή αποτελεί εξαιρετικά σοβαρή πτυχή του ζητήματος, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει η υπόθεση να περιοριστεί σε αυτή, καθώς η λειτουργία κυκλώματος λεηλασίας γης και ακινήτων στο Καστελόριζο δεν είναι και δεν πρέπει να γίνει πεδίο μικροπολιτικής και προσωπικών διενέξεων.

Είναι επιτακτική και εθνική ανάγκη να μάθουμε τι συμβαίνει με την υπόθεση αυτή, ποιοι κρύβονται από πίσω και, κυρίως, σε ποια χέρια περνά το ακριτικό νησί μέσα από την παράνομη δράση μιας ομάδας ανθρώπων που εδώ και τέσσερα χρόνια παραμένουν ατιμώρητοι.