Η Ρόδος θα είναι από τους ελάχιστους προορισμούς στην Ελλάδα που θα ξεπεράσει την οικονομική κρίση πολύ πιο γρήγορα. Για να συμβεί αυτό όμως θα πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά και κυρίως αυτοί, που έχουν αναλάβει την τύχη του τόπου στα χέρια τους να προσέξουν τις υποδομές και κυρίως να διαφυλάξουν το περιβάλλον που συνεχώς καταστρέφεται.
Αυτό τονίζει μεταξύ άλλων σε συνέντευξη του στη «δ» ο τουριστικός πράκτορας κ Τσαμπίκος Μοσχάτος που ανήκει στην ΠΟΕΤ ενώ διετέλεσε επί σειράν ετών πρόεδρος της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων.
«Όσοι έχουν εκλεγεί τώρα και εκπροσωπούν το Δήμο σε όλο το νησί πρέπει να δείξουν μεγάλη προσοχή, στο τομέα του περιβάλλοντος. Επιτέλους πρέπει να μπει μια τάξη στον τόπο αυτό», υπογραμμίζει ο κ. Τσαμπίκος Μοσχάτος που αναφέρεται και στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού που πάντα υπήρχαν στη Ρόδο αλλά δεν τους δόθηκε η έμφαση που έπρεπε.
Ο κ. Μοσχάτος αναφέρεται ακόμη στις εταιρείες χαμηλού κόστους που δεν έχουν μέχρι στιγμής προσφέρει κάτι το ουσιαστικό σε ότι αφορά τη αύξηση των τουριστών αλλά και στην αξιοποίηση των ακινήτων του νησιού μας .
«Αυτά τα ακίνητα πρέπει να αξιοποιηθούν για να τακτοποιηθούν οι ανάγκες . Πρέπει όμως οι διαδικασίες να είναι απόλυτα διαφανείς και νόμιμες. Δεν πρέπει να δοθούν χαριστικά. Και στο παρελθόν δόθηκαν μεγάλα περιουσιακά στοιχεία της Ρόδου και μάλιστα σε ανθρώπους που δεν ήταν από τον τόπο μας», υπογραμμίζει ο κ. Μοσχάτος.
Η συνέντευξη του κ. Τσαμπίκου Μοσχάτου αναλυτικά:
• Πως έκλεισε η τουριστική σεζόν του 2010;
Οι αριθμοί είναι αριθμοί, δεν μπορεί να τους αλλάξει κανένας και δείχνουν ότι είχαμε αύξηση. Μακάρι να πάμε και τη σεζόν του 2011 το ίδιο καλά έστω και με τις προσφορές και με μικρότερες εισπράξεις. Ήρθαν αρκετοί τουρίστες στη Ρόδο το περασμένο καλοκαίρι. Αυτό μπορεί να μην ωφέλησε τα τουριστικά γραφεία, αλλά λειτούργησε θετικά για τον τόπο. Αν η άνοδος των αφίξεων συνοδεύονταν και από αύξηση των εσόδων θα ήταν υπέροχα. Είναι κατόρθωμα το γεγονός ότι η Ρόδος είχε αύξηση στις αφίξεις το 2010 την ώρα που άλλοι προορισμοί είχαν μείωση.
• Ποιες ήταν οι αγορές που πήγαν καλύτερα το περσινό καλοκαίρι;
Σε άνοδο ήταν οι αγορές της Ρωσίας, της Γαλλίας και του Ισραήλ. Οι Γάλλοι άρχισαν να αυξάνονται και ελπίζω, ότι το φαινόμενο θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Η Ρωσία είναι μια αχανής χώρα, με πολλά εκατομμύρια πληθυσμό που μπορεί να καλύψει τα επόμενα χρόνια τις απώλειες που θα έχουμε από τις παραδοσιακές μας αγορές. Μπορεί όμως να αυξηθούν οι αφίξεις και από άλλες αγορές καθώς ο τουρισμός επηρεάζεται εύκολα. Ας πάρουμε ως παράδειγμα, την Τυνησία που πλήττεται τώρα από τις εξεγέρσεις. Είναι τουριστικός προορισμός που μπορεί να βοηθήσει ακόμη και εμάς αφού δεν θα έχει τόσες πολλές αφίξεις. Είναι μια χώρα που είναι φθηνή η οποία προσελκύει τουρίστες που κάνουν φθηνές διακοπές. Σκεφθείτε ότι επιδοτούν και τις πτήσεις τους. Οι τουρίστες που θα πήγαιναν εκεί τώρα εξαιτίας των γεγονότων θα διοχετευθούν είτε στην Τουρκία είτε σε εμάς.
• Σε ό,τι αφορά τη Ρωσική αγορά για τις αφίξεις πάντα υπάρχει το εμπόδιο της βίζας. Εδώ και πολλά χρόνια είναι σε εξέλιξη οι συζητήσεις για την απλοποίηση της βίζας αλλά στην πράξη οι διαδικασίες για την χορήγησή της εξακολουθούν να μην είναι εύκολες. Λειτουργεί αρνητικά για τον τουρισμό μας;
Βεβαίως, είναι το πρώτο «αγκάθι» για τις αφίξεις από τη συγκεκριμένη αγορά η βίζα. Έχουν γίνει διάφορες προσπάθειες. Θεωρώ ότι κάτι δεν πάει καλά. Κάτι κρύβεται πίσω από όλα αυτά διότι δεν μπορεί να έχουν λύσει το πρόβλημα οι άλλες χώρες όπως για παράδειγμα η Κύπρος και εμείς να αδυνατούμε και να είμαστε ακόμη στην αναμονή.
• Με αφορμή την εκδήλωση που θα γίνει στις 23 Φεβρουαρίου στο Τελ Αβίβ η Ρόδος μπορεί να στηριχθεί στην τουριστική αγορά του Ισραήλ;
Από το Ισραήλ θα έχουμε αύξηση των αφίξεων. Μετά τις προστριβές με την Τουρκία όπου πήγαιναν πολλοί τουρίστες, οι Ισραηλινοί θα αποταθούν σε άλλες αγορές όπως η Κύπρος και η Ελλάδα. Εκτιμώ ότι για το λόγο αυτό, θα έχουμε ένα σοβαρό αριθμό αφίξεων από το Ισραήλ.
• Πρόκειται για μια αναπτυσσόμενη αγορά και τι πρέπει να προσέξουν οι φορείς της περιοχής για να κρατήσουν τους τουρίστες από το Ισραήλ;
Οι άνθρωποι αυτοί πάνε όπου τους κατευθύνει η κυβέρνηση τους. Και στο παρελθόν είχαμε αρκετούς τουρίστες από το Ισραήλ, που στη συνέχεια σταμάτησαν να έρχονται και προωθήθηκαν προς τη γειτονική Τουρκία. Δεν είναι μια αγορά στην οποία μπορούμε να βασιστούμε στο μέλλον. Οι τουρίστες αυτοί διοχετεύονται στον πιο προσιτό προορισμό. Ταξιδεύουν δηλαδή με καθοδηγητή το συμφέρον, γιατί έχουν διαφορετική νοοτροπία. Αυτή τη στιγμή όμως υπάρχει στενή συνεργασία σε υψηλά κλιμάκια, δηλαδή μεταξύ του Ελληνικού και του Εβραϊκού λόμπυ στην Αμερική και έτσι θα έχουμε αύξηση των αφίξεων, για μερικά χρόνια . Δεν γνωρίζω όμως τι θα γίνει στη συνέχεια.
• Σε ποιες αγορές μπορεί να βασίζεται η Ρόδος και τι πρέπει να κάνει για να τις κρατήσει ;
Οι βασικές μας αγορές δηλαδή αυτές, που έχουν τη δυνατότητα να γεμίσουν τα ξενοδοχεία του νησιού, είναι οι Ευρωπαϊκές. Δεν μπορεί να χάσουμε τις αγορές αυτές και πρέπει επιπλέον να επαναφέρουμε τους τουρίστες που χάσαμε. Χρειάζεται ευταξία, σοβαρότητα, καθαρές παραλίες και ένα σωστό περιβάλλον με πάρκα περιποιημένα και οδικό δίκτυο προσεγμένο και καλά οργανωμένο. Δεν μπορεί να γίνεται αλαλούμ στο αεροδρόμιό μας τόσο το καλοκαίρι όσο και το χειμώνα.
• Υπάρχει δηλαδή πρόβλημα με τις υποδομές που διαθέτει το νησί μας;
Δεν λέω να δημιουργήσουμε νέες υποδομές. Είναι ανάγκη να υπάρχει ευταξία. Ας ολοκληρωθούν τα έργα που έχουν μείνει μισά . Έχουμε στο κέντρο της πόλης ένα θέατρο που είναι περιτριγυρισμένο με κιγκλιδώματα ενώ διαθέτουμε επίσης πεζοδρόμια που είναι σε κακή κατάσταση, πάρκα απεριποίητα και γεμάτα σκουπίδια. Οι αυτοδιοικητικοί πρέπει να κάνουν και ενημέρωση στους πολίτες για να προσέχουν το περιβάλλον. Δεν είναι εικόνα πόλης αυτή. Παρατηρείστε τι συμβαίνει στους δρόμους της Μεσαιωνικής Πόλης που συνεχίζουν να είναι βρώμικοι και γεμάτοι με αποτσίγαρα. Οι τουρίστες προσέχουν αυτές τις λεπτομέρειες και γενικά την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται το περιβάλλον.
• Ποιο είναι το ζητούμενο από τη δημοτική αρχή που έχει το βάρος της ευθύνης για όλο το νησί κάτι που είχαν επωμιστεί στο παρελθόν οι δέκα ΟΤΑ του νησιού; Πιστεύετε ότι τώρα η κατάσταση θα είναι καλύτερη;
Δεν αισιοδοξώ αλλά αντιθέτως προβληματίζομαι, για το πώς θα μπορέσει να οργανωθεί το νέο σύστημα. Είναι λίγο ασύλληπτο. Δεν μπορώ να συλλάβω πως θα φροντίσει ο δήμος για τη καθαριότητα της Καμείρου, της Λίνδου ή της Νότιας Ρόδου διοικούμενος μόνο από την πόλη. Θα υπάρχει επιστασία από τους εκλεγμένους; Μακάρι να μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα. Έχω ερωτηματικά για το τι θα συμβεί. Διατηρώ στη μνήμη μου ακόμη την εικόνα της κοινότητας για την οποία ήταν υπεύθυνος ο πρόεδρος. Τώρα δεν γνωρίζω πως θα λειτουργήσει το μοντέλο αυτό όταν τα προηγούμενα συμβούλια δεν είχαν χρήματα για να κάνουν τις στοιχειώδεις παρεμβάσεις. Με ανησυχεί και το θέμα των χρεών που έχουν οι Δήμοι και των έργων που έχουν μείνει ημιτελή. Μακάρι να πετύχει το εγχείρημα αν και φοβάμαι ότι θα είναι πολύ δύσκολο.
• Μετέχετε στις τουριστικές εκθέσεις και προσφάτως δώσατε το παρών στην διοργάνωση της Βιέννης. Ποια είναι τα μηνύματα που αποκομίσατε; Μπορούμε να αισιοδοξούμε ότι θα έχουμε αύξηση των αφίξεων από τη συγκεκριμένη αγορά;
Η Αυστρία ήταν πάντοτε καλή αγορά, για τη Ρόδο . Θα έχουμε αρκετές αφίξεις από τη χώρα αυτή. Πρέπει να πω ότι υπάρχουν στην Ευρώπη χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα με τα δικά μας αλλά οι πολίτες τους δεν απαισιοδοξούν. Σας φέρνω ως παράδειγμα την Ουγγαρία όπου και οι μισθοί εκεί είναι μικροί και η οικονομική τους κατάσταση άσχημη αλλά είναι πιο αισιόδοξοι.
• Οι Έλληνες δηλαδή και κατά επέκταση και οι Ροδίτες είναι απασιόδοξοι και γιατί δέχονται καθημερινά καταιγισμό αρνητικών ειδήσεων;
Ναι, ενδεχομένως να συμβαίνει αυτό. Ο τουρισμός μας έχει βληθεί, από τα ΜΜΕ γιατί οι δημοσιογράφοι, πάντα υπερβάλλουν. Δεν είναι τόσο αρνητική η κατάσταση. Έχουμε ζήσει πολύ πιο δύσκολες στιγμές στο παρελθόν αφού τότε διαθέταμε ελάχιστα μέσα. Όταν γυρίζω στο παρελθόν, σε εκείνες τις δύσκολες εποχές κατανοώ ότι τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά . Οι Έλληνες όμως θα δυσκολευτούν γιατί είχαν μάθει στη σπατάλη.
• Έχουν επιβληθεί όμως σκληρά μέτρα από την κυβέρνηση. Θεωρείτε ότι θα επηρεάσουν στο τέλος αρνητικά και τον τουρισμό;
Πολλά από τα μέτρα που έχουν επιβληθεί είναι λανθασμένα. Για το λόγο αυτό δεν πάει καλά η οικονομία μας. Δεν έπρεπε να μειώσουν τις συντάξεις, ούτε και τα επιδόματα στους εργαζόμενους. Δεν μείωσαν όμως τις τιμές των προιόντων στην αγορά και κυρίως στα είδη διατροφής και αύξησαν τα τιμολόγια των ΔΕΚΟ. Ακόμη και τα τέλη στα τιμολόγια της ΔΕΗ για παράδειγμα, είναι αυξημένα.
• Δόθηκε προσφάτως στη δημοσιότητα το προσχέδιο για τον εναλλακτικό τουρισμό. Είναι ευκαιρία για τη Ρόδο να δώσει έμφαση στον τομέα αυτό ;
Ο εναλλακτικός τουρισμός, υπήρχε πάντα στη Ρόδο όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Αυτά που ανακοινώνουν είναι για να μην αφυπνιζόμαστε. Είναι όροι εκτροπής, για να μην ασχοληθούν ουσιαστικά με το θέμα. Πάντα υπήρχε ο περιηγητικός, ο αθλητικός, ο πολιτιστικός, ο εκπαιδευτικός, ο συνεδριακός τουρισμός. Το θέμα δεν είναι να αναλύουμε, το πώς θα αναπτύξουμε τις εναλλακτικές μορφές τουρισμού, αλλά πως θα προχωρήσουμε τις διαδικασίες για να έρθουν στη Ρόδο οι τουρίστες που ενδιαφέρονται για όλα αυτά. Πάρτε για παράδειγμα τον μαθητικό τουρισμό που το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας τον ισοπέδωσε. Δεν μπορεί οι μαθητικές εκδρομές στο εξωτερικό να διαρκούν επτά ημέρες. Ουσιαστικά πριμοδότησαν τα παιδιά, για να μην ταξιδεύουν σε ελληνικούς προορισμούς. Θα πρέπει να υπάρχουν και όροι, αφού ο στόχος των εκδρομών αυτών ήταν η εκπαίδευση .
• Πως μπορεί η Ρόδος να εμπλουτίσει το τουριστικό της προϊόν ώστε να προσφέρει περισσότερα πράγματα εκτός από τον ήλιο και τη θάλασσα;
Η Ρόδος προσφέρει πολλά πράγματα. Μπορεί όμως να βελτιωθεί η προβολή όλων των θετικών στοιχείων μας, με την προστασία του περιβάλλοντος. Πως θα κάνουμε περιήγηση των τουριστών στα δάση όταν αυτά, είναι γεμάτα σκουπίδια; Σε ποια μονοπάτια να περπατήσουν οι επισκέπτες μας ; Εμείς έχουμε διάφορα γκρουπ που ενδιαφέρονται για τον περιπατητικό τουρισμό. Που να τους πάμε όμως τους τουρίστες που θα δουν τα μπάζα για παράδειγμα στις κοίτες των ποταμών; Έχω αναφερθεί πολλές φορές, στην ανάγκη να υπάρχει ένα σωστό χωροταξικό σχέδιο. Με αυτά που κάναμε και με τις ελλείψεις μας, χάσαμε τον καλό τουρισμό. Θυμάμαι πριν χρόνια όταν ήταν δήμαρχος ο κ. Γιώργος Γιαννόπουλος, είχαμε ένα γκρουπ στο ξενοδοχείο “Παλάντιουμ” όπου οι τουρίστες συγκέντρωσαν τότε 200 υπογραφές για να διαμαρτυρηθούν για τα σκουπίδια. Αργότερα στο «Esperos Village» είχε γίνει ένα συνέδριο με τη συμμετοχή Γερμανών τουρ οπερείτορς με αφορμή την απώλεια τουριστών από τη συγκεκριμένη αγορά. Και τότε οι ξένοι πράκτορες είχαν τονίσει ότι έχουμε πρόβλημα με το περιβάλλον που έχει πληγεί από τα σκουπίδια. Ο τότε νομάρχης Γιάννης Μαχαιρίδης είχε υποσχεθεί ότι θα έδινε λύση και την επόμενη σεζόν όλα θα ήταν τακτοποιημένα. Δεν τήρησε την υπόσχεση του. Τα μπάζα συνεχίζουν να μένουν στις θέσεις τους για να μην μιλήσω για τα αυθαίρετα που ξεφυτρώνουν και κοντά στις κοίτες των ποταμών.
• Αναφέρατε πριν λίγο πως έχουμε χάσει το30% των αφίξεων των Γερμανών τουριστών. Πως θα καλυφθούν όλες αυτές οι τουριστικές κλίνες που δημιουργούνται στη Ρόδο;
Θα καλυφθούν με τι ς αφίξεις των τουριστών από τη Ρωσία, τη Γαλλία και τις προσφορές που κάθε χρόνο κάνουμε για να προσελκύσουμε τους τουρίστες. Η μείωση των τιμών όμως λειτουργεί αρνητικά για τα έσοδα αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά.
• Πόσο προσφέρουν στη Ρόδο οι εταιρείες χαμηλού κόστους με αφορμή και το θόρυβο που δημιουργήθηκε με την Ryanair;
Δεν προσφέρουν κατά τη δική μου άποψη τίποτε σε ό,τι αφορά τις αφίξεις των τουριστών. Προσφέρουν ενδεχομένως στους Ροδίτες που θέλουν να ταξιδεύουν φθηνά σε κάποιους τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης. Οι εταιρείες χαμηλού κόστους δεν βοηθούν τους τουρ οπερείτορς. Αντιθέτως τους κάνουν ζημιά . Από ό,τι πληροφορούμαι όμως τα αεροσκάφη που πηγαίνουν ή έρχονται από τη Ρώμη για παράδειγμα είναι γεμάτα με Ροδίτες που βρίσκουν την ευκαιρία να ταξιδεύουν φθηνά και να κάνουν τα ψώνια τους από την Ιταλία.Δεν είναι γεμάτα δηλαδή με Ιταλούς.
• Με τη διαδικασία fast track προχωρά η διαδικασία αξιοποίησης ακινήτων της Ρόδου. Αυτό ήταν τελικά το ζητούμενο;
Πιστεύω ότι αυτά τα πράγματα θα πρέπει να γίνονται με διαφάνεια, με διαγωνισμούς και χωρίς γραφειοκρατία, που έχει σκοτώσει τα πάντα και μαζί με την έλλειψη χρημάτων καταστρέφει τους πάντες. Αυτά τα ακίνητα πρέπει να αξιοποιηθούν για να τακτοποιηθούν οι ανάγκες . Πρέπει όμως οι διαδικασίες να είναι απόλυτα διαφανείς και νόμιμες. Δεν πρέπει να δοθούν χαριστικά. Και στο παρελθόν δόθηκαν μεγάλα περιουσιακά στοιχεία της Ρόδου και μάλιστα σε ανθρώπους που δεν ήταν από τον τόπο μας.
• Θα λειτουργήσει θετικά για τη Ρόδο η ιδιωτικοποίηση των αεροδρομίων;
Νομίζω πως ναι. Θα πρέπει όμως να τεθούν όροι προκειμένου να μην δημιουργηθούν προβλήματα. Να μην αποκτήσουμε όμως διόδια και στο … αεροδρόμιο. Η ιδιωτικοποίηση θα προκαλέσει εξελίξεις.
• Σας ικανοποιεί η λειτουργία του ΠΡΟΤΟΥΡ και πως θα τον βλέπατε στο μέλλον;
Δεν δημιουργούνται εύκολα τέτοιοι οργανισμοί . Είχαμε την τύχη πριν μερικά χρόνια επί δημαρχίας του Γ. Γιαννόπουλου, ως πρόεδρος εγώ της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων, μαζί με τον πρόεδρο της ΕΞΡ Βασιλη Μηναίδη και τον αείμνηστο Γιώργο Καραγιάννη από το ΕΒΕΔ, να ιδρύσουμε τον ΠΡΟΤΟΥΡ. Από τότε κάνει πολύ καλή δουλειά και για αυτό, έχουμε τόσο καλά αποτελέσματα στον τουρισμό μας. Αυτός είναι ο λόγος που η Ρόδος έχει αύξηση στις αφίξεις σε αντίθεση με άλλους προορισμούς που είχαν μείωση. Ακόμη και τα στελέχη του Οργανισμού, είναι πλέον πολύ έμπειρα και αναπτύσσουν δράσεις που έχουν πολύ θετικά αποτελέσματα για τη Ρόδο. Πολλοί είδαν με στραβό μάτι, τη δράση του ΠΡΟΤΟΥΡ. ¶λλαξαν γνώμη όταν είδαν τη δουλειά που γίνεται. Δεν θα ξεχάσω σε μια έκθεση στο Βερολίνο που είχε έρθει μια Γερμανίδα αυτοδιοικητική η οποία έμεινε έκπληκτη με το δικό μας περίπτερο. Ακόμη και ο τότε γενικός γραμματέας του ΕΟΤ κ. Σκουλάς είχε μείνει έκπληκτος με τη δουλειά που κάναμε. Δεν ξεχνώ και την εκδήλωση στο στάδιο του Βερολίνου την οποία παρακολούθησαν χιλιάδες κόσμου. Ποιος άλλος Οργανισμός θα τα κάνει όλα αυτά;
• Θα ξεπεράσει την οικονομική κρίση ο τουρισμός της Ρόδου ;
Φυσικά και θα την ξεπεράσει πιο εύκολα, από άλλους προορισμούς. Πρέπει όμως να προσέξουμε το περιβάλλον. Όσοι έχουν εκλεγεί τώρα και εκπροσωπούν το Δήμο σε όλο το νησί πρέπει να δείξουν μεγάλη προσοχή, σε αυτό τον τομέα. Επιτέλους να μπει μια τάξη στον τόπο αυτό .
