Κάθε φορά που συμβαίνουν τεράστιες καταστροφές από πλημμύρες, όπως αυτή της 28ης Ιανουαρίου 2011, οι “αρμόδιοι” μένουν με ανοικτό το στόμα και μιλούν για «βιβλική καταστροφή», ακραία καιρικά φαινόμενα, πρωτοφανή θεομηνία και άλλα πομπώδη, αλλά τόσο κοινότοπα.
Χρησιμοποιούν τρομολαγνικές εκφράσεις και αποδίδουν τις καταστροφές στη… θεϊκή παρέμβαση για να κρύψουν «κάτω από το χαλί» τις ευθύνες τους.
Ομως, ό,τι συνέβη στη Ρόδο την προπερασμένη Παρασκευή, με το μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής πλευράς του νησιού και κυρίως τ’ Αφάντου και την Αρχάγγελο να παραδίδεται στο έλεος της κακοκαιρίας, ήταν το χρονικό μιας… προαναγγελθείσας καταστροφής. (η «δ» είχε προειδοποιήσει κατ’ επανάληψη για το ενδεχόμενο καταστροφών).
Η φύση ούτε εκδικείται, ούτε προκαλεί. Απλά, η φύση παλεύει για να επανακτήσει τον χώρο που της ανήκει και που ο άνθρωπος τον έχει βίαια απαλλοτριώσει.
Η απόφαση του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Ρόδου κ Κ. Μπούτσικου να αναζητήσει τους υπαίτιους για τις επαναλαμβανόμενες καταστροφές μόνο ως τυχαία δεν μπορεί να εκληφθεί. Κανένας νοήμων άνθρωπος δεν μπορεί να πιστέψει ότι οι ζημιές που προκλήθηκαν οφείλονται αποκλειστικά στον κακό καιρό. Η βίαιη παρέμβαση του ανθρώπου στη φύση σε συνδυασμό με την κρατική αδιαφορία δημιούργησαν τις «εικόνες Αποκάλυψης».
Οι “γρηγοράδες” δημόσιων λειτουργών, ανευθυνοϋπεύθυνων αλλά και οι παρεμβάσεις στη φύση δεν είναι τυχαίες.
Η Ρόδος πληρώνει τα λάθη του παρελθόντος.
Έχουν καταγγελθεί κατά το παρελθόν πολλές φορές τα μπαζώματα των χειμάρρων και των υγροτόπων και δυστυχώς δεν έγινε τίποτα για την προστασία τους. Οι υγρότοποι του νησιού μας δέχονται μεγάλες πιέσεις και η κατάσταση είναι πλέον οριακή. Τα αποτελέσματα των ανθρώπινων αυθαιρεσιών τα βλέπουμε. Και αυτή τη φορά τα πληρώνουν οι κάτοικοι.
ΤΑ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΚΑΙ Η ΓΕΦΥΡΑ ΜΑΚΚΑΡΗ
Έχει περάσει καιρός από τις φοβερές πυρκαγιές του καλοκαιριού και τα αντιπλημμυρικά έργα έδειξαν ότι δεν επαρκούν. Λανθασμένοι σχεδιασμοί που διαπιστώθηκαν και από επιθεωρητές αλλά και σοβαρές ελλείψεις σε μελέτες, όπως στην περίπτωση της γέφυρας του Μάκκαρη ποταμού, δεν κρύβονται. Οι ζημιές που προκλήθηκαν στη Λάρδο θα ήταν χειρότερες αν δεν είχαν κατασκευαστεί τα αντιπλημμυρικά έργα της Διεύθυνσης Δασών.
Η νήσος Ρόδος είχε υποστεί σημαντικές καταστροφές από τις πλημμύρες χειμάρρων και ιδιαίτερα από πλημμύρες των χειμάρρων Φονιά, Μεριδιάτη και Κηπηρίωνα. Το γεγονός αυτό υπέβαλε στο (τότε αρμόδιο) ΥΠΕΧΩΔΕ την εκπόνηση σχετικής μελέτης διευθέτησής τους (έτος 1997).
Τα μετέπειτα χρόνια επαναλήφθηκαν πλημμύρες, παρά το γεγονός ότι τα ύψη βροχόπτωσης ήταν συνήθη. Από τα προβλεπόμενα έργα της μελέτης που εκπονήθηκε με την εποπτεία του ΥΠΕΧΩΔΕ υλοποιήθηκαν ελάχιστα, πλην ορισμένων στο χείμαρρο Μεριδιάτη και σε τμήμα της αριστερής όχθης του χειμάρρου Κηπηρίωνα.
Οι μελέτες του ΥΠΕΧΩΔΕ δεν υλοποιήθηκαν, σχεδόν στο σύνολό τους, με αποτέλεσμα μετά από παρέλευση μιας δεκαετίας, περίπου, να προκύψει και πάλι η ανάγκη κατασκευής αυτών των έργων υποδομής.
Το γεγονός αυτό, δηλαδή η μη ένταξη των απαραίτητων υδραυλικών έργων υποδομής σε προγράμματα των αρμοδίων φορέων, είχε και σαν επιπρόσθετο αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους υλοποίησης των αναγκαίων έργων, αφού οι παραδοχές σχεδιασμού των έργων αυτών κατέστησαν αυστηρότερες και οι διαδικασίες υλοποίησής τους δεν επέτρεψαν την αναζήτηση της οικονομικότερης λύσης.
Μετά την κήρυξη της νήσου Ρόδου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας (22-7-2008), την λήξη των σχετικών δυσμενών γεγονότων και την αποτίμηση των ζημιών, προκειμένου η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχίας να προβεί στον σχεδιασμό και την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων που θα προέκυπταν για την προστασία οικισμών, ιδιοκτησιών και διερχομένων πολιτών από ενδεχόμενες πλημμύρες, επέλεξε την τήρηση «κλειστών» διαδικασιών τόσο στην ανάθεση των μελετών, όσο και στην υλοποίηση των έργων.
Η Νομαρχία Δωδεκανήσου διεπίστωσε ότι δεν είναι εφικτή η εφαρμογή της μελέτης του ΥΠΕΧΩΔΕ χωρίς έλεγχό της με νέα δεδομένα και προχώρησε στην κατασκευή των έργων χωρίς να τηρήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες του νόμου για τη σύνταξη φακέλου.
Προχώρησε συγκεκριμένα σε μη προβλεπόμενες από τις ισχύουσες διατάξεις διαδικασίες διαγωνισμού, όπως προέκυψε και από έλεγχο επιθεωρητή, αφού κατάρτισε μέσω ιδιωτών μηχανικών (μελετητών) δημόσια έγγραφα προσυπογράφοντάς τα, προχώρησε σε διαδικασίες διαγωνισμού σε διαπραγμάτευση χωρίς την τήρηση των περισσότερων απαιτήσεων του νόμου, διενήργησε διαγωνισμό κενό κανόνων, αφού δεν συμπεριέλαβε τους απαιτούμενους υποχρεωτικούς όρους, αποδέχτηκε συμμετοχές στο διαγωνισμό που δεν ήσαν τυπικά αποδεκτές, ανέθεσε τις μελέτες στους συγκεκριμένους μελετητές που ήδη είχαν εμπλακεί στις διαδικασίες κατάρτισης των όρων του διαγωνισμού στο πρωταρχικό του στάδιο.
ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΟΜΒΡΙΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΟΔΟ
Δεν απαιτούνται ειδικές γνώσεις για να αντιληφθεί κανείς ότι η μελέτη που εκπονήθηκε με χρηματοδότηση της Νομαρχίας μετά από διεθνή διαγωνισμό για τα έργα στην Εθνική Οδό Ρόδου – Λίνδου ήταν ανεπαρκής καθώς δεν προέβλεπε αντιπλημμυρικά έργα και έργα διαφυγής των υδάτων με αποτέλεσμα να προκληθούν σοβαρές ζημιές στο δίκτυο και σε ιδιοκτησίες.
Δεν θα πρέπει να θεωρείται τυχαίο το γεγονός ότι ο κ Σάββας Διακοσταματίου εκπόνησε άλλη μελέτη προϋπολογισμού δαπάνης 2,3 εκατ. ευρώ προκειμένου να ενισχυθεί το οδικό δίκτυο με έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, που όμως δεν εγκρίθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Θυμίζουμε ότι την υπερσυμβατική ανάθεση εργασιών, που “βαπτίστηκαν” απρόβλεπτες για να “θεραπευτεί” το γεγονός ότι δεν περιελήφθησαν στη μελέτη υλοποίησης του έργου της διαπλάτυνσης της Εθνικής Οδού Ρόδου – Λίνδου που εκπονήθηκε από εταιρεία των Αθηνών κατόπιν διαγωνισμού που είχε προκηρύξει η Νομαρχία Δωδεκανήσου, διαπίστωσε με τελεσίδικη απόφαση του το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Με απόφαση του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. τον Ιανουάριο του 2007 εγκρίθηκαν τα τεύχη δημοπράτησης και προκηρύχθηκε ανοιχτός διαγωνισμός με σύστημα δημοπράτησης, για την ανάδειξη αναδόχου του έργου «Βελτίωση – Διαπλάτυνση Ε.Ο. Ρόδου – Λίνδου από Φαληράκι μέχρι Κολύμπια». Αντικείμενο του έργου αυτού ήταν η βελτίωση του υφιστάμενου Εθνικού Δικτύου από Φαληράκι μέχρι Κολύμπια και πιο συγκεκριμένα από τον ισόπεδο κόμβο βόρειας εισόδου Λαδικού έως τον ισόπεδο κόμβο Κολυμπίων – Επτά Πηγών.
Πέρα από τη βελτίωση της οδού, περιλαμβάνεται η κατασκευή έργων αποχέτευσης -αποστράγγισης της οδού.
Με απόφαση του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. εγκρίθηκε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού και ανατέθηκε η εκτέλεση του προαναφερόμενου έργου σε εταιρεία έναντι τιμήματος 19.859.750,01 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.).
Κατόπιν, το 2010, διαπιστώθηκε η ανάγκη σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, ποσού 5.521.334,74 ευρώ, με αντικείμενο μεταξύ άλλων τις εργασίες παραλλαγής – μετατόπισης των δικτύων ομβρίων και άρδευσης του Δήμου Αφάντου, λόγω της καθαίρεσης των ήδη υπαρχόντων δικτύων, τα οποία βρίσκονταν εντός του εύρους της διαπλάτυνσης της Ε.Ο., προκειμένου, αφενός όσον αφορά στο νέο αγωγό ομβρίων, να αποφευχθούν τα πλημμυρικά φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα κατά τους χειμερινούς μήνες, αφετέρου όσον αφορά στο αρδευτικό δίκτυο, να είναι δυνατή η άρδευση των αγροτεμαχίων στην περιοχή, εργασίες επέκτασης του κεντρικού αγωγού συλλογής ομβρίων υδάτων κατά 300 μέτρα προς το Φαληράκι, προκειμένου να παροχετευθούν τα όμβρια σε άλλο αγωγό, καθόσον ο προβλεπόμενος από την αρχική μελέτη αγωγός δεν λειτουργεί πλέον (έχει καταργηθεί).
Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι οι εργασίες μετατόπισης των δικτύων των Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας, όπως εν προκειμένω του δικτύου ομβρίων και άρδευσης του Δήμου Αφάντου, περιλαμβάνονται στο αρχικό συμβατικό αντικείμενό του, ενώ τα πλημμυρικά φαινόμενα στην περιοχή κατά τους χειμερινούς μήνες δεν στοιχειοθετούν τη συνδρομή απρόβλεπτων περιστάσεων διότι, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι πρόκειται για μία συνήθη κατάσταση κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η αναθέτουσα αρχή όφειλε σε κάθε περίπτωση να προβλέψει σχετικές εργασίες στην αρχική μελέτη του έργου. Περαιτέρω έκρινε ότι δεν αιτιολογήθηκε γιατί καταργήθηκε ο προβλεπόμενος από την αρχική μελέτη αγωγός ομβρίων υδάτων προς το Φαληράκι, με αποτέλεσμα να καταστούν απαραίτητες οι εργασίες επέκτασης του κεντρικού αγωγού συλλογής των ομβρίων, ούτε αποδεικνύεται ότι η κατάργηση δεν ήταν ήδη γνωστή ή δεν μπορούσε να προβλεφθεί.
ΟΙ ΧΕΙΜΑΡΡΟΙ
ΠΟΥ ΕΓΙΝΑΝ ΔΡΟΜΟΙ!!
Στο μεταξύ το μπάζωμα χειμάρρων που στην πορεία μετατράπηκαν σε δρόμους και μάλιστα ασφαλτοστρωμένους αλλά και τα σπίτια στις εκβολές και όχθες ποταμών είναι δύο από τους λόγους για το ξέσπασμα της φύσης σε Αρχάγγελο και Αφάντου!.
Πολλοί κάτοικοι, αιρετοί αλλά και δημόσιοι λειτουργοί πολεοδομικών γραφείων βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε καταστάσεις δυσάρεστες που οι ίδιοι δημιούργησαν.
Η κατάχρηση σε βάρος του περιβάλλοντος αποβαίνει μπούμερανγκ στα χέρια ενός αδέξιου χειριστή. Αυθαίρετες κατασκευές, μπαζωμένα ρέματα, τάφροι που δεν έχουν καθαριστεί ποτέ, κοίτες χειμάρρων που αλλάζουν σύμφωνα με τα συμφέροντα των καταπατητών, συνθέτουν το σκηνικό που επικρατεί σε Αρχάγγελο και Αφάντου, σε περιοχές που πλήττονται από πλημμύρες κάθε φορά που οι βροχοπτώσεις ξεπερνούν τα συνήθη όρια.
Στ’ Αφάντου όλοι διαπίστωσαν την υποχώρηση του παραλιακού δρόμου λόγω της καθίζησης του εδάφους ενώ λίγοι είναι αυτοί που ξέρουν ότι ο κάθετος δρόμος ήταν χείμαρρος που μπαζώθηκε και ασφαλτοστρώθηκε.
Το ίδιο ισχύει και για το δρόμο του στρατοπέδου που υπέστη ανάλογες ζημιές. Είναι κοινό μυστικό εξάλλου ότι εκατοντάδες σπίτια στην περιοχή εκτός του οικισμού στ’ Αφάντου, εκτός δηλαδή της περιοχής «Αμπιτάτο», χαρακτηρίστηκαν ως εντός του οικισμού και οικοδομήθηκαν. Η δόμηση έγινε άναρχα χωρίς πολεοδομική μελέτη με οριοθέτηση ρεμάτων ενώ στην περιοχή υφίστανται και γεωλογικά στρώματα τα οποία δεν αποκλείεται σε άλλη νεροποντή να ενεργοποιηθούν λόγω της έντασης του νερού και να παρασύρουν σπίτια προς τη θάλασσα, λένε οι ειδικοί.
Ανάλογες καταστάσεις υφίστανται στον πρώην δήμο Καλλιθέας ενώ το τι έχει συμβεί στον Αρχάγγελο απεικονίζεται με τον πιο σαφή και αδιαμφισβήτητο τρόπο σε έγγραφο που απέστειλαν στο ΥΠΕΚΑ ο πρώην Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου κ Βασ. Μπρακουμάτσος και ο Προϊστάμενος του Τμήματος ΠΕΧΩ Δωδεκανήσου κ Νικ. Φαρμακίδης.
Ενα πυκνό δίκτυο χειμάρρων έχει μετατραπεί σε δρόμους, 1.500 μέτρα χειμάρρων έχουν εγκιβωτιστεί με τσιμέντο χωρίς άδειες!!
Στο από 9 Φεβρουαρίου 2010 έγγραφο με θέμα «Επικάλυψη ρεμάτων εντός του οικισμού Αρχαγγέλου της νήσου Ρόδου» αναφέρονται τα εξής:
Ο Δήμος Αρχαγγέλου με την με αριθ. πρωτ. 78/2.1.10 αίτησή του μας ζήτησε την έγκριση περιβαλλοντικών όρων για τον εγκιβωτισμό ενός ρέματος μήκους 470 μέτρων, που διασχίζει τον οικισμό.
Τον οικισμό Αρχαγγέλου διασχίζει ένα πυκνό δίκτυο χειμάρρων, όπως φαίνεται στο συνημμένο σκαρίφημα. Οι περισσότεροι από αυτούς, όσοι έχουν μικρό βάθος, χρησιμοποιούνται ως δρόμοι του οικισμού, ενώ οι μεγαλύτεροι με βάθος μέχρι 3 μέτρα, έχουν κατά κανόνα αφεθεί ελεύθεροι.
Από τους βαθύτερους και για ένα συνολικό μήκος περίπου 1.500 μ., τμήματά τους έχουν εγκιβωτιστεί με οπλισμένο σκυρόδεμα, χωρίς την άδεια της τότε αρμόδιας Νομαρχίας.
Εκ των πραγμάτων αυτοί οι χείμαρροι χρησιμοποιούνται και για την απόρριψη αποβλήτων με αποτέλεσμα να δημιουργούνται τεράστια προβλήματα υγείας και κακοσμίας στον οικισμό.
Ομως επειδή ο Δήμαρχος Αρχαγγέλου μας γνωστοποίησε ότι, στον Κηφισό έχουν γίνει επικαλύψεις τα τελευταία χρόνια και επειδή θεωρεί ότι είναι δυνατή αυτή η έγκριση από την Υπηρεσία μας, σας παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε τις απόψεις σας.
