«Η χριστουγεννιάτικη θλίψη ήταν φέτος το κύριο γνώρισμα της ελληνικής αγοράς»

«Εάν το 2012 δεν διώξουμε τα φαντάσματα της ανεργίας, της χρεοκοπίας και της επιστροφής στη δραχμή, δεν θα αλλάξουν πολλά πράγματα στην ελληνική αγορά. Η γραμμή της οικονομικής ζωής μας είναι εντός της ευρωζώνης και εκεί πρέπει να δώσουμε την μάχη μας. Οι Έλληνες έμποροι ζητάμε σεβασμό από τους εταίρους μας και όχι ελεημοσύνη».
Την επισήμανση αυτή, κάνει μεταξύ άλλων σε συνέντευξη του στη “δ” ο πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου κ. Βασίλης Κορκίδης με αφορμή, τα όσα συνέβησαν μέχρι τώρα και οδήγησαν τον εμπορικό κόσμο σε δύσκολη θέση. Το 2011 άφησε πικρή γεύση αφού έβαλαν λουκέτο χιλιάδες επιχειρήσεις. Όμως και το 2012, όπως προβλέπει ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, δεν θα είναι καλύτερο. «Εάν δεν υπάρξουν άμεσες παρεμβάσεις από την εκάστοτε κυβέρνηση, η ελληνική αγορά θα βιώσει πρωτοφανείς δυσκολίες», δηλώνει ο κ. Κορκίδης.
Ερωτηθείς για τους μειωμένους συντελεστές του ΦΠΑ ο κ Κορκίδης τονίζει, ότι η διατήρηση τους αποτελεί ζήτημα ύψιστης εθνικής σημασίας και πολιτικής προτεραιότητας.
Η συνέντευξη του προέδρου της ΕΣΕΕ κ. Βασίλη Κορκίδη, αναλυτικά:
Παγωμένη παρέμεινε η αγορά στη διάρκεια της εορταστικής περιόδου. Που αποδίδετε την απροθυμία των καταναλωτών;
Η μειωμένη κατανάλωση και ο «φτωχός τζίρος» ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά της χριστουγεννιάτικης αγοράς, κάτι που δεν αποτελεί πλέον είδηση, αφού 9 στους 10 Έλληνες είμαστε λιγότερο γενναιόδωροι, όχι γιατί το θέλουμε, αλλά εξ’ ανάγκης. Η «χριστουγεννιάτικη θλίψη» ήταν φέτος το κύριο γνώρισμα στην «εορταστική» κατά τα άλλα ελληνική αγορά. Οι έμποροι βίωσαν μια «χριστουγεννιάτικη κατήφεια» που τους ψαλίδισε όποια αισιοδοξία διατηρούσαν πριν τα Χριστούγεννα. Οι σαρωτικές αλλαγές στο ελληνικό εμπόριο κατά την διάρκεια του έτους αποτυπώθηκαν και στην τρέχουσα εορταστική αγορά αναδεικνύοντας το 2011 ως την χειρότερη χρονιά μέχρι τώρα. Φέτος παρατηρήθηκαν πολλές καταναλωτικές αλλαγές στον Έλληνα, όπως αλλαγή διάθεσης, αλλαγή υποχρεώσεων, αλλαγή συμπεριφοράς, αλλαγή προτεραιοτήτων, αλλαγή συνηθειών, ακόμα και αλλαγή προτίμησης στα χριστουγεννιάτικα δώρα. Συγκεκριμένα μόνο ένας στους πέντε καταναλωτές προτίμησαν τα είδη ένδυσης-υπόδησης, δυο στους πέντε παιδικά δώρα και παιχνίδια, ενώ δυο στους πέντε φέτος προτίμησαν τα δώρα χαμηλού κόστους, δηλαδή τα «μικροδωράκια». Δυστυχώς, οι απώλειες στις πωλήσεις των καταστημάτων λιανικής επιβεβαίωσαν τις προβλέψεις για μείωση στα επίπεδα του 30% συγκριτικά με πέρυσι. Ωστόσο, οι γενναίες μειώσεις τιμών και οι εορταστικές προσφορές πριν και κατά την διάρκεια της χριστουγεννιάτικης αγοράς, μπορεί να μην κατάφεραν να διατηρήσουν τις πωλήσεις στα περυσινά επίπεδα, αλλά τουλάχιστον βοήθησαν να μην αυξηθούν κατά πολύ περισσότερο οι μεγάλες απώλειες που είχαμε κατά την διάρκεια όλης της χρονιάς.
Ανά κλάδο ποιες είναι οι επιχειρήσεις που δέχθηκαν φέτος το μεγαλύτερο πλήγμα;
Στην φετινή χριστουγεννιάτικη αγορά επικράτησε «βαρυχειμωνιά», αφού οι απώλειες στις πωλήσεις των καταστημάτων λιανικής επιβεβαίωσαν τις προβλέψεις για μείωση στα επίπεδα του 30% συγκριτικά με πέρυσι. Οι πρώτες εκτιμήσεις από όλη την Ελλάδα μας δίνουν απογοητευτικά ποσοστά, αφού η ένδυση και υπόδηση ξεπέρασε σε μείωση το 40%, τα καταστήματα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών το 30%, τα καταστήματα καλλυντικών, βιβλίων και δώρων το 20%, ενώ ακόμα και στα καταστήματα τροφίμων και ποτών παρουσιάζεται μείωση κατά 15%, πάντα σε σύγκριση με πέρυσι. Μόνη εξαίρεση, που θα μπορούσαμε να πούμε ότι κάπως διασώθηκε από αυτή την κάθετη πτώση, αποτελεί ο κλάδος των παιδικών και των παιχνιδιών. ¶λλωστε τα Χριστούγεννα είναι για τα παιδιά, χωρίς όμως να παραβλέπουμε το γεγονός ότι σε μια από τις πέντε ελληνικές οικογένειες οι γονείς των παιδιών είναι άνεργοι.
Μειώθηκε σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΕΕ και το ποσό που δαπανά τις ημέρες των εορτών κάθε οικογένεια; Πόσο ανησυχητικό είναι αυτό;
Οι ενδείξεις από την αγορά κάνουν λόγο για υποχώρηση στον κύκλο εργασιών κατά 30%, διαμορφώνοντας το συνολικό τζίρο σε περίπου 9,25 δισ. ευρώ από 13,2 δισ. το 2010, ενώ οι δαπάνες για την περίοδο των εορτών κατά άτομο εκτιμούνται σε περίπου 288 ευρώ έναντι 410 ευρώ το περσινό έτος – δεν περιλαμβάνεται ο κύκλος εργασιών για την κατηγορία των τροφίμων. Θα πρέπει να σημειώσω το εξής: Είναι σαφές ότι σε συνθήκες διογκούμενης ανεργίας, περικοπών και φορολογικής πίεσης, επηρεάζεται προς τα κάτω η καταναλωτική δαπάνη. Αυτή είναι μία αναπόφευκτη συνέπεια, όταν ακολουθείται μία πολιτική λιτότητας σε καιρούς ύφεσης.
Η ύφεση στην κίνηση μπορεί να γίνει ακόμη και στη Ρόδο η αφορμή να βάλουν λουκέτο εμπορικές επιχειρήσεις;
Η ύφεση σε αυτή τη φάση έχει πολλά «πλοκάμια». Δεν αφορά μόνο στη μείωση της καταναλωτικής κίνησης. Σχετίζεται με την παγίωση ενός κακού κλίματος, στην αγορά. Στην ανυπαρξία ρευστότητας. Στην αδυναμία των εμπόρων να εισάγουν από το εξωτερικό με τις ευκολίες του παρελθόντος. Δε θέλω να είμαι μάντης δεινών και κακών εξελίξεων. Σε όλες τις τοπικές αγορές διαφαίνεται αυτός ο κίνδυνος. Ωστόσο, η Ρόδος διαθέτει το συγκριτικό πλεονέκτημα της τουριστικής κίνησης, η οποία μπορεί να βοηθήσει και τις εμπορικές επιχειρήσεις. Και αν θέλετε η αξιοποίηση αυτού του πλεονεκτήματος είναι και από τους βασικούς πυλώνες της παρέμβασης της ΕΣΕΕ.
Πόσες επιχειρήσεις έκλεισαν το 2011 και τι δείχνουν τα μηνύματα για το νέο έτος;
Μέχρι το Σεπτέμβριο του 2011 είχαν κλείσει 68.000 επιχειρήσεις. Αναμένεται ότι μέχρι και το τέλος του 2012 θα έχουν κλείσει άλλες 60.000 επιχειρήσεις. Όπως γίνεται αντιληπτό εάν δεν υπάρξουν άμεσες παρεμβάσεις από την εκάστοτε κυβέρνηση, η ελληνική αγορά θα βιώσει πρωτοφανείς δυσκολίες.
Η μεγάλη κάμψη που παρατηρήθηκε φέτος μπορεί να γίνει η αιτία να ξεκινήσουν πιο νωρίς οι χειμερινές εκπτώσεις;
Δε νομίζω ότι μία μεταβολή στο ρυθμιστικό πλαίσιο της αγοράς μπορεί να λύσει το πρόβλημα της ύφεσης. Οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα και γι’ αυτό δεν ψωνίζουν. Εάν δεν αντιμετωπιστεί η κρίση ως συνισταμένη πολλών και διαφορετικών ζητημάτων, δεν πρόκειται να δούμε την έξοδο από αυτή. Σε κάθε περίπτωση πάγια θέση της ΕΣΕΕ είναι ότι οι ισχύουσες ρυθμίσεις για τις χειμερινές εκπτώσεις πρέπει να μείνουν ως έχουν.
Δεν έχει κλείσει το θέμα που έχει να κάνει με την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών του ΦΠΑ στο Αιγαίο. Πιστεύετε πως το ειδικό καθεστώς θα πρέπει να συνεχίσει να υφίσταται και γιατί;
Η ΕΣΕΕ έχει δώσει ιδιαίτερη σημασία στην παροχή συγκεκριμένων βοηθειών από το κράτος στα ελληνικά νησιά, τα οποία, άλλωστε, επωμίζονται και το βάρος της τουριστικής κίνησης. Η διατήρηση των μειωμένων συντελεστών Φ.Π.Α. στα νησιά του Αιγαίου, αποτελεί ζήτημα ύψιστης εθνικής σημασίας και πολιτικής προτεραιότητας, για τους ακόλουθους λόγους: αποτελεί στην πράξη την εφαρμογή του άρθρου 101, παρ.4 του Συντάγματος που αναγνωρίζει την έννοια της νησιωτικότητας. Αντισταθμίζει τα μειονεκτήματα που δημιουργεί η εδαφική ασυνέχεια. Δηλαδή, την ύπαρξη μικρών και ευαίσθητων οικονομιών κλίμακας, το αυξημένο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων και υπηρεσιών στα νησιά. Καθιστά πιο ανταγωνιστικό το νησιωτικό τουριστικό προϊόν. Αποτελεί σημαντικό μέσο για την οικονομική ανάπτυξη των νησιών αλλά και για την παραμονή των κατοίκων σε αυτά. Και τέλος, λειτουργεί αντισταθμιστικά στις αδικίες εις βάρος των νησιωτών όσον αφορά στην ωφέλεια τους από βασικές κοινωνικές παροχές του κράτους όπως είναι η υγεία, η παιδεία κ.α. Ως εκ τούτου, η ΕΣΕΕ θα παραμείνει μάχιμος υπερασπιστής για τη διατήρηση του ευεργετικού μέτρου των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για τα νησιά του Αιγαίου.
Υπάρχει τρόπος να στηριχθούν οι εμπορικές επιχειρήσεις από την κυβέρνηση δηλαδή πως θα δημιουργηθεί μια διέξοδος σε όλο αυτό το γκρίζο τοπίο που έχει δημιουργηθεί;
Τέσσερα είναι τα βασικά σημεία που θα συμβάλουν στην επιβίωση και ανάπτυξη των ελληνικών εμπορικών επιχειρήσεων: Δίκαιο, απλό και αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα, συμμετοχή του εμπορίου στο ΕΣΠΑ, χρηματοδότηση-ενίσχυσης ρευστότητας εμπορικών επιχειρήσεων και μείωση μη μισθολογικού κόστους. Επιπλέον, υπάρχει και η δυνατότητα ένταξης σε κάποιο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ που θα μπορούσε να δώσει ανάσα στις επιχειρήσεις του κλάδου, όπως και η πλήρης ενεργοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων JEREMIE, ΕΤΕΑΝ και JESSICA, τα οποία θα ενισχύσουν κεφάλαια κίνησης και μεσοπρόθεσμα κεφάλαια και θα αναζωογονήσουν την αγορά.
Όσοι ασχολούνται με το εμπόριο και όχι μόνο, λένε, πως το μοναδικό αντίδοτο στην δύσκολη αυτή συγκυρία είναι η ανάπτυξη. Πως θα επιτευχθεί όμως;
Η κινητοποίηση της αναπτυξιακής διαδικασίας είναι ο μόνος δρόμος για την έξοδο από την κρίση. Και αυτή μπορεί να προκύψει μέσα από έναν οικονομικό δρώντα: τη μικρομεσαία επιχείρηση. Έχουμε επανειλημμένως αναφερθεί σε ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο που θα στηρίζεται σε συνέργειες ανάμεσα σε ΜΜΕ επιχειρήσεις με τελικό σκοπό την αναζωογόνηση της παραγωγικής διαδικασίας στη χώρα. Είναι δεδομένο, και αυτό προκύπτει από πλείστες έρευνες και μελέτες, ότι η εν λόγω επιχειρηματική δομή είναι εγγεγραμμένη στην οικονομική ιστορία της χώρας. Επιπλέον, είναι ο βασικός αποδέκτης της απασχόλησης στην οικονομία, ειδικά σε κοινωνικές ομάδες οι οποίες βρίσκονταν σε δεινή θέση και προ κρίσης. Καλούμε την κυβέρνηση να στηρίξει ποικιλοτρόπως τη Μμε επιχείρηση. Και να ξεφεύγει από το «φαύλο κύκλο» της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Πόσο ρευστό μπορεί να είναι το τοπίο στον εμπορικό κλάδο όταν και η πολιτική κατάσταση είναι τόσο εύθραυστή με τις εκλογές να ανακοινώνονται από τον Απρίλιο γεγονός που σημαίνει απενεργοποίηση της κρατικής μηχανής για δύο μήνες;
Ανέκαθεν η κατάσταση στην αγορά συνδεόταν άρρηκτα με τις πολιτικές εξελίξεις. Η θεσμική ομαλότητα και η κυβερνητική σταθερότητα διασφαλίζουν την απρόσκοπτη λειτουργία της οικονομίας και την πολυπόθητη θετική ψυχολογία η οποία είναι προϋπόθεση του αποδοτικού οικονομικού πράττειν. Υπ’ αυτήν την έννοια, η αβεβαιότητα μίας τέτοιας προοπτικής δεν εξυπηρετεί τους στόχους της εκτόνωσης και της ομαλοποίησης. Οι άνθρωποι της αγοράς εξακολουθούμε να υποστηρίζουμε ότι το ζήτημα της τρέχουσας συζήτησης θα πρέπει να αφορά στην αλλαγή της έως τώρα ασκούμενης πολιτικής. Σε όλους τους τόνους έχουμε περιγράψει και εξηγήσει τη δυσπραγία που αντιμετωπίζει η ελληνική Μμε επιχειρηματικότητα και έχουμε προτείνει τρόπους διαχείρισης της ύφεσης, οι οποίοι δε θα έρχονται σε σύγκρουση με τις δανειακές μας υποχρεώσεις. Οι εκλογές ίσως να διαμορφώσουν ένα νέο πολιτικό σκηνικό, ωστόσο η συνέχεια της λειτουργίας του κράτους πρέπει να διασφαλιστεί.

Ποιοι είναι οι δικοί σας στόχοι για το νέο έτος και ποιό το μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στους εμπόρους για την καινούργια χρονιά;
Στόχος της ΕΣΕΕ είναι να συνεχίσει να μεταφέρει την αγωνία των Ελλήνων εμπόρων στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. Θα συνεχίσουμε να ασκούμε πίεση στην Κυβέρνηση για την αλλαγή της πολιτικής κατεύθυνσης του τελευταίου 1,5 χρόνου και θα καταθέτουμε τεκμηριωμένες και υπεύθυνες προτάσεις στις διαδικασίες διαβούλευσης που θα κληθούμε να μετάσχουμε. Εάν το 2012 δεν διώξουμε τα φαντάσματα της ανεργίας, της χρεοκοπίας και της επιστροφής στη δραχμή δεν θα αλλάξουν πολλά πράγματα στην ελληνική αγορά. Η γραμμή της οικονομικής ζωής μας είναι εντός της ευρωζώνης και εκεί πρέπει να δώσουμε την μάχη μας. Οι Έλληνες έμποροι ζητάμε σεβασμό από τους εταίρους μας και όχι ελεημοσύνη. Ζητάμε υποστήριξη και όχι εμπόδια. Ζητάμε ανάπτυξη και όχι στραγγαλισμό της αγοράς. Ζητάμε πίσω την αξιοπρέπεια και την εμπορική μας πίστη.