«Η ιστορία, το περιβάλλον και ο πολιτισμός μας, έχουν φοβερά πλεονεκτήματα και δημιουργούν την αίσθηση της αισιοδοξίας για το μέλλον. Ας ασχοληθούμε με το μέλλον ώστε να κτίσουμε νέα πράγματα. Δεν έχει νόημα να μυρικάζουμε το παρελθόν. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα κατανείμουν τις ευθύνες. Εμείς, ας ζήσουμε καλύτερα».
Αυτό υπογραμμίζει σε συνέντευξή του στη «δ», ο καθηγητής εγκληματολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιάννης Πανούσης που ήρθε στη Ρόδο, αποδεχόμενος πρόκληση του Συλλόγου «Το Σπίτι της Ευρώπης» και της ΑΝΔΩ για να πραγματοποιήσει ομιλία.
«Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι να συμβάλουμε ώστε να μην σπάσει ο κοινωνικός ιστός. Ανεξάρτητα από ό,τι έγινε στο οικονομικό πεδίο και τι μπορεί να διορθωθεί, πρέπει να κάνουμε κάποια πράγματα. Έχουμε μια κοινωνία η οποία δεν θα πρέπει να σπαράσσεται», τονίζει ο κ. Πανούσης και προσθέτει πως αν δεν δοθεί η ανάλογη προσοχή, θα υπάρχουν μικροί εμφύλιοι δηλαδή τυφλές κοινωνικές εκρήξεις.
Ο κ. Πανούσης αναφέρεται και στο ρατσισμό, που στην Ελλάδα, όπως τονίζει είναι και λίγο …«μαϊμού».
Η συνέντευξη του κ. Γιάννη Πανούση, αναλυτικά:
• Ποιο ήταν το αντικείμενο της ομιλίας που πραγματοποιήσατε στο «ΑΚΤΑΙΟΝ» πριν από λίγες ημέρες;
Η ομιλία μου είχε να κάνει με τον εντοπισμό των προβλημάτων στην Ευρώπη, όπως η βία, η τρομοκρατία και ο ρατσισμός. Θέλησα να δείξω ποια είναι η Ευρώπη που διαμορφώνεται. Αυτή των εμπόρων των σταυροφοριών, των διαφορετικών ταχυτήτων ή της αλληλεγγύης του πολιτισμού και των δικαιωμάτων; Προσπάθησα να αναπτύξω το θέμα.
• Ποια Ευρώπη διαμορφώνεται; Σας αρέσει η σημερινή της μορφή;
Η δική μας γενιά μεγάλωσε με την Ευρώπη των λαών. Ηρθε η παγκοσμιοποίηση και τελικά δημιούργησε τον κόσμο του κεφαλαίου και ο λαοί πήγαν σε δεύτερη και τρίτη μοίρα. Μπορεί να αντισταθεί η Ευρώπη σε αυτή την ισοπεδωτική οικονομική επίθεση που δέχεται; Αναζητά και αυτή ένα τρόπο ισορροπίας. Υπάρχουν όμως διάφορες ανισορροπίες ανάμεσα στα κράτη και σιγά σιγά χάνεται και η αίσθηση της κουλτούρας.
• Πιστεύετε πως θα γίνουν χειρότερα δηλαδή τα πράγματα;
Νομίζω πως η Ευρώπη από τη μια και οι ΗΠΑ και οι αναδυόμενες οικονομίες Κίνα, Ινδία, Βραζιλία, από την άλλη θα συνεχίσουν να είναι σε μια δυναμική αντιπαράθεση. Πέρα του οικονομικού τομέα θα υπάρχουν επιδράσεις σε πολιτικά, οικονομικά, τουριστικά, κοινωνικά, πολιτισμικά θέματα. Δεν θα σταματήσει αυτό το γίγνεσθαι. Πρέπει λοιπόν να δούμε διαφορετικά τα πράγματα και να τηρούμε και κανόνες, κάτι που είναι βασικό.
• Η Ελλάδα τηρεί τους κανόνες;
Οχι. Δεν βάζει κανόνες. Και όταν τους βάζει δεν τους τηρεί και η ίδια. Όταν όμως υπάρχει κλίμα ανομίας χειροτερεύει το πλαίσιο.
• Στις ομιλίες σας αναφέρεστε στα ανθρώπινα δικαιώματα. Πού βρίσκονται αυτά;
Η διαφορά ανάμεσα στο κράτος δικαίου και το κράτος νόμου είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πρέπει να τις προσέχουμε αυτές τις διαφορές.
• Ήταν πάντα «ήσυχη» η Δημοκρατία;
Ανέφερα και στην ομιλία μου πως η Δημοκρατία ήταν πάντα σε κατάσταση πολιορκίας και ποτέ δεν κοιμόταν ήσυχη. Δημοκρατία όμως δεν είναι το όνομα που δίνουν σε ένα πολίτευμα οι ίδιοι οι ασκούντες την εξουσία, γιατί η «αυταρχική δημοκρατία» προκαλεί την πολιτική ανυπακοή των πολιτών στο όνομα της διαφύλαξης των δημοκρατικών αξιών.
• Ήταν προδιαγεγραμμένη η πορεία της χώρας μας και η κατάληξη στο συγκεκριμένο σημείο;
Ακόμη και οι Οικονομολόγοι, Έλληνες και ξένοι, έχουν πέσει έξω σε αυτά που έχουν πει. Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι να συμβάλουμε ώστε να μην σπάσει ο κοινωνικός ιστός. Ανεξάρτητα από ό,τι έγινε στο οικονομικό πεδίο και τι μπορεί να διορθωθεί, πρέπει να κάνουμε κάποια πράγματα. Έχουμε μια κοινωνία η οποία δεν θα πρέπει να σπαράσσεται. Δεν μπορεί να αφήσουμε να γίνονται μικροί εμφύλιοι ανάμεσα σε αυτούς που έχουν χρήματα για να ζήσουν και σε αυτούς που δεν έχουν. Θα γίνει κομμάτια η κοινωνία και ακόμη και αν η οικονομία ανακάμψει δεν θα υπάρχει κανένα όφελος.
• Θα έχουμε κοινωνικές εκρήξεις δηλαδή;
Αν δεν προσέξουμε, θα έχουμε μικρούς εμφυλίους δηλαδή τυφλές κοινωνικές εκρήξεις. Δεν θα υπάρχει μια δυναμική διεκδίκηση αλλά διαφορετικά φαινόμενα. Θα γίνεται επίθεση σε κάποιον μόνο και μόνο επειδή φοράει γραβάτα και έχει δουλειά. Αν δεν προσέξουμε και δεν μιλήσουμε λίγο και στους νέους θα υπάρχει πρόβλημα.
• Ποιος όμως θα πρέπει να κάνει την ενημέρωση;
Το σύνθημα πρέπει να το δώσει το πολιτικό σύστημα. Τη στιγμή που φαίνεται να είναι κουρασμένο και αμήχανο θα πρέπει να το κάνουν όλοι.
• Υπάρχει προθυμία για την ενημέρωση του κόσμου;
Δεν υπάρχει προθυμία. Δεν έχουμε μάθει σε αυτό αλλά πρέπει να το κάνουμε.
• Πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία;
Πιστεύω πως το πρόβλημα είναι αξιακό. Εδώ παρκάρουν στα σημεία που είναι για τα ΑΜΕΑ και όταν κανείς διαμαρτύρεται απαντούν πως τους… έκοψαν το μισθό. Δεν έχει το ένα θέμα σχέση με το άλλο, όμως. Η Ελλάδα κάνει τα ίδια πράγματα με λιγότερα χρήματα.
• Πώς σχολιάζετε τα φαινόμενα ρατσισμού που έχουν αυξηθεί τελευταία;
Είναι χαοτικά. Ο ρατσισμός στην Ελλάδα είναι λίγο «μαϊμουδέ». Δεν υπάρχει μια συγκροτημένη άποψη για την αντίδραση. Είναι κάτι ανάμεσα σε μαγκιά, παλικαρισμό, κραυγές και μπράβους. Δεν αναφέρομαι σε συγκεκριμένο κόμμα και πολιτική. Κάνουν λες και όταν χρεώσουμε τα προβλήματα στους μετανάστες, θα απαλλαγούμε. Μετά θα πάρουν σειρά οι χρήστες ναρκωτικών, οι αποφυλακισμένοι και οι ιερόδουλες; Ψάχνουν να βρουν κάπου να τα χρεώσουν όλα. Είναι και ο κοινωνικός Δαρβινισμός.
Πρέπει να δούμε όλες τις πτυχές των διακρίσεων και της αναζήτησης του αποδιοπομπαίου τράγου.
• Ποιες ανησυχίες εκφράζουν στο Πανεπιστήμιο οι φοιτητές σας;
Οι φοιτητές της νέας γενιάς έχουν την αγωνία της επιβίωσης. Δεν έχουν στέρεο έδαφος. Παλαιότερα είχαν μια βάση και μια σιγουριά ότι θα έβρισκαν εργασία. Αυτό που συμβαίνει όμως τώρα μπορεί να δώσει ώθηση στη γνώση.Υπάρχει η αγωνία από τους νέους που δεν έχουν κάτι σταθερό να πατήσουν.
• Χάνουν τον ενθουσιασμό τους οι νέοι;
Δεν καταλαβαίνουν τη χρησιμότητα της γνώσης μέσα στο χάος και την ανατροπή των πάντων. Είναι λανθασμένες οι σκέψεις που κάνουν. Η κρίση δημιουργήθηκε από τη δική μας γενιά και όχι από τα παιδιά. Οι γονείς δεν θα πρέπει να μεταφέρουν τα άγχη και τις αγωνίες τους σε αυτά.
• Ο νομικός κλάδος έχει πληγεί από την κρίση;
Έχει πληγεί και αυτός. Αμφισβητείται και η έννοια του νόμου. Ο κόσμος φθάνει να πιστεύει πως όλα έρχονται έτοιμα από το εξωτερικό και ψηφίζονται απλά στη Βουλή. Όλο το νομικό σύστημα είναι σε αμφισβήτηση.
• Το μήνυμά σας ποιό είναι;
Η ιστορία, το περιβάλλον και ο πολιτισμός μας, έχουν φοβερά πλεονεκτήματα και δημιουργούν την αίσθηση της αισιοδοξίας για το μέλλον. Ας ασχοληθούμε με το μέλλον ώστε να κτίσουμε νέα πράγματα. Δεν έχει νόημα να μυρικάζουμε το παρελθόν. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα κατανείμουν τις ευθύνες. Εμείς ας ζήσουμε καλύτερα.
