Το πρωί της περασμένης Πέμπτης τα πράγματα στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ κρέμονταν από μια κλωστή. Το διάγγελμα του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου το προηγούμενο βράδυ, όταν ανακοίνωσε -μετά το ναυάγιο της πρότασής του για κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας με τη Νέα Δημοκρατία, ακόμα και χωρίς τη δική του παρουσία- ότι θα προχωρήσει σε ανασχηματισμό και θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή, κρατούσε τους «πράσινους» βουλευτές σε νευρική αναμονή. Οι περισσότεροι από αυτούς εκτιμούσαν ότι ο πρωθυπουργός είχε «αυτοπαγιδευτεί σε μια ακατανόητη τακτική» και προέβλεπαν δυσοίωνα ότι η στάση του «επιταχύνει τις εκλογικές μυλόπετρες».
Η απειλητική ατμόσφαιρα και οι διάχυτες αβεβαιότητες που απλώθηκαν πάνω από την πράσινη Κ.Ο. δεν ξέφυγαν από την προσοχή στενών συνεργατών του πρωθυπουργού που εισηγούντο να ανέβει στη Βουλή και να αποσαφηνίσει καίρια και αποφασιστικά τις διάσπαρτες αμφιβολίες για την επόμενη μέρα.
ΒΑΡΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ
Στην ήδη βαριά ατμόσφαιρα, οι ηχηρές παραιτήσεις των τέως υπουργών Γ. Φλωρίδη και Ε. Νασιώκα, στελεχών πρώτης γραμμής της «εκσυγχρονιστικής» πτέρυγας, πύκνωσαν την ανασφάλεια στο περιστύλιο, όπου από το πρωί οργίαζαν επίμονες πληροφορίες ότι τους παραιτηθέντες εμφανίζονταν πρόθυμοι να ακολουθήσουν άλλοι πέντε συνάδελφοί τους.
«Το πολιτικό σύστημα καταρρέει», διαπιστώνει στο κυλικείο η Ντόρα Μπακογιάννη, βλέποντας τις λεγεώνες του ΠΑΣΟΚ να περιφέρουν ασύντακτες την αγωνία τους μπρος στις διάσπαρτες φήμες και την κυβέρνηση στα πρόθυρα της αποσύνθεσης.
Αναλαμβάνοντας πρωτοβουλία η Βάσω Παπανδρέου ζήτησε έκτακτη σύγκληση της Κ.Ο., ενώ μια δήλωση του Δ. Λιντζέρη στην οποία έθετε θέμα ηγεσίας δίχασε τους βουλευτές και πυροδότησε νέες εντάσεις. Μέσα στην αίθουσα της Ολομέλειας, όπου συζητείτο το Πλαίσιο Δημοσιονομικής Σταθερότητας, ο τέως πρόεδρος της Βουλής Απ. Κακλαμάνης, που παρατήρησε ότι «δεν υπηρετούμε την πατρίδα αποχωρώντας», ενίσχυσε την εκδοχή της υποκινούμενης αναταραχής, επισημαίνοντας υπαινικτικά τις ιστορικές αντιστοιχίες με την αποστασία του 1965.
Στελέχη, όπως ο Μ. Παπαϊωάννου, και υπουργοί που προσέρχονταν στη Βουλή έκαναν δηλώσεις στήριξης του πρωθυπουργού, τονίζοντας επιθετικά πως «όσοι αποχωρούν είτε είναι δειλοί, είτε ένοχοι».
Ηταν η στιγμή, λένε όσοι γνωρίζουν την εσωτερική γεωγραφία των πραγμάτων, που ο πρωθυπουργός, σε διαδοχικές επαφές με ιστορικά στελέχη του κόμματος και κορυφαίους υπουργούς είχε βρει μαζί τους τις κλονισμένες ισορροπίες, με συνέπεια να επέλθει νηνεμία στα κομματικά ρετιρέ.
Το έμπρακτο αποτέλεσμα ήταν η συνεδρίαση της Κ.Ο., που ξεκίνησε με μεγάλη καθυστέρηση, να εξελιχθεί σε ατμόσφαιρα ανταλλαγής όρκων αμοιβαίας πίστης μεταξύ πρωθυπουργού-βουλευτών και πρόθυμης εγκαρδιότητας.
ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΗΧΟΣ
Στο τέλος αυτής της εκρηκτικής μέρας, τα νέφη είχαν διαλυθεί και ο πρωθυπουργός, δείχνοντας την ευαρέσκειά του, διαπίστωσε κλείνοντας τη διαφορετική διαδικασία: «Ηταν μια πολύ ωραία συνεδρίαση. Επιβεβαίωσε τη διαφορετική ποιότητά μας από τη ΝΔ και το ξεχωριστό επίπεδο πολιτικού πολιτισμού». Ακόμα και η δριμεία κριτική που άσκησε η Βάσω Παπανδρέου, παρά τον ισχυρό απόηχο που προκάλεσε, φαινόταν να έχει ξεθωριάσει στη σκέψη των περισσότερων πράσινων βουλευτών που είχαν περικυκλώσει τον πρωθυπουργό και τον συνόδευαν με ενθουσιώδεις εκδηλώσεις στην αίθουσα της Ολομέλειας.
H κ. Παπανδρέου, επιφυλάσσοντας προνομιακά για τον εαυτό της ρόλο ηγεσίας του κινήματος, αφού όπως είπε «είμαι στο ΠΑΣΟΚ από την ίδρυσή του και έχω περάσει όλες τις δυσκολίες» εξομολογήθηκε ότι «για πρώτη φορά ανησυχώ, όχι τόσο για το ΠΑΣΟΚ, όσο για τη χώρα».
Ανεβάζοντας κατακόρυφα τους τόνους, την ώρα που οι επιθετικές διαθέσεις των υπόλοιπων είχαν υποσταλεί, κατήγγειλε αποτυχία του Μνημονίου και διαπραγματευτικό έλλειμμα, και απευθυνόμενη σε πρώτο ενικό στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ ζήτησε εξηγήσεις για τη σύγχυση που προκλήθηκε λέγοντας: «Να αναλάβεις την ευθύνη σου για τα χθεσινά. Και να δεσμευτείς πρώτος εσύ ότι θα αλλάξεις. Δεν γίνεται να λειτουργείς με παρέες. Διαφορετικά ο βίος του ΠΑΣΟΚ θα είναι σύντομος και θα συρθούμε σε εκλογές».
ΑΛΛΑΓΗ ΠΛΕΥΣΗΣ
Από διακριτή απόσταση, ακολούθησαν βουλευτές, όπως οι Τόνια Αντωνίου, Εύα Καϊλή, Ολγα Ρενταρή-Τέντε, Χρύσα Αράπογλου, Δ. Καρύδης, Οδ. Βουδούρης, Π. Βαρδίκος και Μαρία Θεοχάρη, οι οποίοι ζήτησαν αλλαγή πλεύσης επισημαίνοντας την ανάγκη φιλολαϊκών μέτρων.
Στον αντίποδα βρέθηκαν οι περισσότεροι από τους 51 συνολικά βουλευτές που έλαβαν το λόγο για να δηλώσουν με αυταπάρνηση την προσήλωσή τους στην κυβέρνηση και στον πρωθυπουργό, ακόμα και με δηλώσεις συναισθηματικής γλαφυρότητας, όπως «η Αρτα κ. πρωθυπουργέ σας στηρίζει» και «Νοn Pasaran».
Κοινός τόπος στις ομιλίες τους ήταν οι σκληρές αιχμές προς την πλευρά όσων αποχώρησαν ή εμφανίζονταν έτοιμοι γι’ αυτό, ότι ενώ διαχειρίστηκαν αποτυχημένα το δημόσιο χρήμα επί εικοσαετία, ζητάνε τα ρέστα από βουλευτές με θητεία μόλις είκοσι μηνών.
Αυτοκριτική και διαπραγματεύσεις
Ο κ. Παπανδρέου, που σημείωνε σχολαστικά πίνοντας αδιαλείπτως τσάι, έδειξε να συμμερίζεται στοργικά τις ανησυχίες τους. Μέσα σε πυκνά χειροκροτήματα αναγνώρισε ότι οι βουλευτές έχουν ήδη συνεισφέρει πολλά στη δημοσιονομική στενωπό κι ότι αν χρειαστεί θα προσφέρουν και άλλα, επισημαίνοντας ενδιαμέσως ότι στη Βουλή δεν μπορεί να εισέρχονται μόνο οι εκπρόσωποι του life style.
Απαντώντας ήρεμα στην κριτική που δέχθηκε, αναγνώρισε ότι υπήρξαν παραδοχές στο Μνημόνιο που δεν επαληθεύτηκαν, όπως η εκτίμηση περί βιωσιμότητας του χρέους, η υπόθεση ότι το 2012 θα βγαίναμε στις αγορές, η σφαλερή πίστη στις δυνατότητες του Δημοσίου και η ανεδαφική προσδοκία ότι σε 2-3 μήνες θα καταλάγιαζαν οι αγορές.
ΣΥΖΗΤΑΜΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΤΑΙΡΟΥΣ
Κρυφό χαρτί στα χέρια του όπως φάνηκε είναι οι συζητήσεις για να καταστεί το χρέος βιώσιμο. «Το ότι συζητάμε τώρα γι’ αυτό με τους εταίρους μας, είναι επιτυχία της χώρας», είπε και χωρίς να επεκταθεί σε λεπτομέρειες συμπλήρωσε: «Γίνεται τώρα προσπάθεια οργανωμένης διευθέτησης του βάρους που κρέμεται στο λαιμό των Ελλήνων», αφήνοντας όπως όλοι πρόσεξαν ορθάνοιχτη την πόρτα για προσεχή συνεργασία με την αξιωματική αντιπολίτευση.
