Στη Βουλή το νομοσχέδιο για την απαγόρευση χρήσης των social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών

Εισά­γε­ται στην Ολο­μέ­λεια της Βουλής προς συζή­τηση και ψήφιση σήμερα το νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης για την απα­γό­ρευση χρήσης των social media σε ανη­λί­κους κάτω των 15 ετών, με την κυβέρ­νηση να θέτει ως ημε­ρο­μη­νία έναρξης εφαρ­μο­γής την 1η Ιανουα­ρίου 2027.

Η νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία προ­ω­θή­θηκε από τους υπουρ­γούς Επι­κρα­τείας Άκη Σκέρτσο, Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης Δημήτρη Παπα­στερ­γίου και Υγείας Άδωνι Γεωρ­γιάδη, στο πλαίσιο της εθνικής στρα­τη­γι­κής για την προ­στα­σία των ανη­λί­κων στο δια­δί­κτυο.

Ο υπουρ­γός Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης Δημή­τρης Παπα­στερ­γίου μιλώ­ντας στον ΣΚΑΪ, ανέφερε ότι στόχος της κυβέρ­νη­σης είναι να περιο­ρι­στεί η έκθεση των ανη­λί­κων σε επι­βλα­βές περιε­χό­μενο, δια­δι­κτυακό εκφο­βι­σμό και πρα­κτι­κές που ενθαρ­ρύ­νουν την υπερ­βο­λική χρήση των ψηφια­κών πλατ­φορ­μών και διευ­κρί­νισε ότι σε περί­πτωση μη συμ­μόρ­φω­σης από τις πλατ­φόρ­μες, η καταγ­γε­λία θα γίνεται στην ΕΕ και συγκε­κρι­μένα στην ευρω­παϊκή χώρα στην οποία έχει έδρα η πλατ­φόρμα.

Ποια παιδιά αφορά η απα­γό­ρευση

Το νομο­σχέ­διο θέτει ως κατώ­τατο ηλι­κιακό όριο πρό­σβα­σης στα κοι­νω­νικά δίκτυα τα 15 έτη, προ­βλέ­πο­ντας ειδικό τρόπο υπο­λο­γι­σμού της ηλικίας.

Σύμφωνα με τις διευ­κρι­νί­σεις που συνο­δεύ­ουν τη νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία του υπουρ­γείου Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης, για τις ανάγκες εφαρ­μο­γής της διά­τα­ξης ως ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης θεω­ρεί­ται η 1η Ιανουα­ρίου του αντί­στοι­χου έτους.

Αυτό σημαί­νει ότι από την 1η Ιανουα­ρίου 2027 ο περιο­ρι­σμός θα αφορά τα παιδιά που έχουν γεν­νη­θεί το 2013 και αργό­τερα. Αντί­θετα, όσοι έχουν γεν­νη­θεί το 2012 θα θεω­ρού­νται ότι πληρούν το ηλι­κιακό όριο, ακόμη και αν τα πραγ­μα­τικά 15α γενέ­θλιά τους είναι αργό­τερα μέσα στη χρονιά.

Αντί­στοιχα, τα παιδιά που γεν­νή­θη­καν το 2013 θα μπορούν να απο­κτή­σουν πρό­σβαση από την 1η Ιανουα­ρίου 2028, εφόσον δεν υπάρξει αλλαγή στη σχετική διάταξη.

Ποιες πλατ­φόρ­μες μπαί­νουν στο στό­χα­στρο

Το σχέδιο νόμου αφορά συγκε­κρι­μέ­νες υπη­ρε­σίες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και όχι τη συνο­λική πρό­σβαση των παιδιών στο δια­δί­κτυο ή την κατοχή κινητού τηλε­φώ­νου. Χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα είναι το Facebook, το Instagram και το TikTok.

Ωστόσο, το σχέδιο νόμου δεν περι­λαμ­βά­νει έναν κλειστό κατά­λογο εφαρ­μο­γών των Social Media. Αυτό σημαί­νει ότι η υπαγωγή μιας υπη­ρε­σίας θα εξαρ­τά­ται από τα χαρα­κτη­ρι­στικά και τις λει­τουρ­γίες της και όχι απο­κλει­στικά από την εμπο­ρική ονο­μα­σία της.

Για πλατ­φόρ­μες που συν­δυά­ζουν δια­φο­ρε­τι­κές υπη­ρε­σίες, όπως κοι­νω­νική δικτύ­ωση, ανταλ­λαγή μηνυ­μά­των και δια­μοι­ρα­σμό περιε­χο­μέ­νου, ενδέ­χε­ται να απαι­τη­θούν πρό­σθε­τες διευ­κρι­νί­σεις ως προς τον τρόπο εφαρ­μο­γής.

Η απα­γό­ρευση δεν επε­κτεί­νε­ται αυτο­μά­τως σε κάθε εφαρ­μογή επι­κοι­νω­νίας ή προ­βο­λής βίντεο.

Τι θα γίνει με τους λογα­ρια­σμούς που υπάρ­χουν ήδη

Η έναρξη ισχύος της ρύθ­μι­σης δεν θα αφορά απο­κλει­στικά τους νέους λογα­ρια­σμούς.

Σύμφωνα με το κυβερ­νη­τικό ενη­με­ρω­τικό υλικό, δεν προ­βλέ­πε­ται εξαί­ρεση για λογα­ρια­σμούς που έχουν δημιουρ­γη­θεί πριν από την 1η Ιανουα­ρίου 2027. Επο­μέ­νως, οι πλατ­φόρ­μες θα πρέπει να δια­σφα­λί­ζουν ότι η πρό­σβαση των χρηστών συμ­μορ­φώ­νε­ται με το νέο ηλι­κιακό όριο, ανε­ξάρ­τητα από το πότε δημιουρ­γή­θηκε ο λογα­ρια­σμός τους.

Παράλ­ληλα, το ελλη­νικό σχέδιο δεν προ­βλέ­πει δυνα­τό­τητα παρά­καμ­ψης του ορίου μέσω γονικής συναί­νε­σης ούτε ειδι­κούς περιο­ρι­σμέ­νους λογα­ρια­σμούς για παιδιά 13 και 14 ετών.

Πώς θα γίνεται ο έλεγχος ηλικίας – Ο ρόλος του Kids Wallet

Η ευθύνη για την εφαρ­μογή του ηλι­κια­κού περιο­ρι­σμού θα ανήκει πρω­τί­στως στις ίδιες τις ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες.

Οι εται­ρείες θα πρέπει να χρη­σι­μο­ποιούν αξιό­πι­στες και ανα­λο­γι­κές μεθό­δους επα­λή­θευ­σης της ηλικίας, καθώς η απλή συμπλή­ρωση μιας ημε­ρο­μη­νίας γέν­νη­σης δεν θεω­ρεί­ται επαρκής μηχα­νι­σμός ελέγχου.

Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να αξιο­ποι­η­θούν το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet, χωρίς ωστόσο να καθί­στα­ται υπο­χρε­ω­τική η χρήση συγκε­κρι­μέ­νης εφαρ­μο­γής.

Η βασική αρχή είναι ότι η πλατ­φόρμα θα λαμ­βά­νει την απα­ραί­τητη επι­βε­βαί­ωση πως ο χρήστης πληροί το ηλι­κιακό όριο, χωρίς να απαι­τεί­ται να γνω­ρί­ζει το ονο­μα­τε­πώ­νυμο, την ακριβή ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης ή άλλα περιττά προ­σω­πικά δεδο­μένα.

Σύμφωνα με όσα είχε εξη­γή­σει ο Δημή­τρης Παπα­στερ­γίου κατά την παρου­σί­αση των νέων μέτρων, εφόσον μια πλατ­φόρμα δεν μπορεί να δια­πι­στώ­σει με βεβαιό­τητα την ηλικία, θα μπορεί να ζητά επι­βε­βαί­ωση μέσω κατάλ­λη­λου ψηφια­κού εργα­λείου.

Η νομο­θε­τική παρέμ­βαση δεν θεσπί­ζει γενική υπο­χρέ­ωση απο­στο­λής αστυ­νο­μι­κής ταυ­τό­τη­τας στις πλατ­φόρ­μες ούτε καθο­λική ταυ­το­ποί­ηση των χρηστών.

Θα πλη­ρώ­νουν πρό­στιμο οι γονείς;

Το ελλη­νικό σχέδιο νόμου δεν προ­βλέ­πει νέα πρό­στιμα ή ποινές για τα παιδιά και τους γονείς που παρα­βιά­ζουν τον ηλι­κιακό περιο­ρι­σμό.

Η ευθύνη συμ­μόρ­φω­σης αφορά τις εται­ρείες που παρέ­χουν τις σχε­τι­κές υπη­ρε­σίες, ενώ η επο­πτεία θα πραγ­μα­το­ποιεί­ται μέσω των ήδη υφι­στά­με­νων ευρω­παϊ­κών και εθνικών μηχα­νι­σμών.

Ειδι­κό­τερα, αξιο­ποιεί­ται το πλαίσιο της Πράξης για τις Ψηφια­κές Υπη­ρε­σίες (Digital Services Act – DSA), με συμ­με­τοχή των αρμό­διων ελλη­νι­κών αρχών και συνερ­γα­σία με τις αντί­στοι­χες ευρω­παϊ­κές.

Η ΕΕΤΤ έχει τον ρόλο του Συντο­νι­στή Ψηφια­κών Υπη­ρε­σιών στην Ελλάδα, ενώ το ΕΣΡ και η Αρχή Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων Προ­σω­πι­κού Χαρα­κτήρα ασκούν επο­πτι­κές αρμο­διό­τη­τες σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Για τις πολύ μεγάλες δια­δι­κτυα­κές πλατ­φόρ­μες προ­βλέ­πε­ται και η εμπλοκή της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, ανάλογα με τη φύση της παρά­βα­σης και την κατα­νομή των αρμο­διο­τή­των.

Τι αλλάζει σε ευρω­παϊκό επίπεδο

Παράλ­ληλα με την ελλη­νική πρω­το­βου­λία, βρί­σκε­ται σε εξέλιξη η νομο­θε­τική δια­δι­κα­σία για το EU KIDS Act, την πρόταση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής που επι­διώ­κει να θεσπί­σει κοινές προ­δια­γρα­φές προ­στα­σίας των ανη­λί­κων στο δια­δί­κτυο.

Η ευρω­παϊκή πρόταση δια­φο­ρο­ποιεί­ται από την ελλη­νική ρύθμιση, καθώς προ­βλέ­πει μια στα­διακή προ­σέγ­γιση ανά ηλι­κιακή ομάδα.

Για παιδιά κάτω των 13 ετών προ­βλέ­πε­ται απα­γό­ρευση λογα­ρια­σμών κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, ενώ για τις ηλικίες 13 έως 14 ετών προ­τεί­νε­ται η δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας ειδικών λογα­ρια­σμών υπό γονική επο­πτεία.

Οι λογα­ρια­σμοί αυτοί θα δια­θέ­τουν περιο­ρι­σμέ­νες λει­τουρ­γίες και ημε­ρή­σιο χρονικό όριο που δεν θα υπερ­βαί­νει τη μία ώρα. Από την ηλικία των 15 ετών θα επι­τρέ­πε­ται η δημιουρ­γία αυτό­νο­μου λογα­ρια­σμού.

Η πρόταση περι­λαμ­βά­νει επίσης περιο­ρι­σμούς σε πρα­κτι­κές που ενθαρ­ρύ­νουν την υπερ­βο­λική χρήση, όπως η ατέρ­μονη κύλιση περιε­χο­μέ­νου, καθώς και πρό­σθε­τες υπο­χρε­ώ­σεις ασφα­λείας για ψηφια­κές υπη­ρε­σίες που απευ­θύ­νο­νται σε ανη­λί­κους.

Το ευρω­παϊκό πλαίσιο καλύ­πτει ευρύ­τερο φάσμα υπη­ρε­σιών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων δια­δι­κτυα­κών παι­χνι­διών και ορι­σμέ­νων εφαρ­μο­γών τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης.

Το EU KIDS Act δεν έχει ακόμη εγκρι­θεί ως κανο­νι­σμός και η 1η Ιανουα­ρίου 2027 αφορά απο­κλει­στικά την προ­γραμ­μα­τι­σμένη έναρξη της ελλη­νι­κής ρύθ­μι­σης.

Παπα­στερ­γίου: «Ο Δαί­δα­λος κρίσιμη εθνική υποδομή»

Ταυ­τό­χρονα, ο υπουρ­γός Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης Δημή­τρης Παπα­στερ­γίου μιλώ­ντας στον ΣΚΑΪ σχετικά με τον εθνικό υπε­ρυ­πο­λο­γι­στή «Δαί­δα­λος», τόνισε ότι πρό­κει­ται για μια «κρίσιμη εθνική υποδομή», μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες τεχνο­λο­γι­κές επεν­δύ­σεις των τελευ­ταίων ετών στη χώρα, καθώς ο νέος υπε­ρυ­πο­λο­γι­στής ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχύ­σει απο­φα­σι­στικά τις δυνα­τό­τη­τες της Ελλάδας στους τομείς της επι­στη­μο­νι­κής έρευνας, της και­νο­το­μίας και της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης.

Όπως είπε ο κ.  Παπα­στερ­γίου, μετά τον έναν μήνα δοκιμών, ο υπε­ρυ­πο­λο­γι­στής θα μπορεί να δια­τί­θε­ται δωρεάν για 2 χρόνια σε νεο­φυ­είς επι­χει­ρή­σεις που θέλουν να τρέξουν επι­χει­ρη­μα­τικά μοντέλα.

Πηγή: skai.gr