Φυσικές καταστροφές: Ανασφάλιστο πάνω από το 75% των ζημιών στην Ελλάδα

Λιγό­τερο από το ένα τέταρτο των οικο­νο­μι­κών ζημιών από φυσικές κατα­στρο­φές απο­ζη­μιώ­νε­ται από ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες στην Ελλάδα, ενώ στην Ευρώπη το αντί­στοιχο ποσοστό δια­μορ­φώ­νε­ται περίπου στο 25%. Το ασφα­λι­στικό κενό, οι επι­πτώ­σεις στα δημόσια οικο­νο­μικά και οι δια­φο­ρές μεταξύ των ευρω­παϊ­κών συστη­μά­των ασφά­λι­σης ανα­δεί­χθη­καν στο συνέ­δριο της Ένωσης Ασφα­λι­στι­κών Εται­ρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ), την Πέμπτη 15 Οκτω­βρίου.

Στην Ευρώπη, περίπου τα τρία τέταρτα των οικο­νο­μι­κών απω­λειών από φυσικές κατα­στρο­φές παρα­μέ­νουν ανα­σφά­λι­στα, ενώ στην Ελλάδα η εικόνα είναι ακόμη δυσμε­νέ­στερη. Το στοι­χείο αυτό ανέ­δειξε ο γενικός διευ­θυ­ντής Επο­πτείας της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, Ιωάννης Τσι­κρι­πής, στην εκδή­λωση «Φυσικές Κατα­στρο­φές – Χτί­ζο­ντας μια πιο ανθε­κτική Ελλάδα».

Το κόστος των κατα­στρο­φών επι­βα­ρύ­νει σε μεγάλο βαθμό νοι­κο­κυ­ριά, επι­χει­ρή­σεις και δημό­σιους πόρους. Πέρα από τις άμεσες υλικές ζημιές, οι επι­πτώ­σεις περι­λαμ­βά­νουν τη διακοπή της παρα­γω­γι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, την απώλεια εισο­δή­μα­τος και την ανάγκη χρη­μα­το­δό­τη­σης έργων απο­κα­τά­στα­σης. Η περιο­ρι­σμένη συμ­με­τοχή της ιδιω­τι­κής ασφά­λι­σης αυξάνει την οικο­νο­μική έκθεση των πλη­γέ­ντων και τις πιέσεις στον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Ακραία καιρικά φαι­νό­μενα: Ο Νοέμ­βριος ο πιο επι­βα­ρυ­μέ­νος μήνας, η Αττική στις περιο­χές με τα περισ­σό­τερα περι­στα­τικά

Τα stress tests για τους κλι­μα­τι­κούς κιν­δύ­νους

Ο κ. Τσι­κρι­πής ανα­φέρ­θηκε επίσης στις ασκή­σεις προ­σο­μοί­ω­σης ακραίων κατα­στά­σεων (stress tests) που χρη­σι­μο­ποιού­νται για την αξιο­λό­γηση των κλι­μα­τι­κών κιν­δύ­νων στο χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα. Οι ασκή­σεις αυτές εξε­τά­ζουν, μεταξύ άλλων, την έκθεση τρα­πε­ζών και χρη­μα­το­δο­τού­με­νων επι­χει­ρή­σεων σε φυσικά φαι­νό­μενα, όπως οι πλημ­μύ­ρες, και τις πιθανές επι­πτώ­σεις στην αξία ακι­νή­των, στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα και στην εξυ­πη­ρέ­τηση δανείων. Η ακρι­βέ­στερη απο­τύ­πωση των κιν­δύ­νων έχει σημασία και για τις ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες, καθώς επη­ρε­ά­ζει την εκτί­μηση των πιθανών ζημιών και την τιμο­λό­γηση των συμ­βο­λαίων.

Ασφα­λι­στική διείσ­δυση άνω του 80% σε οργα­νω­μένα συστή­ματα

Σημα­ντι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις κατα­γρά­φο­νται μεταξύ των χωρών που έχουν ανα­πτύ­ξει οργα­νω­μένα συστή­ματα ασφά­λι­σης έναντι φυσικών κατα­στρο­φών. Σύμφωνα με στοι­χεία που παρου­σιά­στη­καν στο συνέ­δριο της ΕΑΕΕ, η ασφα­λι­στική διείσ­δυση στην κατοι­κία υπερ­βαί­νει το 80% στο πλαίσιο της διε­θνούς εμπει­ρίας από τέτοια συστή­ματα. Η παρου­σί­αση ανα­φέρ­θηκε στη Γαλλία, την Ελβετία, το Ηνωμένο Βασί­λειο, την Ισπανία, τη Δανία, τη Νορ­βη­γία, το Βέλγιο και την Ισλαν­δία, όπου εφαρ­μό­ζο­νται δια­φο­ρε­τικά μοντέλα καθο­λι­κής ή υπο­χρε­ω­τι­κής ασφά­λι­σης, ανάλογα με το θεσμικό πλαίσιο κάθε χώρας. Κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά των συστη­μά­των αυτών απο­τε­λούν η αμοι­βαιό­τητα, η αλλη­λεγ­γύη και η συνερ­γα­σία δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα. Ωστόσο, η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά τους εξαρ­τά­ται σε σημα­ντικό βαθμό από την εφαρ­μογή της νομο­θε­σίας και τους μηχα­νι­σμούς ελέγχου.

Ελβετία: Ασφα­λι­στική διείσ­δυση κοντά στο 100%

Η Ελβετία απο­τε­λεί χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα συστη­μα­τι­κής εφαρ­μο­γής των υπο­χρε­ώ­σεων ασφά­λι­σης. Σύμφωνα με την παρου­σί­αση, η διείσ­δυση προ­σεγ­γί­ζει το 100% για τους κιν­δύ­νους που εντάσ­σο­νται στο βασικό σύστημα ασφά­λι­σης κτιρίων, με στα­θε­ρούς ελέγ­χους για την τήρηση των υπο­χρε­ώ­σεων. Το καθε­στώς δια­φο­ρο­ποιεί­ται ανά καντόνι. Σε 19 καντό­νια λει­τουρ­γούν δημό­σιοι καντο­νια­κοί ασφα­λι­στι­κοί οργα­νι­σμοί, ενώ στα υπό­λοιπα επτά η ασφά­λιση παρέ­χε­ται από ιδιω­τι­κές εται­ρείες. Το ποσοστό αυτό δεν αφορά κάθε φυσικό κίνδυνο. Ο σεισμός απο­τε­λεί σημα­ντική εξαί­ρεση, με τη σχετική ασφα­λι­στική διείσ­δυση να υπο­λο­γί­ζε­ται περίπου στο 15%.

Τουρκία και Ρου­μα­νία: Υπο­χρε­ω­τική ασφά­λιση με κενά στην εφαρ­μογή

Στην Τουρκία λει­τουρ­γεί το υπο­χρε­ω­τικό σύστημα σει­σμι­κής ασφά­λι­σης DASK. Σύμφωνα με στοι­χεία του 2026, περίπου το 58% των κατοι­κιών ήταν ασφα­λι­σμένο, αριθμός που αντι­στοι­χεί σε 11,7 εκα­τομ­μύ­ρια κατοι­κίες. Όπως επι­ση­μάν­θηκε στην παρου­σί­αση της ΕΑΕΕ, οι έλεγχοι πραγ­μα­το­ποιού­νται κυρίως σε συγκε­κρι­μέ­νες χρο­νι­κές στιγμές, όπως κατά τη σύνδεση ενός ακι­νή­του με υπη­ρε­σίες κοινής ωφέ­λειας ή τη μετα­βί­βασή του. Ως απο­τέ­λε­σμα, τα ασφα­λι­στή­ρια δεν ανα­νε­ώ­νο­νται πάντοτε.

Στη Ρου­μα­νία, παρά τη νομο­θε­τική υπο­χρέ­ωση ασφά­λι­σης κατοι­κιών έναντι σεισμών, πλημ­μυ­ρών και κατο­λι­σθή­σεων μέσω του συστή­μα­τος PAD, η ασφα­λι­στική διείσ­δυση δια­μορ­φω­νό­ταν περίπου στο 25% τον Σεπτέμ­βριο του 2026. Η περιο­ρι­σμένη συχνό­τητα ελέγχων, οι περιο­ρι­σμέ­νες κυρώ­σεις και η χαμηλή ασφα­λι­στική συνεί­δηση ανα­φέρ­θη­καν στην παρου­σί­αση ως παρά­γο­ντες που συμ­βάλ­λουν στη χαμη­λό­τερη συμ­με­τοχή.

Η σύγκριση με την Ελβετία, την Τουρκία και τη Ρου­μα­νία ανα­δει­κνύει τη σημασία των συστη­μα­τι­κών ελέγχων και της ανα­νέ­ω­σης των ασφα­λι­στη­ρίων. Το ζήτημα αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα για την Ελλάδα, όπου το ποσοστό των οικο­νο­μι­κών ζημιών από φυσικές κατα­στρο­φές που απο­ζη­μιώ­νο­νται ασφα­λι­στικά υπο­λεί­πε­ται ακόμη και του ευρω­παϊ­κού 25%, αφή­νο­ντας το μεγα­λύ­τερο μέρος του κόστους στους πλη­γέ­ντες και στα δημόσια οικο­νο­μικά.

Πηγή: insider.gr