Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος: Μια χρόνια ανοιχτή πληγή για το νησί της Ρόδου

Απο τον Σύλ­λο­γο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Ρόδου ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Η Ρόδος κα­λεί­ται να προ­σαρ­μο­στεί στις σύγ­χρο­νες απαι­τή­σεις, προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρή­σει και να ενι­σχύ­σει την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τά της σε μια ολο­έ­να πιο απαι­τη­τι­κή διε­θνή του­ρι­στι­κή αγορά. Η προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, η κα­θα­ριό­τη­τα και η βιώ­σι­μη δια­χεί­ρι­ση των φυ­σι­κών πόρων απο­τε­λούν βα­σι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για το μέλ­λον του νη­σιού μας.

Ένα από τα σο­βα­ρό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα που απα­σχο­λούν κα­τοί­κους και επι­χει­ρη­μα­τί­ες, υπο­βαθ­μί­ζο­ντας πα­ράλ­λη­λα την ει­κό­να της Ρόδου, είναι η δια­χεί­ρι­ση των αστι­κών στε­ρε­ών απο­βλή­των (ΑΣΑ).

Το εθνι­κό και ευ­ρω­παϊ­κό θε­σμι­κό πλαί­σιο προ­βλέ­πει συ­γκε­κρι­μέ­να μέτρα, δια­δι­κα­σί­ες και κα­τευ­θύν­σεις για την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος και της δη­μό­σιας υγεί­ας από τις επι­πτώ­σεις της ανε­ξέ­λεγ­κτης διά­θε­σης και της ταφής των απο­βλή­των. Η ανα­κύ­κλω­ση, η κο­μπο­στο­ποί­η­ση, η επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­ση και η ανά­κτη­ση υλι­κών απο­τε­λούν βα­σι­κούς πυ­λώ­νες μιας σύγ­χρο­νης πο­λι­τι­κής δια­χεί­ρι­σης. Στό­χος είναι η μεί­ω­ση των απο­βλή­των που οδη­γού­νται σε ταφή, η αξιο­ποί­η­ση των χρή­σι­μων υλι­κών και η πα­ρά­τα­ση της λει­τουρ­γι­κής ζωής των χώρων υγειο­νο­μι­κής ταφής, η χω­ρο­θέ­τη­ση των οποί­ων απο­τε­λεί συχνά μια ιδιαί­τε­ρα δύ­σκο­λη δια­δι­κα­σία.

Οι επι­δό­σεις της χώρας μας στη δια­χεί­ρι­ση των στε­ρε­ών απο­βλή­των πα­ρα­μέ­νουν προ­βλη­μα­τι­κές. Το πο­σο­στό ανα­κύ­κλω­σης των αστι­κών στε­ρε­ών απο­βλή­των στην Ελ­λά­δα ανήλ­θε μόλις στο 17,4% το 2023, ένα­ντι πε­ρί­που 49,3% στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση, σύμ­φω­να με στοι­χεία της Eurostat και της Ευ­ρω­παϊ­κής Υπη­ρε­σί­ας Πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

1. Το νησί στον αυ­τό­μα­το πι­λό­το

Σε αντί­θε­ση με τις εθνι­κές και ευ­ρω­παϊ­κές επι­δό­σεις, το πο­σο­στό ανα­κύ­κλω­σης στη Ρόδο κυ­μαί­νε­ται πε­ρί­που στο 8,33%, σύμ­φω­να με στοι­χεία του ΦοΔΣΑ Ν. Αι­γαί­ου για το 2022 (δεν υπάρ­χουν νε­ό­τε­ρα στοι­χεία). Τα στοι­χεία αυτά, εφό­σον επι­βε­βαιώ­νο­νται από τις επί­ση­μες κα­τα­γρα­φές, απο­τυ­πώ­νουν το μέ­γε­θος της υστέ­ρη­σης και την ανά­γκη για ου­σια­στι­κή αλ­λα­γή πο­ρεί­ας.

Πα­ράλ­λη­λα, οι προ­ε­κλο­γι­κές εξαγ­γε­λί­ες της Πε­ρι­φέ­ρειας για τη με­τα­τρο­πή της Ρόδου σε προ­ο­ρι­σμό «waste-free» έως το 2027 δη­μιουρ­γούν προσ­δο­κί­ες που, με βάση τη ση­με­ρι­νή ει­κό­να, απέ­χουν πολύ από την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Οι πο­λί­τες πα­ρα­κο­λου­θούν με αμη­χα­νία και προ­βλη­μα­τι­σμό όσα συμ­βαί­νουν στο νησί μας. Το πε­ρι­βάλ­λον και η προ­ο­πτι­κή της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης βρί­σκο­νται υπό σο­βα­ρή πίεση.

Το Κέ­ντρο Δια­λο­γής Ανα­κυ­κλώ­σι­μων Υλι­κών (ΚΔΑΥ) υπο­λει­τουρ­γεί, σύμ­φω­να με τις δια­πι­στώ­σεις μας, με ση­μα­ντι­κό μέρος του προ­βλή­μα­τος να συν­δέ­ε­ται με τη δυ­σλει­τουρ­γία του συ­στή­μα­τος συλ­λο­γής ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλι­κών.

Σή­με­ρα, η δια­χεί­ρι­ση εξα­κο­λου­θεί να βα­σί­ζε­ται σε με­γά­λο βαθμό στους μπλε και πρά­σι­νους κά­δους, χωρίς να έχει ανα­πτυ­χθεί ένα επαρ­κές δί­κτυο ορ­γα­νω­μέ­νων κέ­ντρων ανα­κύ­κλω­σης και επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης (Green Points). Η κα­τά­στα­ση αυτή αντα­να­κλά­ται στις χα­μη­λές επι­δό­σεις της ανα­κύ­κλω­σης και ανα­δει­κνύ­ει την ανά­γκη επα­να­σχε­δια­σμού του υφι­στά­με­νου συ­στή­μα­τος.

Μια χα­ρα­μά­δα αι­σιο­δο­ξί­ας απο­τέ­λε­σε το πρό­γραμ­μα κο­μπο­στο­ποί­η­σης του ΦΟΔΣΑ, μια πρω­το­βου­λία που ο Σύλ­λο­γός μας χαι­ρέ­τι­σε. Ωστό­σο, έχουν δια­τυ­πω­θεί προ­βλη­μα­τι­σμοί σχε­τι­κά με τον σχε­δια­σμό και την εφαρ­μο­γή του προ­γράμ­μα­τος, οι οποί­οι κα­θι­στούν ανα­γκαία την αξιο­λό­γη­ση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τάς του και την εξέ­τα­ση πι­θα­νών διορ­θω­τι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων.

Υπάρ­χουν αρ­κε­τά επι­τυ­χη­μέ­να πρό­τυ­πα δια­χεί­ρι­σης στε­ρε­ών απο­βλή­των σε ευ­ρω­παϊ­κές πό­λεις, τα οποία αξιο­ποιούν δια­φο­ρε­τι­κά συ­στή­μα­τα συλ­λο­γής, δια­λο­γής και ανα­κύ­κλω­σης. Η Ρόδος οφεί­λει να εξε­τά­σει αυτές τις πρα­κτι­κές και να επι­λέ­ξει εκεί­νες που αντα­πο­κρί­νο­νται κα­λύ­τε­ρα στις γε­ω­γρα­φι­κές, πο­λε­ο­δο­μι­κές, του­ρι­στι­κές και οι­κο­νο­μι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τές της.

2. Green Points: Μια εφαρ­μό­σι­μη πρό­τα­ση για τη Ρόδο

Η ΑΜΚΕ «Εθε­λο­ντές για τον Πο­λι­τι­σμό και το Πε­ρι­βάλ­λον της Ρόδου» είχε δη­μιουρ­γή­σει στο πα­ρελ­θόν ένα μικρό κέ­ντρο ανα­κύ­κλω­σης (Green Point) στην πόλη, με ιδιαί­τε­ρα θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα, κυ­ρί­ως χάρη στη συμ­με­το­χή εκα­το­ντά­δων πο­λι­τών. Η προ­σπά­θεια αυτή, ωστό­σο, δεν είχε συ­νέ­χεια, καθώς στη­ρί­χθη­κε απο­κλει­στι­κά στον εθε­λο­ντι­σμό, χωρίς την απα­ραί­τη­τη θε­σμι­κή, ορ­γα­νω­τι­κή και οι­κο­νο­μι­κή υπο­στή­ρι­ξη από τους αρ­μό­διους φο­ρείς.

Επα­νερ­χό­μα­στε, λοι­πόν, με μια συ­γκε­κρι­μέ­νη πρό­τα­ση: τη δη­μιουρ­γία ορ­γα­νω­μέ­νων Green Points στην πόλη της Ρόδου και, στα­δια­κά, ενός αντί­στοι­χου ση­μεί­ου σε κάθε χωριό του νη­σιού, ανά­λο­γα με τις ανά­γκες και τις δυ­να­τό­τη­τες κάθε πε­ριο­χής.

Προ­τει­νό­με­νες θέ­σεις για τη δη­μιουρ­γία Green Points στην πόλη της Ρόδου

Για την έναρ­ξη μιας ορ­γα­νω­μέ­νης προ­σπά­θειας, προ­τεί­νου­με να εξε­τα­στούν οι ακό­λου­θες εν­δει­κτι­κές θέ­σεις:

Νιο­χώ­ρι: Ο ήδη χρη­σι­μο­ποιού­με­νος χώρος ενα­πό­θε­σης απορ­ριμ­μά­των στην οδό Ορ­φα­νί­δου.

Πε­ριο­χές Αγίου Ιω­άν­νη και Αγίων Αναρ­γύ­ρων: Πε­ριο­χή Παύ­λου Μελά, βό­ρεια της οδού Θε­μι­στο­κλή Σο­φού­λη, στο ύψος της οδού Δια­γο­ρι­δών, ή στον χώρο του πρώην ΠΙΚΠΑ.

Πε­ριο­χή Κα­να­δά: Στο βοη­θη­τι­κό γή­πε­δο του Δια­γό­ρα ή στη συμ­βο­λή των οδών Κορ­δί­κτων και Μπέ­βιν.

Πε­ριο­χή Δα­σκά­λων: Στην οδό Αι­σχί­νης, κοντά στον πε­ζό­δρο­μο προς τα Πευ­κά­κια.

Πε­ριο­χή Ανά­λη­ψης: Νότια της οδού Πτο­λε­μαί­ων.

Οι θέ­σεις αυτές απο­τε­λούν προ­τά­σεις προς συ­ζή­τη­ση και δεν συ­νι­στούν ορι­στι­κές επι­λο­γές χω­ρο­θέ­τη­σης. Η αξιο­λό­γη­σή τους θα πρέ­πει να βα­σι­στεί σε τε­χνι­κά και πο­λε­ο­δο­μι­κά κρι­τή­ρια, στην προ­σβα­σι­μό­τη­τα, στην ασφά­λεια, στην κυ­κλο­φο­ρία των οχη­μά­των και στην απο­φυ­γή όχλη­σης των κα­τοί­κων.

3. Η ανα­κύ­κλω­ση πρέ­πει να γίνει μέρος της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας

Συχνά απο­δί­δου­με την προ­βλη­μα­τι­κή ει­κό­να της κα­θα­ριό­τη­τας στην έλ­λει­ψη πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής παι­δεί­ας των πο­λι­τών. Η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή συ­νεί­δη­ση, όμως, δεν δια­μορ­φώ­νε­ται μόνο στο σχο­λείο ή στην οι­κο­γέ­νεια. Επη­ρε­ά­ζε­ται σε με­γά­λο βαθμό και από το πε­ρι­βάλ­λον μέσα στο οποίο ζούμε, καθώς και από τις δυ­να­τό­τη­τες που μας πα­ρέ­χει η ίδια η πόλη για να συ­μπε­ρι­φε­ρό­μα­στε υπεύ­θυ­να.

Όταν δεν υπάρ­χουν ορ­γα­νω­μέ­νοι και εύ­κο­λα προ­σβά­σι­μοι χώροι ενα­πό­θε­σης ανα­κυ­κλώ­σι­μων και ογκω­δών υλι­κών, ακόμη και ο πο­λί­της που θέλει να συμ­βά­λει στην προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος συ­να­ντά ση­μα­ντι­κά εμπό­δια.

Η ανε­ξέ­λεγ­κτη από­θε­ση ει­δι­κών και ογκω­δών απορ­ριμ­μά­των δίπλα στους πρά­σι­νους και μπλε κά­δους πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στεί απο­τε­λε­σμα­τι­κά, με συν­δυα­σμό επαρ­κών εναλ­λα­κτι­κών λύ­σε­ων, ενη­μέ­ρω­σης, ελέγ­χων και εφαρ­μο­γής των προ­βλε­πό­με­νων κυ­ρώ­σε­ων.

4. Ας γίνει επι­τέ­λους μια αρχή

Η Ρόδος δεν στε­ρεί­ται επι­λο­γών. Υπάρ­χουν εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις για τη δια­χεί­ρι­ση των στε­ρε­ών απο­βλή­των, δια­φο­ρε­τι­κού κό­στους και τε­χνι­κών απαι­τή­σε­ων, οι οποί­ες μπο­ρούν να προ­σαρ­μο­στούν στις ανά­γκες του νη­σιού. Αυτό που απαι­τεί­ται είναι πο­λι­τι­κή βού­λη­ση, ολο­κλη­ρω­μέ­νος σχε­δια­σμός, αξιο­λό­γη­ση των δια­θέ­σι­μων λύ­σε­ων και συ­νέ­πεια στην εφαρ­μο­γή τους.

Η κα­θα­ρή Ρόδος δεν είναι πο­λυ­τέ­λεια ούτε απλώς ζή­τη­μα αι­σθη­τι­κής. Είναι υπο­χρέ­ω­ση απέ­να­ντι στους κα­τοί­κους, στους επι­σκέ­πτες, στο φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον και στις επό­με­νες γε­νιές.

Ας τολ­μή­σου­με να αλ­λά­ξου­με όσα μας υπο­βαθ­μί­ζουν. Ας δη­μιουρ­γή­σου­με ένα σύ­στη­μα δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των αντά­ξιο της ιστο­ρί­ας, της φυ­σι­κής ομορ­φιάς και της διε­θνούς θέσης της Ρόδου.

To υπό­λοι­πο φω­το­γρα­φι­κό υλικό εδώ