Δικαίωση συνταξιούχων για δώρα εορτών, επίδομα αδείας και περικοπές επικουρικής σύνταξης

Δικαίωση για συνταξιούχους που κινήθηκαν δικαστικά κατά των μνημονιακών περικοπών φέρνει απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου, η οποία δημοσιεύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2026.
Tο δικαστήριο αναγνώρισε ότι ο ασφαλιστικός φορέας οφείλει να επιστρέψει σε 3 συνταξιούχους γήρατος, με τον νόμιμο τόκο, τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, το επίδομα αδείας και τις μειώσεις που είχαν επιβληθεί στην επικουρική τους σύνταξη κατά το χρονικό διάστημα από 11 Ιουνίου 2015 έως 11 Μαΐου 2016, το οποίο η νομολογία της ανώτατης διοικητικής δικαιοσύνης έχει χαρακτηρίσει ως περίοδο παράνομων περικοπών.
Η αγωγή κατατέθηκε στις 28 Μαΐου 2020 από 6 συνταξιούχους, 3 εκ των οποίων λαμβάνουν κύρια και επικουρική σύνταξη και 3 μόνο επικουρική, και συζητήθηκε στις 18 Ιουνίου 2026, μετά από 2 προδικαστικές αποφάσεις του ίδιου δικαστηρίου.
Οι ενάγοντες υποστήριζαν ότι οι μειώσεις των νόμων 4051/2012 και 4093/2012, καθώς και η κατάργηση των δώρων εορτών και του επιδόματος αδείας, προσέκρουαν στο Σύνταγμα και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, επικαλούμενοι τη νομολογία της Ολομέλειας του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου του 2015 που είχε κρίνει τις συγκεκριμένες περικοπές ανίσχυρες.
Η δικαστής, ακολουθώντας τη γραμμή της ανώτατης διοικητικής δικαιοσύνης, έκρινε ότι για το διάστημα από 11 Ιουνίου 2015, επομένη της δημοσίευσης των αποφάσεων του 2015, έως 11 Μαΐου 2016, παραμονή της έναρξης ισχύος του νέου ασφαλιστικού νόμου 4387/2016, οι περικοπές διενεργήθηκαν χωρίς νόμιμο έρεισμα. Όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, η μεταγενέστερη νομοθεσία του 2016 ισχύει για το μέλλον και δεν νομιμοποιεί αναδρομικά τις μειώσεις του συγκεκριμένου ενδεκαμήνου, με αποτέλεσμα να στοιχειοθετείται αποζημιωτική ευθύνη του φορέα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κρίση για τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας επί της κύριας σύνταξης. Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η νομοθετική ρύθμιση του 2020, με την οποία η πολιτεία επέστρεψε άτοκα τις περικοπές της κύριας σύνταξης του ίδιου διαστήματος, δεν κάλυψε τα δώρα και το επίδομα αδείας για όσους είχαν ήδη ανοιχτή δίκη, όπως εν προκειμένω. Έτσι αναγνώρισε σε καθέναν από τους 3 συνταξιούχους, ηλικίας 92, 75 και 83 ετών, το ποσό των 800 ευρώ, ήτοι 200 ευρώ για το επίδομα αδείας του 2015, 400 ευρώ για το δώρο Χριστουγέννων του 2015 και 200 ευρώ για το δώρο Πάσχα του 2016, λαμβάνοντας υπόψη ότι είχαν συμπληρώσει το 60ό έτος και οι συντάξεις τους δεν υπερέβαιναν το πλαφόν των 2.500 ευρώ μηνιαίως.
Για την επικουρική σύνταξη, με βάση τα φύλλα υπολογισμού του φορέα και τα ενημερωτικά σημειώματα πληρωμής που προσκόμισαν οι ενάγοντες, το δικαστήριο αναγνώρισε επιπλέον 896,56 ευρώ για τον πρώτο ενάγοντα, 1.509,42 ευρώ για τον τρίτο και 794,34 ευρώ για την τέταρτη, ποσά που περιλαμβάνουν τόσο τις παρακρατήσεις των 2 μνημονιακών νόμων όσο και τα αναλογούντα δώρα και επίδομα αδείας. Συνολικά, κάθε ένας από τους 3 συνταξιούχους δικαιούται από 1.594 έως 2.309 ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής, στις 23 Δεκεμβρίου 2021, μέχρι την πλήρη εξόφληση.
Για τους 2 άνδρες ενάγοντες, εξάλλου, το δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι τα ποσά των περικοπών της κύριας σύνταξης του ενδεκαμήνου, 479 και 514,21 ευρώ αντίστοιχα, τους είχαν ήδη επιστραφεί τον Οκτώβριο του 2020 βάσει του νόμου 4714/2020, και για τον λόγο αυτό το συγκεκριμένο σκέλος της δίκης κηρύχθηκε καταργημένο ως άνευ αντικειμένου. Για τα λοιπά χρονικά διαστήματα της αγωγής, το δικαστήριο εφάρμοσε τους χρονικούς περιορισμούς που έχει θέσει η ανώτατη νομολογία. Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν.
Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή για τους 3 ενάγοντες που διεκδικούν αποκλειστικά ποσά από την επικουρική τους σύνταξη. Ο δεύτερος εξ αυτών απεβίωσε στις 17 Απριλίου 2024, μετά την άσκηση της αγωγής, και το δικαστήριο διέκοψε τη δίκη ως προς αυτόν, καλώντας τα 3 ενήλικα τέκνα του να προσκομίσουν εντός 30 ημερών τα απαραίτητα πιστοποιητικά περί διαθήκης και κληρονομικού δικαιώματος, ώστε να συνεχίσουν τη δίκη στο όνομά τους.
Για το ζευγάρι συνταξιούχων που απαρτίζει τους 2 τελευταίους ενάγοντες, η έκδοση οριστικής απόφασης αναβλήθηκε, καθώς ο ασφαλιστικός φορέας δεν είχε προσκομίσει στοιχεία για το ύψος των περικοπών στην επικουρική τους σύνταξη κατά το κρίσιμο ενδεκάμηνο.
Το δικαστήριο τον υποχρέωσε, με υπόμνηση των προβλεπόμενων κυρώσεων, να καταθέσει τον πλήρη διοικητικό φάκελο εντός 60 ημερών από την επίδοση της απόφασης, οπότε και θα οριστεί νέα δικάσιμος, με τις ενδείξεις να είναι ότι θα ακολουθηθεί η ίδια κρίση και για αυτούς.
Η απόφαση εντάσσεται στη μακρά αλυσίδα δικαστικών κρίσεων που ακολούθησαν τις διαδοχικές παρεμβάσεις στις συντάξεις από το 2010 και μετά. Οι οριζόντιες μειώσεις του 2012 κρίθηκαν αντισυνταγματικές το 2015 από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, επειδή θεσπίστηκαν χωρίς την ειδική επιστημονική μελέτη που απαιτεί το Σύνταγμα, ενώ είχε ήδη παρέλθει διετία από τον πρώτο αιφνιδιασμό της κρίσης.
Το 2020, με νεότερη απόφαση της ίδιας Ολομέλειας, επιβεβαιώθηκε ότι ο ασφαλιστικός νόμος του 2016 δεν θεραπεύει αναδρομικά την αντισυνταγματικότητα αυτή, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διεκδίκηση των ποσών του ενδεκαμήνου από τους συνταξιούχους που είχαν προσφύγει στα δικαστήρια. Η πολιτεία επέστρεψε το ίδιο έτος μέρος των ποσών, χωρίς όμως τα δώρα και το επίδομα αδείας για όσους είχαν εκκρεμείς δίκες, κενό που έρχεται να καλύψει η παρούσα απόφαση.
Τους ενάγοντες εκπροσώπησε η κ. Αικατερίνη Γιαννιού.