Ακυρώθηκε η προγραμματική σύμβαση για την αποκατάσταση της Ακαδημίας Ρόδου

Από την Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου  – Η Γραμ­μα­τέας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου έκρινε ελλιπές το σχέδιο της σύμ­βα­σης ύψους 370.388 ευρώ μεταξύ του Δήμου Ρόδου και του ανα­πτυ­ξια­κού οργα­νι­σμού, εντο­πί­ζο­ντας ουσιώδη παρά­λειψη ως προς τον προσ­διο­ρι­σμό του απαι­τού­με­νου προ­σω­πι­κού

Νέο εμπόδιο στον δρόμο της απο­κα­τά­στα­σης του ιστο­ρι­κού σχο­λι­κού συγκρο­τή­μα­τος της Ακα­δη­μίας Ρόδου. Μετά το κώλυμα υπο­γρα­φής που είχε δια­πι­στώ­σει το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο τον Φεβρουά­ριο, η υπόθεση επι­στρέ­φει στο προ­σκή­νιο με νέα δικα­στική και διοι­κη­τική εξέλιξη. Με απόφαση που εκδό­θηκε στις 6 Μαΐου 2026, η Γραμ­μα­τέας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου ακύρωσε την υπ’ αριθμόν 232/2026 απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής του Δήμου Ρόδου, με την οποία είχε εγκρι­θεί σχέδιο προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης για ένα από τα κρίσιμα υποέργα της απο­κα­τά­στα­σης.

Το αντι­κεί­μενο της ακυ­ρω­θεί­σας από­φα­σης

Η απόφαση που ακυ­ρώ­θηκε αφο­ρούσε στην έγκριση σχεδίου προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης μεταξύ του Δήμου Ρόδου και ανα­πτυ­ξια­κού οργα­νι­σμού τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, με αντι­κεί­μενο τη σύνταξη μελετών, την έκδοση αδειών και εγκρί­σεων, καθώς και την κατάρ­τιση τευχών δημο­πρά­τη­σης για το έργο επι­σκευής του σχο­λι­κού συγκρο­τή­μα­τος της Ακα­δη­μίας. Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της πράξης ανερ­χό­ταν σε 370.388 ευρώ, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ΦΠΑ. Η απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής δια­βι­βά­στηκε στην Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου με έγγραφο του Δήμου Ρόδου στις 3 Απρι­λίου 2026, ενερ­γο­ποιώ­ντας τη δια­δι­κα­σία ελέγχου νομι­μό­τη­τας.

Η νομική βάση της ακύ­ρω­σης

Το σκε­πτικό της ακύ­ρω­σης εδρά­ζε­ται στο άρθρο 100 του ν. 3852/2010, γνωστού ως «Καλ­λι­κράτη», και ειδι­κό­τερα στην παρά­γραφο 2.α., η οποία απα­ριθ­μεί κατά τρόπο δεσμευ­τικό τα στοι­χεία που πρέπει υπο­χρε­ω­τικά να περι­λαμ­βά­νο­νται σε κάθε προ­γραμ­μα­τική σύμβαση. Η διάταξη αυτή ορίζει ότι στις προ­γραμ­μα­τι­κές συμ­βά­σεις προσ­διο­ρί­ζο­νται απα­ραί­τητα το αντι­κεί­μενο, ο σκοπός και η διάρ­κεια, το περιε­χό­μενο των μελετών και των έργων, ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός, τα δικαιώ­ματα και οι υπο­χρε­ώ­σεις των συμ­βαλ­λο­μέ­νων, το χρο­νο­διά­γραμμα, αλλά και το απαι­τού­μενο προ­σω­πικό για την κάθε επι­μέ­ρους εργασία, οι πόροι κάλυψης των οικο­νο­μι­κών υπο­χρε­ώ­σεων και ο τρόπος αντι­με­τώ­πι­σης των λει­τουρ­γι­κών εξόδων. Η νομο­θε­σία κατα­τάσ­σει στα λει­τουρ­γικά έξοδα κάθε αμοιβή προ­σω­πι­κού καθώς και τις δαπάνες χρήσης ακι­νή­των, μηχα­νη­μά­των και μέσων.

Η ουσιώ­δης έλλειψη που εντο­πί­στηκε

Σύμφωνα με την απόφαση της Γραμ­μα­τέως, το σχέδιο σύμ­βα­σης που είχε εγκρί­νει η Δημο­τική Επι­τροπή δεν πλη­ρούσε το προ­βλε­πό­μενο περιε­χό­μενο, καθώς δεν προσ­διό­ριζε το απαι­τού­μενο προ­σω­πικό για την υλο­ποί­ηση κάθε επι­μέ­ρους εργα­σίας. Πρό­κει­ται για στοι­χείο που, όπως επι­ση­μαί­νε­ται ρητά, συνιστά ουσιώδη όρο για τη νομι­μό­τητα και την πλη­ρό­τητα της σύμ­βα­σης. Η συγκε­κρι­μένη παρά­λειψη, σύμφωνα με το σκε­πτικό της από­φα­σης, καθιστά μη απο­δε­κτό το σύνολο του σχεδίου, καθώς αυτό δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στις απαι­τή­σεις της κεί­με­νης νομο­θε­σίας και ειδι­κό­τερα της παρα­γρά­φου 2.α. του άρθρου 100 του «Καλ­λι­κράτη». Με βάση αυτό το σκε­πτικό, η Γραμ­μα­τέας προ­χώ­ρησε στην ακύρωση της από­φα­σης της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής, δια­κό­πτο­ντας τη δια­δι­κα­σία υπο­γρα­φής της σύμ­βα­σης.

Σύνδεση με την προη­γού­μενη απόφαση του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προ­στε­θεί σε ένα ήδη επι­βα­ρυ­μένο διοι­κη­τικό τοπίο γύρω από το έργο της Ακα­δη­μίας. Νωρί­τερα μέσα στο 2026, το Ε’ Κλι­μά­κιο του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου, με την υπ’ αριθμόν 110/2026 απόφασή του, είχε δια­πι­στώ­σει κώλυμα υπο­γρα­φής για την ευρύ­τερη προ­γραμ­μα­τική σύμβαση, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού άνω των 5 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, στην οποία εντασ­σό­ταν και το επι­μέ­ρους υποέργο των μελετών. Το ανώτατο δημο­σιο­νο­μικό δικα­στή­ριο είχε εστιά­σει τότε στην ελλιπή στε­λέ­χωση του ανα­πτυ­ξια­κού οργα­νι­σμού με τακτικό προ­σω­πικό στις κρί­σι­μες οργα­νω­τι­κές μονάδες, κρί­νο­ντας ότι η εκτέ­λεση δεν μπο­ρούσε να θεω­ρη­θεί ως υλο­ποί­ηση «με ίδια μέσα», όπως απαιτεί η νομο­θε­σία για τις in-house ανα­θέ­σεις. Είχε επίσης εντο­πί­σει παρα­τυ­πία στη σύνθεση και τις αρμο­διό­τη­τες της Κοινής Επι­τρο­πής Παρα­κο­λού­θη­σης, χωρίς ωστόσο να την κρίνει ουσιώδη.

Δικαί­ωμα προ­σφυ­γής και επόμενα βήματα

Η απόφαση της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης δεν είναι αμε­τά­κλητη. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στο κείμενό της, κατά της από­φα­σης μπορεί να ασκηθεί προ­σφυγή εντός ενός μήνα από την κοι­νο­ποί­ησή της, στην Ειδική Επι­τροπή του άρθρου 152 του ν. 3463/2006, που εδρεύει στα γραφεία της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου στην Πλατεία Ελευ­θε­ρίας στη Ρόδο. Η δυνα­τό­τητα αυτή προ­βλέ­πε­ται από τις δια­τά­ξεις των άρθρων 238 παρά­γρα­φος 1 του ν. 3852/2010 και 151 του ν. 3463/2006. Παράλ­ληλα, ο Δήμος Ρόδου δια­τη­ρεί τη δυνα­τό­τητα να επα­νέλ­θει με νέο, ανα­μορ­φω­μένο σχέδιο προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης, το οποίο θα συμ­μορ­φώ­νε­ται με τις απαι­τή­σεις της νομο­θε­σίας και θα περι­λαμ­βά­νει τον ανα­λυ­τικό προσ­διο­ρι­σμό του απαι­τού­με­νου προ­σω­πι­κού για κάθε επι­μέ­ρους εργασία.

Ένα έργο που παρα­μέ­νει σε αναμονή

Το σχολικό συγκρό­τημα της Ακα­δη­μίας, χτι­σμένο το 1925 από τους Ιταλούς και χαρα­κτη­ρι­σμένο ιστο­ρικό δια­τη­ρη­τέο μνημείο από το 1990, εκτεί­νε­ται σε εμβαδόν περίπου 5.100 τετρα­γω­νι­κών μέτρων και στε­γά­ζει σήμερα έξι εκπαι­δευ­τι­κές δομές, από πρότυπα πει­ρα­μα­τικά δημο­τικά σχολεία έως νηπια­γω­γεία. Η απο­κα­τά­στασή του παρα­μέ­νει ζητού­μενο εδώ και χρόνια, ενώ η εξα­σφά­λιση χρη­μα­το­δό­τη­σης μέσω του προ­γράμ­μα­τος ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ είχε δώσει ώθηση στις δια­δι­κα­σίες. Με τις δύο δια­δο­χι­κές απο­φά­σεις, του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου και πλέον της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου, ο φάκελος του έργου επι­στρέ­φει εκ νέου στα συρ­τά­ρια της δημο­τι­κής αρχής, η οποία καλεί­ται να καλύψει τα κενά που εντο­πί­στη­καν, τόσο ως προς τη στε­λέ­χωση του φορέα υλο­ποί­η­σης όσο και ως προς το περιε­χό­μενο των σχεδίων σύμ­βα­σης που υπο­βάλ­λει προς έγκριση.

Το βάρος της πλη­ρό­τη­τας στις προ­γραμ­μα­τι­κές συμ­βά­σεις

Η απόφαση της Γραμ­μα­τέως ανα­δει­κνύει με ιδιαί­τερη ευκρί­νεια ότι ο έλεγχος νομι­μό­τη­τας από την Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση δεν περιο­ρί­ζε­ται σε τυπικές δια­πι­στώ­σεις, αλλά εκτεί­νε­ται και στην ουσια­στική πλη­ρό­τητα των στοι­χείων που η νομο­θε­σία απαιτεί. Ο προσ­διο­ρι­σμός του απαι­τού­με­νου προ­σω­πι­κού για κάθε επι­μέ­ρους εργασία αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως κρίσιμο εργα­λείο δια­φά­νειας και ελεγ­ξι­μό­τη­τας, καθώς συν­δέ­ε­ται άμεσα με τον υπο­λο­γι­σμό του κόστους, την κατα­νομή των ευθυνών και τη δυνα­τό­τητα παρα­κο­λού­θη­σης της εκτέ­λε­σης. Η απουσία του δεν απο­τε­λεί διορ­θώ­σιμη ατέλεια αλλά, σύμφωνα με το σκε­πτικό της από­φα­σης, ουσια­στικό κενό που θίγει τη συνο­λική νομι­μό­τητα της σύμ­βα­σης.