Σε έναν τόπο όπου η ιστορία συναντά τη σύγχρονη επιστημονική πρωτοπορία, τον Μονόλιθο της Ρόδου, χτυπά φέτος η καρδιά του απόδημου ελληνισμού. Στις 28 Ιουλίου 2026, ο Παν-ροδιακός Σύλλογος Αμερικής «Απόλλων» διοργανώνει το ετήσιο Προσυνέδριό του, μια συνάντηση που ξεπερνά τα στενά όρια μιας τυπικής συνέλευσης και μετατρέπεται σε μια εθνική γέφυρα παιδείας και προσφοράς για ολόκληρη τη Νότια Ρόδο και τα Δωδεκάνησα.
Κεντρικό πρόσωπο της φετινής διοργάνωσης είναι ο Κοσμήτορας και Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC), Γιάννης Γιώρτσος, ο οποίος θα ανακηρυχθεί «2026 Rhodian of the Year». Η επιλογή του αποφοίτου του ιστορικού Βενετοκλείου Γυμνασίου φέρει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς το έργο του στις ΗΠΑ αντανακλά τη λάμψη των αρχαίων Ροδίων επιστημόνων, από τον Ίππαρχο και τον Κλεόβουλο μέχρι τον Ποσειδώνιο, αναδεικνύοντας τη Ρόδο ως διαχρονικό φάρο των Θετικών Επιστημών.
Το πρόγραμμα του Προσυνεδρίου στον Μονόλιθο περιλαμβάνει μια σειρά από εισηγήσεις που συνδέουν το παρελθόν με τις σύγχρονες προκλήσεις. Διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί, όπως ο καθηγητής Ξενοφών Μουσσάς και ο Δρ. Αντώνιος Πινότσης, θα αναλύσουν την άνθηση της αστρονομίας και της τεχνολογίας στην Αρχαία Ρόδο. Παράλληλα, θεσμικοί εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα θέσουν τις βάσεις για νέα έργα, ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Δρ. Ευστάθιος Μανουσάκης, θα παρουσιάσει τις εξελίξεις για το άγαλμα του Δωριέα, ενώ ο αντιδήμαρχος Αποδήμων, Δρ. Θωμάς Σωτρίλλης, θα αναφερθεί στην αξιοποίηση της κατασκήνωσης στα Κολύμπια για τη διαμονή των νέων της ομογένειας. Στην ατζέντα κυριαρχούν επίσης η ανάδειξη του Μονολίθου ως Διεθνούς Κοινότητας Σκοτεινού Ουρανού από τον Στυλιανό Κούτρη, καθώς και ζητήματα κοινωνικής ευθύνης, όπως η δενδροφύτευση και η φροντίδα των αδέσποτων ζώων.
Αυτή η κινητοποίηση της ομογένειας συνδέεται άρρηκτα με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Paideia Study Abroad», το οποίο φέρει φοιτητές από το εξωτερικό στα Δωδεκάνησα για μια βιωματική μελέτη του ελληνικού πολιτισμού. Από τις 13 έως τις 30 Ιουλίου, οι νέοι περιηγούνται από την Πάτμο και το Πολεμικό Μουσείο της Λέρου, μέχρι το ηφαίστειο της Νισύρου και τις περιβαλλοντικές δράσεις της Τήλου. Η παραμονή τους θα κορυφωθεί στη Ρόδο με μαθήματα στην Παλιά Πόλη και τη συμμετοχή τους στο παραδοσιακό πανηγύρι του Αγίου Σουλά, μια στιγμή όπου η διασπορά ενώνεται με τις τοπικές παραδόσεις.
Όπως τονίζουν τα στελέχη της Κεντρικής Έδρας του «Απόλλωνα», η ομογένεια δεν επισκέπτεται τη Ρόδο ως θεατής, αλλά επενδύει έμπρακτα στο μέλλον της μέσω υποτροφιών και προγραμμάτων πρακτικής άσκησης (internships) σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και την Ένωση Ξενοδόχων.
Μονόλιθος: Το μικρό χωριό της Ρόδου μετατρέπεται σε διεθνές κέντρο Επιστήμης και Ομογένειας
