Έντονο προβληματισμό για την έκβαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις του σε όλο το φάσμα της ελληνικής επιχειρηματικότητας εκφράζει σύσσωμος ο κλάδος της εστίασης, ένας τομέας άμεσα συνυφασμένος με την πορεία του τουριστικού ρεύματος και της κατανάλωσης. Η αβεβαιότητα που γεννά η κρίση στη Μέση Ανατολή έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη «εκρηκτικό» κοκτέιλ προκλήσεων με το οποίο βρίσκονται αντιμέτωποι εδώ και χρόνια οι επιχειρηματίες της εστίασης.
Με το κόστος διαβίωσης στην Ελλάδα να είναι ήδη αυξημένο λόγω των αλλεπάλληλων κρίσεων των τελευταίων ετών, τα ελληνικά νοικοκυριά αδυνατούν πλέον να διαχειριστούν ένα νέο κύμα ακρίβειας, περιορίζοντας ακόμη και τα απαραίτητα. Μπροστά δε σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, οι δαπάνες για έξοδο και ψυχαγωγία είναι οι πρώτες που «θυσιάζονται». Άλλωστε, όπως επιβεβαιώνουν παράγοντες του χώρου, η εστίαση είναι ένας κλάδος που λειτουργεί με «καύσιμο» την καλή ψυχολογία του πελάτη, η οποία μοιραία κινδυνεύει να χαθεί μέσα τους φόβους για τον γεωπολιτικό κίνδυνο στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, τα υψηλά λειτουργικά κόστη και οι φορολογικές υποχρεώσεις βαραίνουν όλο και πιο έντονα τους επιχειρηματίες της εστίασης, οι οποίοι δίνουν μάχη για την προσέλκυση πελατών, στοχεύοντας στην αύξηση του τζίρου τους και στην πολυπόθητη ανάσα στα ταμεία τους.
«Υπάρχει μεγάλη αναστάτωση λόγω του πολέμου. Υπάρχει αβεβαιότητα και η κατάσταση είναι δύσκολη», δηλώνει, μιλώντας στο insider.gr, ο πρόεδρος της Ένωσης Εστιατορίων και Συναφών Αττικής και γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατόρων και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ), Γιάννης Δαβερώνης.
«Ο Έλληνας θέλει να βγει τη βόλτα του και να επισκεφτεί ένα κατάστημα εστίασης. Θα το κάνει, αλλά θα το κάνει συγκρατημένα. Θα βγει σαββατοκύριακο και θα ξοδέψει λιγότερα», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Δαβερώνης, αποκαλύπτοντας μάλιστα ότι ο κλάδος πήγε καλά στην αργία της 25ης Μαρτίου. Ωστόσο, παράγοντες του χώρου διατυπώνουν συγκρατημένη αισιοδοξία ενόψει του Πάσχα και εν συνεχεία της θερινής τουριστικής σεζόν, καθώς όλα θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση στο Μεσανατολικό.
Τα «αγκάθια» και το αβέβαιο στοίχημα του κλάδου
Το πέπλο της αβεβαιότητας που γεννά ο πόλεμος είναι ένας πολύ σοβαρός στρεσογόνος παράγοντας για την εστίαση, καθώς απλώνεται σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας.
Οι τιμές των πρώτων υλών συντηρούνται εδώ και μήνες στα ύψη, πολύ πριν την ανάφλεξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ είναι ορατός ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων προσεχώς. Ανατιμήσεις τις οποίες οι επιχειρηματίες της εστίασης αγωνίζονται να μην περάσουν στους καταναλωτές, μετά την οικονομική κόπωση και ανασφάλεια που βιώνουν τα τελευταία χρόνια. «Εμείς δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον πόλεμο. Πώς μπορούμε εμείς να φρενάρουμε αυτό που γίνεται; Αν τα σιτηρά αυξηθούν, ο όμιλος Βενέτη δυστυχώς θα προβεί σε ανατιμήσεις», ανέφερε πρόσφατα στους εκπροσώπους του Τύπου ο επικεφαλής της Βενέτης Παναγιώτης Μονεμβασιώτης. «Έχουμε φτάσει να ψωνίζουμε τομάτες προς 3,5 ευρώ το κιλό», εξηγούσε στο insider.gr έτερος παράγοντας του κλάδου, περιγράφοντας τα προβλήματα του κλάδου.
Την ίδια ώρα εντείνεται ο προβληματισμός και για την πορεία των τιμών ενέργειας προσεχώς. «Η εστίαση έχει πολλά προβλήματα. Σαν κλάδος δεν έχουμε δει κανένα μέτρο στήριξης. Δεν είδαμε καμία επιδότηση στο ρεύμα», σχολιάζει χαρακτηριστικά ο κ. Δαβερώνης, υπενθυμίζοντας ότι πρόσφατα υπογράφηκε η νέα κλαδική συλλογική σύμβαση στον επισιτισμό, με υψηλές, όπως σημειώνει, αποδοχές για τους εργαζόμενους του χώρου. Και αυτό, ενώ η έλλειψη προσωπικού συνιστά ένα μεγάλο «αγκάθι» για τον χώρο. «Η έλλειψη ποιοτικών εργαζομένων δημιουργεί τεράστια προβλήματα στον κλάδο της εστίασης. Το θέμα τείνει να γίνει μάστιγα. Για κάθε παλιό εργαζόμενο, θέλουμε 1,5 με 2 νέα άτομα. Οι νέοι σήμερα δεν θέλουν να εργαστούν στην εστίαση», εξηγούσε ο κ. Μονεμβασιώτης.
«Περί τις 25 δημόσιες υπηρεσίες ελέγχουν τα καταστήματά μας. Νέα πρόστιμα, πολλές υπηρεσίες, πολλά παράβολα, κάθε φορά και κάτι νέο. Όλο αυτό το πολύ κράτος δεν μπορεί να το σηκώσει η εστίαση», τόνιζε ο ίδιος.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Ολυμπιακής Ζυθοποιίας, Marcin Burdach, δήλωνε πρόσφατα στους δημοσιογράφους πως το 2025 δεν ήταν μια εύκολη χρονιά για την αγορά μπύρας, η οποία υποχώρησε κατά 6% περίπου, λόγω των πιέσεων στο κανάλι της εστίασης. Ο ίδιος παραδέχθηκε πως ο υψηλός πληθωρισμός, η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και η χαμηλή καταναλωτική εμπιστοσύνη επηρέασαν σημαντικά τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Τόσο οι Έλληνες όσο και οι τουρίστες περιόρισαν τις εξόδους τους, εστιάζοντας σε πιο οικονομικές επιλογές και στην κατανάλωση εντός σπιτιού. Το αποτέλεσμα ήταν η αισθητή κάμψη στο κανάλι HORECA. Και όλα αυτά, πριν καν σημειωθεί η ανάφλεξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Συγκρατημένος ο Έλληνας καταναλωτής
Όπως προκύπτει άλλωστε από νέα έρευνα της NielsenIQ, η οποία διενεργήθηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου και δη το διάστημα 9-12 Μαρτίου, περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές και δη το 57% των ερωτηθέντων δηλώνει ανήσυχο για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το 27% βιώνει έντονο στρες, ενώ ένα ποσοστό 13% εκφράζει θυμό.
Ήδη, πάνω από επτά στους δέκα καταναλωτές και δη το 72% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι έχουν προσαρμόσει την αγοραστική τους συμπεριφορά, με το 35% να περιορίζει τις δαπάνες και το 25% τις εξόδους του. Ένα 10% δηλώνει ότι έχει στοκάρει βασικά προϊόντα. Κίνδυνο ανατιμήσεων βλέπει το 22% των ερωτηθέντων και φόβο για τυχόν ελλείψεις προϊόντων λόγω του πολέμου εκφράζει ένα 19%. Η γεωπολιτική κλιμάκωση και οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων ανησυχούν το 16% και το 14% αντίστοιχα των ερωτηθέντων.
Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της NielsenIQ, η συμπεριφορά του καταναλωτή έχει τέσσερα στάδια. Το σοκ, τη συνειδητοποίηση, την προσαρμογή και την επανεκκίνηση. Τα στοιχεία άλλωστε διαφοροποιούνται σημαντικά σε σχέση με την περίοδο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουαρίου. Πριν την ανάφλεξη της κρίσης, οι καταναλωτές εξέφραζαν ανησυχία κυρίως για την καθημερινή οικονομική πίεση και δη τις τιμές των τροφίμων (45%), τους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και την κάλυψη των βασικών τους αναγκών (17%). Πλέον, η αβεβαιότητα αφορά στο σύνολο της αγοράς, καθώς διατυπώνονται φόβοι για ελλείψεις και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η οικονομική ανασφάλεια των καταναλωτών ολοένα και εντείνεται. Το 57% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι το εισόδημά του φτάνει μόνο για τις βασικές ανάγκες, ενώ μόλις το 13% κάνει λόγο για βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης.
Η δυναμική του κλάδου της εστίασης στην Ελλάδα
Την ίδια ώρα, όπως επιβεβαιώνει η τελευταία πανελλαδική έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με την Kapa Research, με τη χρηματοδότηση της Coca-Cola στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του προγράμματος Zero Waste HORECA, η επίσκεψη σε χώρους εστίασης παραμένει αρκετά διαδομένη στη χώρα μας, παρά την αύξηση του κόστους ζωής, με περίπου μισό πληθυσμό να επισκέπτεται τακτικά και δη τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα ένα κατάστημα εστίασης.
Ειδικότερα, ένα ποσοστό 15,2% επισκέπτεται χώρους εστίασης καθημερινά, ενώ ένα 32,8% τρεις με τέσσερις φορές την εβδομάδα, όπερ σημαίνει ότι ποσοστό περίπου 48% επισκέπτεται χώρους εστίασης τουλάχιστον εβδομαδιαίως, ενώ το υπόλοιπο 52% επισκέπτεται λιγότερο συχνά, ήτοι μήνα ή σπανιότερα. Να σημειωθεί ωστόσο εδώ ότι η εν λόγω έρευνα διενεργήθηκε πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουαρίου.
Πηγή: insider.gr
