Η εικόνα των γεμάτων τραπεζιών τα Σαββατοκύριακα μοιάζει να είναι η βιτρίνα μιας αγοράς που εσωτερικά πιέζεται ασφυκτικά. Ο κλάδος της εστίασης, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΕΣΕ, Γιώργο Καββαθά, δεν περνά απλώς μια περίοδο κάμψης, αλλά μια «βίαιη διόρθωση», όπου οι αριθμοί της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν μόνο μέρος της πραγματικότητας και η επιβίωση γίνεται καθημερινή άσκηση ισορροπίας.
Μπορεί η ΕΛΣΤΑΤ να κατέγραψε μείωση τζίρου 3,5% για το 2025, όμως, όπως υποστηρίζει ο κ. Καββαθάς, το ποσοστό αυτό είναι παραπλανητικό. Με τις τιμές στους καταλόγους να έχουν αυξηθεί μεσοσταθμικά κατά 15% την τελευταία διετία, προκειμένου να απορροφηθούν μέρος των κραδασμών, η πραγματική πτώση της κατανάλωσης σε όγκο είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που δείχνει ο ονομαστικός κύκλος εργασιών.
«Η εικόνα που έχω από όλη τη χώρα είναι ότι το 2025 ήταν μια δύσκολη χρονιά, με μείωση του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων, πολύ περισσότερο στο πρώτο εξάμηνο. Ήρθε το δεύτερο εξάμηνο και μείωσε κατά μία μονάδα την πτώση του κύκλου εργασιών. Όταν κάποιος κάνει αποπληθωρισμό στις αυξήσεις του κλάδου, είναι πολύ περισσότερο από 3,5% η μείωση. Ο κλάδος, σήμερα, με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, την τελευταία διετία έχει κάνει αυξήσεις 15%, άρα αντιλαμβάνεστε ότι είναι ακόμη μεγαλύτερη η πτώση από ό,τι φαίνεται με τον λογιστικό τρόπο», τονίζει ο πρόεδρος της ΠΟΕΣΕ.
Οι «ανθεκτικές» περιοχές: Κρήτη και Κέρκυρα
Η γεωγραφία της κρίσης αναδεικνύει έντονες αντιθέσεις. Από τη μία πλευρά, ορισμένες τουριστικές «ναυαρχίδες», όπως η Κρήτη και η Κέρκυρα, κατάφεραν να διατηρήσουν θετικό πρόσημο, λειτουργώντας ως ανάχωμα στη γενική πτώση.
«Αν εξαιρέσω τον νομό Ηρακλείου, που έχει αύξηση του τζίρου κατά 1,1%, και την Κέρκυρα, που είναι στο +3,5%, όλες οι άλλες περιφερειακές ενότητες της χώρας έχουν μείωση του κύκλου εργασιών», λέει ο κ. Καββαθάς.
Στον αντίποδα, η εικόνα στα μεγάλα αστικά κέντρα είναι πολύ πιο πιεστική. Σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η κίνηση τις καθημερινές έχει περιοριστεί σημαντικά. Πολλές επιχειρήσεις επιλέγουν πλέον να παραμένουν κλειστές ορισμένες ημέρες, καθώς το κόστος λειτουργίας ξεπερνά το προσδοκώμενο έσοδο.
«Αυτό δεν είναι κάτι που το ζούμε τώρα, έρχεται από το παρελθόν. Την τελευταία δεκαετία η εστίαση ουσιαστικά δουλεύει Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή, και καλύτερα θα μπορούσα να πω την Κυριακή το μεσημέρι. Αλλά έχουν πέσει και οι Παρασκευές σε σύγκριση με το παρελθόν, όπως έχουν πέσει και οι τζίροι του Σαββατοβράδου», εξηγεί.
Η πίεση αυτή συνδέεται ευθέως με τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Όπως επισημαίνεται και στην ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, το 62% των οικογενειών δηλώνει ότι το εισόδημά του επαρκεί μόνο για τις πρώτες 18 ημέρες του μήνα, ενώ το 36% αναφέρει ότι έχει περιορίσει τις εξόδους για φαγητό.
Κόστη που συμπιέζουν την κερδοφορία
Το λειτουργικό κόστος, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΕΣΕ, έχει αυξηθεί σε ποσοστά που πλέον δεν είναι διαχειρίσιμα, αγγίζοντας το 40%. Στην πίεση αυτή συντελούν το ενεργειακό κόστος, οι συνεχείς ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, η αύξηση τόσο του μισθολογικού όσο και του μη μισθολογικού κόστους, αλλά και η διατήρηση παλαιότερων φορολογικών επιβαρύνσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Καββαθάς στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης σε καφέ και σοκολάτα, που επιβλήθηκε το 2017 και εξακολουθεί να επιβαρύνει ένα από τα πιο καθημερινά προϊόντα κατανάλωσης.
Ακόμη και ο αναγκαίος ψηφιακός εκσυγχρονισμός, προσθέτει, έχει το δικό του κόστος. Η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές, η πλατφόρμα myDATA και η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας μπορεί να υπηρετούν τη διαφάνεια, ωστόσο φόρτωσαν τις επιχειρήσεις με νέα πάγια έξοδα, αμοιβές παρόχων και ανάγκη για συνεχή τεχνική υποστήριξη.
Η εστίαση, σημειώνει, δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση, αλλά ρεαλιστικές παρεμβάσεις που θα επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να παραμείνουν βιώσιμες. Διαφορετικά, η «βίαιη διόρθωση» του 2025 κινδυνεύει να μετατραπεί σε κύμα λουκέτων, όχι επειδή δεν υπάρχουν πελάτες, αλλά επειδή δεν βγαίνουν τα βασικά έξοδα λειτουργίας.
Τι ζητά ο κλάδος για να ανακοπεί η πτώση
Ερωτηθείς για το τι χρειάζεται ώστε να αλλάξει η εικόνα και να ανακοπεί η πτώση του τζίρου, ο πρόεδρος της ΠΟΕΣΕ θέτει ως πρώτη προτεραιότητα την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, το οποίο παραμένει ασφυκτικό και γίνεται ακόμη πιο επίκαιρο λόγω των διεθνών εξελίξεων και της αστάθειας στη Μέση Ανατολή.
Δεύτερο βασικό αίτημα είναι η μείωση και ενοποίηση των συντελεστών ΦΠΑ στην εστίαση, ειδικά σε φαγητό, καφέ και ροφήματα. Όπως εξηγεί, σήμερα λειτουργεί ένα καθεστώς «δύο ταχυτήτων», με άλλον συντελεστή στο σερβιριζόμενο προϊόν και άλλον στο take away ή delivery, γεγονός που δημιουργεί στρεβλώσεις και αθέμιτο ανταγωνισμό.
«Στο σερβιριζόμενο ο καφές είναι στο 24%, ενώ στο take away και στο delivery είναι στο 13%. Άρα η δέσμευση του Πρωθυπουργού από το 2019 δεν έχει εκπληρωθεί μέχρι σήμερα, παρότι τότε είχε ειπωθεί ότι ο πρώτος νόμος που θα φέρει θα ήταν ο ενιαίος συντελεστής στην εστίαση», αναφέρει.
Παράλληλα, ο κ. Καββαθάς ζητά την επανεξέταση του τεκμαρτού τρόπου υπολογισμού του φορολογητέου εισοδήματος για τις ατομικές επιχειρήσεις εστίασης, υποστηρίζοντας ότι αυξάνει αυθαίρετα τις υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, χωρίς να βασίζεται σε πραγματικό λογιστικό προσδιορισμό.
Πηγή: tornosnews.gr
