Το Αιγαίο εκπέμπει σήμα κινδύνου για τη δασική προστασία με 158 εργαζόμενους σε 793 νησιά

• Υπό­μνη­μα του Συλ­λό­γου Ερ­γα­ζο­μέ­νων Δα­σι­κών Υπη­ρε­σιών Αι­γαί­ου προς τα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία κα­τα­γρά­φει δια­χρο­νι­κή υπο­στε­λέ­χω­ση, ανε­νερ­γές ορ­γα­νι­κές θέ­σεις και ανα­λο­γία κά­λυ­ψης κατά 62% δυ­σμε­νέ­στε­ρη από τον πα­νελ­λα­δι­κό μέσο όρο, ζη­τώ­ντας δε­σμευ­τι­κό χρο­νο­διά­γραμ­μα πα­ρεμ­βά­σε­ων

Μετά από τα­κτι­κή Γε­νι­κή Συ­νέ­λευ­ση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στις 05-12-2025, ο Σύλ­λο­γος Ερ­γα­ζο­μέ­νων Δα­σι­κών Υπη­ρε­σιών Αι­γαί­ου επα­να­φέ­ρει με οξύ τρόπο ένα ζή­τη­μα που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, δεν αφορά μόνο στην υπη­ρε­σια­κή λει­τουρ­γία αλλά στην ίδια την κρα­τι­κή δυ­να­τό­τη­τα να προ­στα­τεύ­ει απο­τε­λε­σμα­τι­κά το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον στον νη­σιω­τι­κό χώρο.

Με δια­βι­βα­στι­κό και ομό­φω­νο υπό­μνη­μα προς το Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, ο Σύλ­λο­γος πε­ρι­γρά­φει μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα διοι­κη­τι­κής ασφυ­ξί­ας, αυ­ξη­μέ­νων πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών πιέ­σε­ων και χω­ρι­κής ασυ­νέ­χειας, με αι­τή­μα­τα που δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται σε προ­σλή­ψεις αλλά αγ­γί­ζουν τον τρόπο με τον οποίο το κρά­τος εφαρ­μό­ζει στην πράξη την αρχή της νη­σιω­τι­κό­τη­τας.

Η βα­σι­κή θέση είναι σαφής: όταν η δα­σι­κή διοί­κη­ση στο Αι­γαίο λει­τουρ­γεί με ση­μα­ντι­κά λι­γό­τε­ρους αν­θρώ­πους από όσους θα απαι­τού­σε ακόμη και ο πα­νελ­λα­δι­κός μέσος όρος, τότε η ανι­σό­τη­τα παύει να είναι εσω­τε­ρι­κό ζή­τη­μα μιας υπη­ρε­σί­ας και με­τα­τρέ­πε­ται σε πρό­βλη­μα ισό­τι­μης κρα­τι­κής προ­στα­σί­ας.

Στο κεί­με­νο υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι οι Δα­σι­κές Υπη­ρε­σί­ες ασκούν απο­κλει­στι­κά κρα­τι­κές αρ­μο­διό­τη­τες που συν­δέ­ο­νται με την προ­στα­σία δασών και δα­σι­κών εκτά­σε­ων, την πυ­ρο­προ­στα­σία, τη βιο­ποι­κι­λό­τη­τα, τους ελέγ­χους χρή­σε­ων γης, τις γνω­μο­δο­τή­σεις για έργα, την προ­στα­σία της δη­μό­σιας δα­σι­κής πε­ριου­σί­ας και τη δια­δι­κα­σία των δα­σι­κών χαρ­τών, ενώ ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά γί­νε­ται και στη στή­ρι­ξη των Επι­τρο­πών Εξέ­τα­σης Αντιρ­ρή­σε­ων.

Στο επί­κε­ντρο της επι­χει­ρη­μα­το­λο­γί­ας βρί­σκε­ται η συ­νταγ­μα­τι­κή αρχή της νη­σιω­τι­κό­τη­τας, με το επι­χεί­ρη­μα ότι ο νη­σιω­τι­κός χώρος δεν μπο­ρεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τα ίδια κρι­τή­ρια στε­λέ­χω­σης που εφαρ­μό­ζο­νται στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα. Η γε­ω­γρα­φι­κή ασυ­νέ­χεια, η ανά­γκη με­τα­κι­νή­σε­ων, οι θα­λάσ­σιες με­τα­φο­ρές, οι επο­χι­κές αιχ­μές και η επι­χει­ρη­σια­κή ετοι­μό­τη­τα απο­τε­λούν, κατά τον Σύλ­λο­γο, στοι­χεία που επι­βάλ­λουν ει­δι­κό σχέ­διο στε­λέ­χω­σης και όχι απλή ανα­πα­ρα­γω­γή ενός ηπει­ρω­τι­κού μο­ντέ­λου διοί­κη­σης. Με αυτή τη λο­γι­κή, η υπο­στε­λέ­χω­ση πα­ρου­σιά­ζε­ται ως δο­μι­κό έλ­λειμ­μα κρα­τι­κής πα­ρου­σί­ας σε έναν χώρο με δια­φο­ρε­τι­κές απαι­τή­σεις, όπου ο χρό­νος και το κό­στος κάθε ελεγ­κτι­κής πρά­ξης αυ­ξά­νο­νται από την ίδια τη γε­ω­γρα­φία.

Η απο­τύ­πω­ση της χω­ρι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας στο υπό­μνη­μα είναι από τα πιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ση­μεία του. Στην πε­ριο­χή ευ­θύ­νης της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εφαρ­μο­γής Δα­σι­κής Πο­λι­τι­κής Αι­γαί­ου πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται 793 νησιά, νη­σί­δες και βρα­χο­νη­σί­δες, με πε­ρί­που 48 κα­τοι­κη­μέ­να. Όμως, σύμ­φω­να με το κεί­με­νο, μόνο σε 21 νησιά λει­τουρ­γούν συ­νο­λι­κά 71 ορ­γα­νω­μέ­νες διοι­κη­τι­κές μο­νά­δες, την ώρα που τα υπό­λοι­πα 745 νη­σιω­τι­κά τμή­μα­τα απο­τε­λούν χω­ρι­κά ασύν­δε­τα πεδία επι­τή­ρη­σης χωρίς μό­νι­μη διοι­κη­τι­κή πα­ρου­σία. Ως εν­δει­κτι­κό πα­ρά­δειγ­μα συ­νε­πειών ανα­φέ­ρε­ται ότι ακόμη και κα­τοι­κη­μέ­να νησιά με ση­μα­ντι­κό αντι­κεί­με­νο δια­χεί­ρι­σης και προ­στα­σί­ας δεν δια­θέ­τουν διοι­κη­τι­κές μο­νά­δες, με απο­τέ­λε­σμα η επι­τή­ρη­ση να απου­σιά­ζει ή να γί­νε­ται απο­σπα­σμα­τι­κά.

Η τεκ­μη­ρί­ω­ση του Συλ­λό­γου στη­ρί­ζε­ται σε σύ­γκρι­ση με επί­ση­μη πα­νελ­λα­δι­κή βάση του 2014. Πα­νελ­λα­δι­κά ανα­φέ­ρε­ται ότι αντι­στοι­χού­σε 1 υπάλ­λη­λος ανά 36,6 km² έκτα­σης ευ­θύ­νης, ενώ στο Αι­γαίο 1 υπάλ­λη­λος ανά 59,1 km², δη­λα­δή ανα­λο­γία κατά πε­ρί­που 62% δυ­σμε­νέ­στε­ρη. Το υπό­μνη­μα με­τα­φρά­ζει αυτή τη δια­φο­ρά και σε αν­θρώ­πους, μι­λώ­ντας για έλ­λειμ­μα πε­ρί­που 96 υπαλ­λή­λων σε σχέση με τον πα­νελ­λα­δι­κό μέσο όρο. Η ανι­σό­τη­τα ανα­λύ­ε­ται και ανά ει­δι­κό­τη­τα, με ιδιαί­τε­ρα επι­βα­ρυ­μέ­νη ει­κό­να για δα­σο­λό­γους, δα­σο­φύ­λα­κες και διοι­κη­τι­κούς, όπου η αντι­στοί­χι­ση έκτα­σης ανά ερ­γα­ζό­με­νο εμ­φα­νί­ζε­ται σαφώς δυ­σμε­νέ­στε­ρη σε σχέση με τον μέσο όρο.

Στο υπό­μνη­μα κα­τα­γρά­φε­ται ότι το 2022, μετά τη με­τα­φο­ρά των Δα­σι­κών Υπη­ρε­σιών στο Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, η στε­λέ­χω­ση στην πε­ριο­χή ευ­θύ­νης Αι­γαί­ου έφτα­σε τους 179. Ωστό­σο, η ει­κό­να δεν πα­ρου­σιά­ζε­ται ως ου­σια­στι­κή ενί­σχυ­ση, καθώς, όπως ση­μειώ­νε­ται, δεν υπήρ­ξε ισο­δύ­να­μος λει­τουρ­γι­κός σχε­δια­σμός και μέρος του προ­σω­πι­κού δε­σμεύ­τη­κε σε διοι­κη­τι­κά και οι­κο­νο­μι­κά κα­θή­κο­ντα. Σή­με­ρα, σύμ­φω­να με το ίδιο κεί­με­νο, οι πραγ­μα­τι­κά υπη­ρε­τού­ντες ανέρ­χο­νται σε 158, δη­λα­δή κα­τα­γρά­φε­ται νέα απο­μεί­ω­ση προ­σω­πι­κού σε συν­θή­κες αυ­ξη­μέ­νων απαι­τή­σε­ων και με πρό­σθε­τη επι­βά­ρυν­ση του επι­στη­μο­νι­κού και επι­χει­ρη­σια­κού δυ­να­μι­κού από διοι­κη­τι­κές ερ­γα­σί­ες λόγω ελ­λι­πούς υπο­στή­ρι­ξης.

Το υπό­μνη­μα δίνει ιδιαί­τε­ρο βάρος στη διά­στα­ση ανά­με­σα στη θε­σμι­κή πρό­βλε­ψη και την πραγ­μα­τι­κή στε­λέ­χω­ση. Ανα­φέ­ρε­ται ότι προ­βλέ­πο­νται 229 ορ­γα­νι­κές θέ­σεις, εκ των οποί­ων 164 εμ­φα­νί­ζο­νται ως κα­λυμ­μέ­νες, 16 κενές και 49 δε­σμευ­μέ­νες. Όμως οι πραγ­μα­τι­κά υπη­ρε­τού­ντες είναι 158, ενώ συ­νο­λι­κά 65 ορ­γα­νι­κές θέ­σεις, δη­λα­δή 28,4% του συ­νό­λου, δεν με­τα­φρά­ζο­νται σε αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό. Η επι­σή­μαν­ση αυτή λει­τουρ­γεί ως πο­λι­τι­κό επι­χεί­ρη­μα ότι η διοι­κη­τι­κή υπο­δο­μή πα­ρα­μέ­νει ανε­νερ­γή σε κρί­σι­μη κλί­μα­κα, άρα η αδυ­να­μία δεν είναι πε­ρι­στα­σια­κή αλλά συ­στη­μι­κή.

Πέρα από τους από­λυ­τους αριθ­μούς, ανα­δει­κνύ­ε­ται και η σύν­θε­ση του προ­σω­πι­κού. Από τις 164 κα­λυμ­μέ­νες ορ­γα­νι­κές θέ­σεις, οι 88 είναι ΔΕ, οι 32 ΠΕ και οι 34 ΤΕ, ενώ η λει­τουρ­γία στο πεδίο στη­ρί­ζε­ται κυ­ρί­ως σε ΔΕ δα­σο­φύ­λα­κες. Ταυ­τό­χρο­να, το κεί­με­νο επι­ση­μαί­νει κρί­σι­μη ανε­πάρ­κεια διοι­κη­τι­κής και τε­χνι­κής υπο­στή­ρι­ξης, καθώς υπη­ρε­τούν 12 διοι­κη­τι­κοί και 3 μη­χα­νι­κοί για όλες τις Διευ­θύν­σεις, στοι­χείο που πα­ρου­σιά­ζε­ται ως δο­μι­κή αδυ­να­μία για έργα, με­λέ­τες, ψη­φια­κές δια­δι­κα­σί­ες και τεκ­μη­ρί­ω­ση διοι­κη­τι­κών πρά­ξε­ων. Επι­πλέ­ον κα­τα­γρά­φο­νται ως προ­βλη­μα­τι­κές ορ­γα­νι­κές θέ­σεις κενά και δε­σμευ­μέ­νες σε ει­δι­κό­τη­τες όπως δα­σο­φύ­λα­κες, δα­σο­λό­γοι, δα­σο­πό­νοι, δο­μι­κών έργων και οδη­γός.

Το υπό­μνη­μα δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στη διοι­κη­τι­κή ει­κό­να, αλλά τη συν­δέ­ει με τις με­τα­βο­λές στο πεδίο. Γί­νε­ται ανα­φο­ρά σε πιέ­σεις από του­ρι­στι­κή δό­μη­ση, αλ­λα­γές χρή­σε­ων γης, υπο­βάθ­μι­ση οι­κο­συ­στη­μά­των, ερη­μο­ποί­η­ση σε άνυ­δρα νησιά, αυ­ξη­μέ­νη πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τα, αυ­θαί­ρε­τες επεμ­βά­σεις και εντά­σεις γύρω από με­γά­λα έργα, όπως έργα ΑΠΕ. Πα­ράλ­λη­λα, επι­ση­μαί­νε­ται ο υψη­λός κίν­δυ­νος πυρ­κα­γιών που απαι­τεί συ­νε­χή επι­τή­ρη­ση. Το βα­σι­κό συ­μπέ­ρα­σμα που επι­χει­ρεί­ται είναι ότι χωρίς επαρ­κή Δα­σι­κή Υπη­ρε­σία, η ανά­πτυ­ξη μπο­ρεί να με­τα­τρα­πεί σε χω­ρι­κή απορ­ρύθ­μι­ση, άρα η στε­λέ­χω­ση αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως προ­ϋ­πό­θε­ση πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης.

Στην ενό­τη­τα των αι­τη­μά­των, ο Σύλ­λο­γος ζητά άμεση κά­λυ­ψη των 16 κενών ορ­γα­νι­κών θέ­σε­ων και πλή­ρω­ση των 49 δε­σμευ­μέ­νων, με ρητή δέ­σμευ­ση συ­γκε­κρι­μέ­νου χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος και δυ­να­τό­τη­τα κά­λυ­ψης μέσω κι­νη­τι­κό­τη­τας. Ζητά επί­σης άμε­σες προ­σλή­ψεις, στο­χευ­μέ­νη ενί­σχυ­ση κρί­σι­μων ει­δι­κο­τή­των, θε­σμο­θέ­τη­ση ει­δι­κής νη­σιω­τι­κής πο­λι­τι­κής στε­λέ­χω­σης με κρι­τή­ρια χω­ρι­κής ασυ­νέ­χειας και επο­χι­κών αιχ­μών, καθώς και ετή­σια δη­μό­σια απο­τύ­πω­ση της στε­λέ­χω­σης και δει­κτών επάρ­κειας ανά πε­ριο­χή.

Το κεί­με­νο κλεί­νει με κα­θα­ρό πο­λι­τι­κό αί­τη­μα για συ­ντο­νι­σμέ­νη πα­ρέμ­βα­ση. Ζη­τεί­ται συ­νά­ντη­ση με την πο­λι­τι­κή ηγε­σία και τη Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Δασών, έγ­γρα­φη δέ­σμευ­ση χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος για κά­λυ­ψη κενών και δε­σμευ­μέ­νων θέ­σε­ων και κα­τάρ­τι­ση ει­δι­κού σχε­δί­ου νη­σιω­τι­κής στε­λέ­χω­σης. Πα­ράλ­λη­λα ζη­τεί­ται συμ­με­το­χή της Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Αι­γαί­ου και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής στη δια­μόρ­φω­ση του σχε­δί­ου και ανά­δει­ξη του ζη­τή­μα­τος στη Βουλή από τους βου­λευ­τές των νη­σιών. Η κα­τα­κλεί­δα συ­νο­ψί­ζει το βα­σι­κό επι­χεί­ρη­μα ότι δεν ζη­τεί­ται «ει­δι­κή με­τα­χεί­ρι­ση», αλλά ισό­τι­μη κρα­τι­κή προ­στα­σία, πα­ρου­σιά­ζο­ντας την από­κλι­ση στε­λέ­χω­σης και τις ανε­νερ­γές ορ­γα­νι­κές θέ­σεις ως τομή που κα­θι­στά την κα­τά­στα­ση πο­λι­τι­κό ζή­τη­μα πρώ­της γραμ­μής.