Το Αιγαίο εκπέμπει σήμα κινδύνου για τη δασική προστασία με 158 εργαζόμενους σε 793 νησιά

• Υπό­μνημα του Συλ­λό­γου Εργα­ζο­μέ­νων Δασικών Υπη­ρε­σιών Αιγαίου προς τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία κατα­γρά­φει δια­χρο­νική υπο­στε­λέ­χωση, ανε­νερ­γές οργα­νι­κές θέσεις και ανα­λο­γία κάλυψης κατά 62% δυσμε­νέ­στερη από τον πανελ­λα­δικό μέσο όρο, ζητώ­ντας δεσμευ­τικό χρο­νο­διά­γραμμα παρεμ­βά­σεων

Μετά από τακτική Γενική Συνέ­λευση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 05-12-2025, ο Σύλ­λο­γος Εργα­ζο­μέ­νων Δασικών Υπη­ρε­σιών Αιγαίου επα­να­φέ­ρει με οξύ τρόπο ένα ζήτημα που, όπως υπο­στη­ρί­ζει, δεν αφορά μόνο στην υπη­ρε­σιακή λει­τουρ­γία αλλά στην ίδια την κρατική δυνα­τό­τητα να προ­στα­τεύει απο­τε­λε­σμα­τικά το φυσικό περι­βάλ­λον στον νησιω­τικό χώρο.

Με δια­βι­βα­στικό και ομόφωνο υπό­μνημα προς το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, ο Σύλ­λο­γος περι­γρά­φει μια πραγ­μα­τι­κό­τητα διοι­κη­τι­κής ασφυ­ξίας, αυξη­μέ­νων περι­βαλ­λο­ντι­κών πιέσεων και χωρικής ασυ­νέ­χειας, με αιτή­ματα που δεν περιο­ρί­ζο­νται σε προ­σλή­ψεις αλλά αγγί­ζουν τον τρόπο με τον οποίο το κράτος εφαρ­μό­ζει στην πράξη την αρχή της νησιω­τι­κό­τη­τας.

Η βασική θέση είναι σαφής: όταν η δασική διοί­κηση στο Αιγαίο λει­τουρ­γεί με σημα­ντικά λιγό­τε­ρους ανθρώ­πους από όσους θα απαι­τούσε ακόμη και ο πανελ­λα­δι­κός μέσος όρος, τότε η ανι­σό­τητα παύει να είναι εσω­τε­ρικό ζήτημα μιας υπη­ρε­σίας και μετα­τρέ­πε­ται σε πρό­βλημα ισό­τι­μης κρα­τι­κής προ­στα­σίας.

Στο κείμενο υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι οι Δασικές Υπη­ρε­σίες ασκούν απο­κλει­στικά κρα­τι­κές αρμο­διό­τη­τες που συν­δέ­ο­νται με την προ­στα­σία δασών και δασικών εκτά­σεων, την πυρο­προ­στα­σία, τη βιο­ποι­κι­λό­τητα, τους ελέγ­χους χρήσεων γης, τις γνω­μο­δο­τή­σεις για έργα, την προ­στα­σία της δημό­σιας δασικής περιου­σίας και τη δια­δι­κα­σία των δασικών χαρτών, ενώ ιδιαί­τερη αναφορά γίνεται και στη στήριξη των Επι­τρο­πών Εξέ­τα­σης Αντιρ­ρή­σεων.

Στο επί­κε­ντρο της επι­χει­ρη­μα­το­λο­γίας βρί­σκε­ται η συνταγ­μα­τική αρχή της νησιω­τι­κό­τη­τας, με το επι­χεί­ρημα ότι ο νησιω­τι­κός χώρος δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τα ίδια κρι­τή­ρια στε­λέ­χω­σης που εφαρ­μό­ζο­νται στην ηπει­ρω­τική χώρα. Η γεω­γρα­φική ασυ­νέ­χεια, η ανάγκη μετα­κι­νή­σεων, οι θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές, οι επο­χι­κές αιχμές και η επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα απο­τε­λούν, κατά τον Σύλλογο, στοι­χεία που επι­βάλ­λουν ειδικό σχέδιο στε­λέ­χω­σης και όχι απλή ανα­πα­ρα­γωγή ενός ηπει­ρω­τι­κού μοντέ­λου διοί­κη­σης. Με αυτή τη λογική, η υπο­στε­λέ­χωση παρου­σιά­ζε­ται ως δομικό έλλειμμα κρα­τι­κής παρου­σίας σε έναν χώρο με δια­φο­ρε­τι­κές απαι­τή­σεις, όπου ο χρόνος και το κόστος κάθε ελεγ­κτι­κής πράξης αυξά­νο­νται από την ίδια τη γεω­γρα­φία.

Η απο­τύ­πωση της χωρικής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας στο υπό­μνημα είναι από τα πιο χαρα­κτη­ρι­στικά σημεία του. Στην περιοχή ευθύνης της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εφαρ­μο­γής Δασικής Πολι­τι­κής Αιγαίου περι­λαμ­βά­νο­νται 793 νησιά, νησίδες και βρα­χο­νη­σί­δες, με περίπου 48 κατοι­κη­μένα. Όμως, σύμφωνα με το κείμενο, μόνο σε 21 νησιά λει­τουρ­γούν συνο­λικά 71 οργα­νω­μέ­νες διοι­κη­τι­κές μονάδες, την ώρα που τα υπό­λοιπα 745 νησιω­τικά τμήματα απο­τε­λούν χωρικά ασύν­δετα πεδία επι­τή­ρη­σης χωρίς μόνιμη διοι­κη­τική παρου­σία. Ως ενδει­κτικό παρά­δειγμα συνε­πειών ανα­φέ­ρε­ται ότι ακόμη και κατοι­κη­μένα νησιά με σημα­ντικό αντι­κεί­μενο δια­χεί­ρι­σης και προ­στα­σίας δεν δια­θέ­τουν διοι­κη­τι­κές μονάδες, με απο­τέ­λε­σμα η επι­τή­ρηση να απου­σιά­ζει ή να γίνεται απο­σπα­σμα­τικά.

Η τεκ­μη­ρί­ωση του Συλ­λό­γου στη­ρί­ζε­ται σε σύγκριση με επίσημη πανελ­λα­δική βάση του 2014. Πανελ­λα­δικά ανα­φέ­ρε­ται ότι αντι­στοι­χούσε 1 υπάλ­λη­λος ανά 36,6 km² έκτασης ευθύνης, ενώ στο Αιγαίο 1 υπάλ­λη­λος ανά 59,1 km², δηλαδή ανα­λο­γία κατά περίπου 62% δυσμε­νέ­στερη. Το υπό­μνημα μετα­φρά­ζει αυτή τη διαφορά και σε ανθρώ­πους, μιλώ­ντας για έλλειμμα περίπου 96 υπαλ­λή­λων σε σχέση με τον πανελ­λα­δικό μέσο όρο. Η ανι­σό­τητα ανα­λύ­ε­ται και ανά ειδι­κό­τητα, με ιδιαί­τερα επι­βα­ρυ­μένη εικόνα για δασο­λό­γους, δασο­φύ­λα­κες και διοι­κη­τι­κούς, όπου η αντι­στοί­χιση έκτασης ανά εργα­ζό­μενο εμφα­νί­ζε­ται σαφώς δυσμε­νέ­στερη σε σχέση με τον μέσο όρο.

Στο υπό­μνημα κατα­γρά­φε­ται ότι το 2022, μετά τη μετα­φορά των Δασικών Υπη­ρε­σιών στο Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, η στε­λέ­χωση στην περιοχή ευθύνης Αιγαίου έφτασε τους 179. Ωστόσο, η εικόνα δεν παρου­σιά­ζε­ται ως ουσια­στική ενί­σχυση, καθώς, όπως σημειώ­νε­ται, δεν υπήρξε ισο­δύ­να­μος λει­τουρ­γι­κός σχε­δια­σμός και μέρος του προ­σω­πι­κού δεσμεύ­τηκε σε διοι­κη­τικά και οικο­νο­μικά καθή­κο­ντα. Σήμερα, σύμφωνα με το ίδιο κείμενο, οι πραγ­μα­τικά υπη­ρε­τού­ντες ανέρ­χο­νται σε 158, δηλαδή κατα­γρά­φε­ται νέα απο­μεί­ωση προ­σω­πι­κού σε συν­θή­κες αυξη­μέ­νων απαι­τή­σεων και με πρό­σθετη επι­βά­ρυνση του επι­στη­μο­νι­κού και επι­χει­ρη­σια­κού δυνα­μι­κού από διοι­κη­τι­κές εργα­σίες λόγω ελλι­πούς υπο­στή­ρι­ξης.

Το υπό­μνημα δίνει ιδιαί­τερο βάρος στη διά­σταση ανάμεσα στη θεσμική πρό­βλεψη και την πραγ­μα­τική στε­λέ­χωση. Ανα­φέ­ρε­ται ότι προ­βλέ­πο­νται 229 οργα­νι­κές θέσεις, εκ των οποίων 164 εμφα­νί­ζο­νται ως καλυμ­μέ­νες, 16 κενές και 49 δεσμευ­μέ­νες. Όμως οι πραγ­μα­τικά υπη­ρε­τού­ντες είναι 158, ενώ συνο­λικά 65 οργα­νι­κές θέσεις, δηλαδή 28,4% του συνόλου, δεν μετα­φρά­ζο­νται σε ανθρώ­πινο δυνα­μικό. Η επι­σή­μανση αυτή λει­τουρ­γεί ως πολι­τικό επι­χεί­ρημα ότι η διοι­κη­τική υποδομή παρα­μέ­νει ανε­νεργή σε κρίσιμη κλίμακα, άρα η αδυ­να­μία δεν είναι περι­στα­σιακή αλλά συστη­μική.

Πέρα από τους από­λυ­τους αριθ­μούς, ανα­δει­κνύ­ε­ται και η σύνθεση του προ­σω­πι­κού. Από τις 164 καλυμ­μέ­νες οργα­νι­κές θέσεις, οι 88 είναι ΔΕ, οι 32 ΠΕ και οι 34 ΤΕ, ενώ η λει­τουρ­γία στο πεδίο στη­ρί­ζε­ται κυρίως σε ΔΕ δασο­φύ­λα­κες. Ταυ­τό­χρονα, το κείμενο επι­ση­μαί­νει κρίσιμη ανε­πάρ­κεια διοι­κη­τι­κής και τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης, καθώς υπη­ρε­τούν 12 διοι­κη­τι­κοί και 3 μηχα­νι­κοί για όλες τις Διευ­θύν­σεις, στοι­χείο που παρου­σιά­ζε­ται ως δομική αδυ­να­μία για έργα, μελέτες, ψηφια­κές δια­δι­κα­σίες και τεκ­μη­ρί­ωση διοι­κη­τι­κών πράξεων. Επι­πλέον κατα­γρά­φο­νται ως προ­βλη­μα­τι­κές οργα­νι­κές θέσεις κενά και δεσμευ­μέ­νες σε ειδι­κό­τη­τες όπως δασο­φύ­λα­κες, δασο­λό­γοι, δασο­πό­νοι, δομικών έργων και οδηγός.

Το υπό­μνημα δεν περιο­ρί­ζε­ται στη διοι­κη­τική εικόνα, αλλά τη συνδέει με τις μετα­βο­λές στο πεδίο. Γίνεται αναφορά σε πιέσεις από του­ρι­στική δόμηση, αλλαγές χρήσεων γης, υπο­βάθ­μιση οικο­συ­στη­μά­των, ερη­μο­ποί­ηση σε άνυδρα νησιά, αυξη­μένη παρα­βα­τι­κό­τητα, αυθαί­ρε­τες επεμ­βά­σεις και εντά­σεις γύρω από μεγάλα έργα, όπως έργα ΑΠΕ. Παράλ­ληλα, επι­ση­μαί­νε­ται ο υψηλός κίν­δυ­νος πυρ­κα­γιών που απαιτεί συνεχή επι­τή­ρηση. Το βασικό συμπέ­ρα­σμα που επι­χει­ρεί­ται είναι ότι χωρίς επαρκή Δασική Υπη­ρε­σία, η ανά­πτυξη μπορεί να μετα­τρα­πεί σε χωρική απορ­ρύθ­μιση, άρα η στε­λέ­χωση αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως προ­ϋ­πό­θεση περι­βαλ­λο­ντι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης.

Στην ενότητα των αιτη­μά­των, ο Σύλ­λο­γος ζητά άμεση κάλυψη των 16 κενών οργα­νι­κών θέσεων και πλήρωση των 49 δεσμευ­μέ­νων, με ρητή δέσμευση συγκε­κρι­μέ­νου χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος και δυνα­τό­τητα κάλυψης μέσω κινη­τι­κό­τη­τας. Ζητά επίσης άμεσες προ­σλή­ψεις, στο­χευ­μένη ενί­σχυση κρί­σι­μων ειδι­κο­τή­των, θεσμο­θέ­τηση ειδικής νησιω­τι­κής πολι­τι­κής στε­λέ­χω­σης με κρι­τή­ρια χωρικής ασυ­νέ­χειας και επο­χι­κών αιχμών, καθώς και ετήσια δημόσια απο­τύ­πωση της στε­λέ­χω­σης και δεικτών επάρ­κειας ανά περιοχή.

Το κείμενο κλείνει με καθαρό πολι­τικό αίτημα για συντο­νι­σμένη παρέμ­βαση. Ζητεί­ται συνά­ντηση με την πολι­τική ηγεσία και τη Γενική Γραμ­μα­τεία Δασών, έγγραφη δέσμευση χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος για κάλυψη κενών και δεσμευ­μέ­νων θέσεων και κατάρ­τιση ειδικού σχεδίου νησιω­τι­κής στε­λέ­χω­σης. Παράλ­ληλα ζητεί­ται συμ­με­τοχή της Γενικής Γραμ­μα­τείας Αιγαίου και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής στη δια­μόρ­φωση του σχεδίου και ανά­δειξη του ζητή­μα­τος στη Βουλή από τους βου­λευ­τές των νησιών. Η κατα­κλείδα συνο­ψί­ζει το βασικό επι­χεί­ρημα ότι δεν ζητεί­ται «ειδική μετα­χεί­ριση», αλλά ισότιμη κρατική προ­στα­σία, παρου­σιά­ζο­ντας την από­κλιση στε­λέ­χω­σης και τις ανε­νερ­γές οργα­νι­κές θέσεις ως τομή που καθιστά την κατά­σταση πολι­τικό ζήτημα πρώτης γραμμής.