Mε την τραγωδία στο Κραν Μοντανά η μνήμη επέστρεψε στη Ρόδο – Η φονική νύχτα στο “Όσκαρ” πριν 43 χρόνια

Συ­γκλό­νι­σε ολό­κλη­ρη την αν­θρω­πό­τη­τα η τρα­γω­δία στο μπαρ Constellation, στο Κραν Μο­ντα­νά της Ελ­βε­τί­ας. Αυτό το αδια­νό­η­το πε­ρι­στα­τι­κό “ξύ­πνη­σε” μνή­μες ιδιαί­τε­ρα στη Ρόδο, η οποία έζησε ένα ανά­λο­γο πε­ρι­στα­τι­κό πριν 43 χρό­νια.

Γρά­φει ο Χρή­στος Μυ­στι­λιά­δης

Ρόδος, κα­λο­καί­ρι 1972.

Μια νύχτα που έμοια­ζε με όλες τις άλλες, αλλά δεν ήταν.

Μια φωτιά σε έναν κλει­στό χώρο, άν­θρω­ποι που δεν πρό­λα­βαν να φύ­γουν, σιω­πές που έμει­ναν.

📌 Τι έγινε στο μπαρ Όσκαρ στη Ρόδο (23 Ιου­λί­ου 1972):

Το κα­λο­καί­ρι του 1972 η Ρόδος ήταν γε­μά­τη φως. Ένα νησί που μόλις μά­θαι­νε να ζει με τον του­ρι­σμό, με τις βα­λί­τσες να ανοί­γουν σε ξε­νο­δο­χεία και τις νύ­χτες να γε­μί­ζουν μου­σι­κή. Οι άν­θρω­ποι έβγαι­ναν, χό­ρευαν, πί­στευαν πως οι δια­κο­πές είναι από μόνες τους μια μορφή ασφά­λειας.

·        Το μπαρ «Όσκαρ» ήταν και­νούρ­γιο. Σύγ­χρο­νο για την εποχή του. Σκο­τει­νό, με εξω­τι­κά υλικά, μπα­μπού, υφά­σμα­τα, έναν χώρο φτιαγ­μέ­νο για να ξε­χνάς πού βρί­σκε­σαι.

Κα­νείς δεν ρώ­τη­σε πόσες εξό­δους είχε. Κα­νείς δεν κοί­τα­ξε πού οδη­γούν.

·        Το βράδυ της 23ης Ιου­λί­ου, η μου­σι­κή ήταν δυ­να­τή. Ίσως κά­ποιος να γέ­λα­σε λίγο πα­ρα­πά­νω. Ίσως κά­ποιος να σκέ­φτη­κε ότι αυτή θα ήταν μια νύχτα που θα θυ­μό­ταν.

·        Θα την θυ­μό­ταν — αλλά όχι έτσι.

·        Η φωτιά δεν άφησε χρόνο. Δεν μπήκε δρα­μα­τι­κά, δεν προει­δο­ποί­η­σε. Άναψε και απλώ­θη­κε σαν να ήξερε τον χώρο κα­λύ­τε­ρα από τους αν­θρώ­πους. Τα υλικά έγι­ναν σύμ­μα­χοί της. Ο κα­πνός κα­τέ­βη­κε χα­μη­λά, εκεί που βρί­σκο­νταν τα πρό­σω­πα.

·        Όταν κα­τά­λα­βαν τι συμ­βαί­νει, οι έξο­δοι δεν ήταν εκεί που τις πε­ρί­με­ναν.

Ήταν κλει­στές.

Ή δεν υπήρ­χαν.

·        Άν­θρω­ποι έτρε­ξαν προς το σκο­τά­δι πι­στεύ­ο­ντας πως είναι διά­δρο­μος. Άλλοι έπε­σαν. Άλλοι έμει­ναν όρ­θιοι, μέχρι που ο αέρας τε­λεί­ω­σε. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι δεν κά­η­καν. Πνί­γη­καν. Μέσα σε ένα μέρος που είχε φτια­χτεί για δια­σκέ­δα­ση.

·        Το πρωί, η Ρόδος ξύ­πνη­σε αλ­λιώς.

Τριά­ντα δύο άν­θρω­ποι δεν βγή­καν ποτέ από εκεί­νη τη νύχτα. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι ήταν ξένοι. Του­ρί­στες. Άν­θρω­ποι που δεν μι­λού­σαν τη γλώσ­σα, αλλά εμπι­στεύ­τη­καν τον χώρο.

·        Για χρό­νια, το «Όσκαρ» δεν ανα­φε­ρό­ταν εύ­κο­λα. Ήταν μια λέξη βαριά. Ένα λάθος που δεν διορ­θώ­νε­ται. Ένα μά­θη­μα που δεν γρά­φτη­κε αμέ­σως σε νό­μους, αλλά σε μνήμη.

·        Και κάθε φορά που μια φωτιά ξεσπά σε έναν κλει­στό χώρο, σε ένα μπαρ, σε ένα κλαμπ, σε ένα μέρος όπου οι άν­θρω­ποι πάνε για να νιώ­σουν ζω­ντα­νοί, το «Όσκαρ» επι­στρέ­φει. Όχι σαν σύ­γκρι­ση. Σαν προει­δο­ποί­η­ση.

·        Γιατί οι φω­τιές δεν μοιά­ζουν με­τα­ξύ τους.

Οι πα­ρα­λεί­ψεις μοιά­ζουν.

· Από την πυρ­κα­γιά πνί­γη­καν ή κά­η­καν ζω­ντα­νοί του­λά­χι­στον 32 άτομα (υπάρ­χουν και ανα­φο­ρές που μι­λούν για 33 νε­κρούς), πολ­λοί εκ των οποί­ων του­ρί­στες που δεν πρό­λα­βαν να βγουν.

· Η τρα­γω­δία αυτή είναι γνω­στή ως μια από τις πιο σο­βα­ρές πυρ­κα­γιές σε κλει­στό χώρο στην Ελ­λά­δα. Στην πλα­τεία Χα­ρί­του (100 Χουρ­μα­διές) στη Ρόδο έχει στη­θεί τι­μη­τι­κή πλάκα στη μνήμη των θυ­μά­των.

 

·        Κά­ποιες φω­τιές δεν σβή­νουν ποτέ.

Ακόμη κι όταν οι φλό­γες κα­τα­λα­γιά­σουν, μένει η μυ­ρω­διά τους — όχι στον αέρα, αλλά στη μνήμη.