Τουρισμός: Ποιες χώρες είναι πιο ανθεκτικές στην κλιματική και οικονομική πίεση σύμφωνα με τον νέο Global Destination Resilience Index 2025

Η παγκό­σμια του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία βρί­σκε­ται μπροστά σε μια μετά­βαση που ξεπερνά την παρα­δο­σιακή επι­δί­ωξη αύξησης επι­σκε­πτών και εσόδων. Οι πιέσεις από την κλι­μα­τική αλλαγή, την περι­βαλ­λο­ντική επι­βά­ρυνση και τις κοι­νω­νι­κές αντι­δρά­σεις απέ­να­ντι στον υπερ­του­ρι­σμό δημιουρ­γούν ένα νέο πλαίσιο.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο δείκτης Global Destination Resilience Index 2025 της Tourism Economics και των World Sustainable Travel & Hospitality Awards επι­χει­ρεί για πρώτη φορά να μετρή­σει το πόσο «ανθε­κτι­κός» είναι κάθε μεγάλος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός, όχι μόνο οικο­νο­μικά, αλλά και περι­βαλ­λο­ντικά, κοι­νω­νικά και κλι­μα­τικά.

Η ανάλυση καλύ­πτει τους 50 μεγα­λύ­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς παγκο­σμίως, οι οποίοι αντι­στοι­χούν στο 90% της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Η κατά­ταξη προ­κύ­πτει από πέντε πυλώνες: μετα­φο­ρικό μίγμα, του­ρι­στική ένταση, περι­βάλ­λον, κλίμα, μακρο­οι­κο­νο­μικά δεδο­μένα.

Κορυ­φαίος σε ανθε­κτι­κό­τητα: Το Περού

Το Περού ανα­δει­κνύ­ε­ται ως ο πιο ανθε­κτι­κός προ­ο­ρι­σμός (βαθ­μο­λο­γία 76/100). Η χώρα δια­θέ­τει ισχυρή εγχώρια του­ρι­στική βάση και σημα­ντικό ποσοστό επι­σκε­πτών από γει­το­νι­κές χώρες, περιο­ρί­ζο­ντας έτσι την εξάρ­τηση από αερο­πο­ρι­κές μετα­κι­νή­σεις μεγάλων απο­στά­σεων. Παράλ­ληλα, η δια­χεί­ριση κορυ­φαίων μνη­μείων όπως το Μάτσου Πίτσου και το Inca Trail περιο­ρί­ζει τον συνω­στι­σμό, ενι­σχύ­ο­ντας την ευε­λι­ξία του συστή­μα­τος απέ­να­ντι σε περι­βαλ­λο­ντι­κές πιέσεις. Ωστόσο, υπάρ­χουν ακόμη βήματα που πρέπει να γίνουν στο σκέλος της περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας, καθώς η χώρα επι­διώ­κει να αυξήσει τις προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές.

Χονγκ Κονγκ και Πολωνία μοι­ρά­ζο­νται τη δεύτερη θέση

Το Χονγκ Κονγκ, με βαθ­μο­λο­γία 70, αξιο­λο­γεί­ται θετικά λόγω της ισχυρής πολι­τι­κής για πρά­σι­νες υπο­δο­μές, ηλε­κτρικά μέσα μετα­φο­ράς και τεχνο­λο­γι­κές εφαρ­μο­γές που μειώ­νουν το ενερ­γειακό απο­τύ­πωμα του του­ρι­σμού. Το αδύναμο σημείο του είναι η υψηλή του­ρι­στική ένταση, κάτι που η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί να αλλάξει με τη νέα στρα­τη­γική “Tourism Blueprint 2.0”, που δίνει έμφαση στην ποιό­τητα αντί στο πλήθος επι­σκε­πτών.

Η Πολωνία επι­τυγ­χά­νει επίσης βαθ­μο­λο­γία 70, χάρη σε υψηλές επι­δό­σεις σε περι­βάλ­λον και μακρο­οι­κο­νο­μικά δεδο­μένα. Με το 40% της χώρας να βρί­σκε­ται υπό καθε­στώς περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας, υπερ­κα­λύ­πτε­ται ο ευρω­παϊ­κός στόχος του 30% έως το 2030. Το σημείο που απαιτεί βελ­τί­ωση είναι η του­ρι­στική ένταση: η χώρα έχει υψηλή εξάρ­τηση από ταξίδια σύντο­μης διάρ­κειας, κάτι που αυξάνει τον κύκλο επι­σκε­πτών και την πίεση στις υπο­δο­μές.

Οι λιγό­τερο ανθε­κτι­κοί προ­ο­ρι­σμοί: Μαλαι­σία και Ινδία

Στον αντί­ποδα της κατά­τα­ξης, η Μαλαι­σία και η Ινδία εμφα­νί­ζο­νται ως οι λιγό­τερο ανθε­κτι­κοί προ­ο­ρι­σμοί του δείκτη. Η Μαλαι­σία παρου­σιά­ζει ισχυρή ανά­πτυξη, αλλά δυσκο­λεύ­ε­ται να ισορ­ρο­πή­σει την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα με την απο­τε­λε­σμα­τική περι­βαλ­λο­ντική προ­στα­σία. Η Ινδία, σύμφωνα με τον δείκτη, είναι η χώρα που θα επη­ρε­α­στεί περισ­σό­τερο από τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στους επό­με­νους κύκλους δεκα­ε­τίας.

Νότια Ευρώπη: όμορφη, αλλά ευάλωτη

Η Νότια Ευρώπη εμφα­νί­ζε­ται ως η γεω­γρα­φική ζώνη με τα μεγα­λύ­τερα περι­θώ­ρια βελ­τί­ω­σης. Ισπανία, Πορ­το­γα­λία, Ελλάδα, Ιταλία και Τουρκία βρί­σκο­νται στο κάτω μέρος της κατά­τα­ξης. Η Ισπανία, ένας από τους πιο δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς παγκο­σμίως, κατα­γρά­φε­ται ως τρίτη λιγό­τερο ανθε­κτική χώρα, καθώς αντι­με­τω­πί­ζει συγκέ­ντρωση επι­σκε­πτών σε λίγες πόλεις, έντονη επο­χι­κό­τητα και αυξα­νό­με­νες κοι­νω­νι­κές αντι­δρά­σεις απέ­να­ντι στον υπερ­του­ρι­σμό. Η Ελλάδα επίσης σημειώ­νει χαμηλή ανθε­κτι­κό­τητα, κυρίως λόγω κλι­μα­τι­κής πίεσης και έντονης επο­χι­κό­τη­τας.

Ανα­λυ­τικά οι πέντε πυλώνες του δείκτη

Μετα­φο­ρικό μίγμα: Κρι­τή­ριο η εξάρ­τηση από μακρι­νές αερο­πο­ρι­κές αφίξεις. Γεωργία, Τσεχία και Περού είναι οι πιο «θωρα­κι­σμέ­νες», ενώ η Πορ­το­γα­λία είναι η λιγό­τερο ανθε­κτική, εξαι­τίας της αυξα­νό­με­νης εξάρ­τη­σης από ταξι­διώ­τες μεγάλων απο­στά­σεων.

Του­ρι­στική ένταση: Αξιο­λο­γεί­ται η συγκέ­ντρωση επι­σκε­πτών σε περιο­ρι­σμέ­νους χώρους και περιό­δους. Η Αίγυ­πτος εμφα­νί­ζει την καλύ­τερη επίδοση λόγω μεγάλης μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής και χαμηλής επο­χι­κό­τη­τας. Η Δανία είναι η πιο εκτε­θει­μένη, καθώς βασί­ζε­ται σε σύντομα city breaks και υψηλό όγκο κρουα­ζιε­ρών.

Περι­βάλ­λον: Η Κροατία και το Μεξικό έχουν κορυ­φαίες επι­δό­σεις χάρη σε προ­στα­σία φυσικών περιο­χών και περιο­ρι­σμένο ανθρα­κικό απο­τύ­πωμα ανά επι­σκέ­πτη. Οι ΗΠΑ εμφα­νί­ζο­νται τελευ­ταίες, με υψηλές εκπο­μπές ανά άφιξη και χαμηλή προ­στα­σία βιο­ποι­κι­λό­τη­τας.

Κλίμα: Η Νέα Ζηλαν­δία, ο Καναδάς και η Δανία είναι οι προ­ο­ρι­σμοί που επη­ρε­ά­ζο­νται λιγό­τερο από την κλι­μα­τική αλλαγή στις επό­με­νες δεκα­ε­τίες. Η Ινδία είναι η λιγό­τερο ανθε­κτική.

Μακρο­οι­κο­νο­μικά: Οι ΗΠΑ προη­γού­νται χάρη σε υψη­λό­τερα εισο­δή­ματα και ισχυρή εγχώρια του­ρι­στική αγορά. Η Πολωνία βρί­σκε­ται στη δεύτερη θέση. Η χαμη­λό­τερη επίδοση κατα­γρά­φε­ται στο Πακι­στάν.

Τι αλλάζει από εδώ και πέρα

Ο δείκτης δεν είναι στα­τι­κός: θα ανα­νε­ώ­νε­ται τακτικά και ανα­μέ­νε­ται να εξε­λι­χθεί σε εργα­λείο παρα­κο­λού­θη­σης που θα επι­τρέ­πει σε κυβερ­νή­σεις και επι­χει­ρή­σεις να μετρούν την πρόοδο των πολι­τι­κών βιώ­σι­μου του­ρι­σμού. Η μελέτη δια­μη­νύει ότι η βιω­σι­μό­τητα παύει να είναι ηθική επιλογή και γίνεται καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας για την του­ρι­στική αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Η ανθε­κτι­κό­τητα του του­ρι­σμού θα εξαρ­τη­θεί από το κατά πόσο οι προ­ο­ρι­σμοί μπορούν να δια­χει­ρι­στούν τους επι­σκέ­πτες, να προ­στα­τεύ­σουν τα περι­βαλ­λο­ντικά τους assets και να προ­σαρ­μο­στούν στο νέο κλι­μα­τικό μοντέλο.

Πηγή: Global Destination Resilience Index 2025

Πηγή: money-tourism.gr