Πως κατανέμονται οι πόροι από το ΕΣΠΑ 2021-2027 στο Νότιο Αιγαίο

Εν­δια­φέ­ρου­σες πα­ρα­μέ­τρους για την ανά­πτυ­ξη των νη­σιών μας σε ου­σια­στι­κές δρά­σεις αλλά και σε έργα υπο­δο­μής, φέρ­νει η Προ­γραμ­μα­τι­κή Πε­ρί­ο­δο; ΕΣΠΑ 2021-2027. Το θέμα συ­ζη­τή­θη­κε κι έγινε ομο­φώ­νως απο­δε­κτό στην προη­γού­με­νη συ­νε­δρί­α­ση του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λί­ου Νο­τί­ου Αι­γαί­ου.

Σύμ­φω­να με τον κ. Αντώ­νη Βου­τσί­νο, Προϊ­στά­με­νο ΕΥΔ: «Το νέο πλαί­σιο είναι συ­νο­λι­κού πρ/μού 26,2δις ευρώ και απο­τε­λεί­ται από 22 προ­γράμ­μα­τα (το­με­α­κά και πε­ρι­φε­ρεια­κά). Αυτή τη νέα προ­γραμ­μα­τι­κή πε­ρί­ο­δο έχουν ενι­σχυ­θεί οι πόροι για τις πε­ρι­φέ­ρειες. Σε αυτή την πε­ρί­ο­δο θα έχου­με στην διά­θε­σή μας πρω­τό­γνω­ρος πό­ρους. Ένα πολύ με­γά­λο πα­κέ­το το οποίο θα πρέ­πει να δούμε πώς θα το αξιο­ποι­ή­σου­με. Κε­ντρι­κός στό­χος του νέου προ­γράμ­μα­τος είναι η ενί­σχυ­ση και δια­φο­ρο­ποί­η­ση της ΠΝΑι –επα­να­λαμ­βά­νο­ντας τον βα­σι­κό μας στόχο που είναι η αει­φό­ρος ανά­πτυ­ξη κ η κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή. Στο επί­κε­ντρο πα­ρα­μέ­νει ο άν­θρω­πος και σε αυτή την πε­ρί­ο­δο» .

Από την πλευ­ρά του, ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος δή­λω­σε τα εξής: «Μπαί­νου­με σε μια νέα χρη­μα­το­δο­τι­κή πε­ρί­ο­δο στην οποία έχου­με να γιορ­τά­σου­με νίκες για το Νότιο Αι­γαίο. Με αυτό, πή­γα­με ένα σκαλί πα­ρα­πά­νω. Αυτό συμ­βαί­νει επει­δή άλ­λα­ξε κα­τη­γο­ρία η ΠΝΑι. Εμείς ανε­βά­σα­με την πε­ρι­φέ­ρεια, δί­δο­ντας μάχες, χτί­ζο­ντας συμ­μα­χί­ες στην Ευ­ρώ­πη».

Προ­γραμ­μα­τι­κή Πε­ρί­ο­δος 2021-2027

Το 2022 θα είναι η χρο­νιά έναρ­ξης της νέας Προ­γραμ­μα­τι­κής Πε­ριό­δου 2021-2027, μιας πε­ριό­δου στην οποία δια­τί­θε­νται συ­νο­λι­κά στη χώρα μας 26,2 δις ευρώ.

Οι πόροι αυτοί κα­τα­νέ­μο­νται σε 22 Προ­γράμ­μα­τα:

-9 Το­με­α­κά, συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 18,1 δις € και

-13 Πε­ρι­φε­ρεια­κά, συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 8,1 δις €

Σε κάθε Πε­ρι­φέ­ρεια της χώρας αντι­στοι­χεί δη­λα­δή και ένα Πρό­γραμ­μα, ενώ τα Το­με­α­κά Προ­γράμ­μα­τα, που το κα­θέ­να τους έχει εθνι­κή εμ­βέ­λεια κα­λύ­πτο­ντας ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο ανα­πτυ­ξια­κό τομέα, είναι τα εξής:

-Αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα (3,88 δις €)

-Αν­θρώ­πι­νο Δυ­να­μι­κό & Κοι­νω­νι­κή Συ­νο­χή (4,16)

-Ψη­φια­κός Με­τα­σχη­μα­τι­σμός (0,94 δις €)

-Πε­ρι­βάλ­λον και Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή (3,6 δις €)

-Με­τα­φο­ρές (2,22 δις €)

-Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία (0,71 δις €)

-Τε­χνι­κή Βο­ή­θεια και Υπο­στή­ρι­ξη Δι­καιού­χων (0,5 δις €)

-Δί­καιη Ανα­πτυ­ξια­κή Με­τά­βα­ση (1,63 δις €)

-Αλιεία, Υδα­το­καλ­λιέρ­γεια και Θά­λασ­σα (0,45 δις €)

Πε­ρι­φε­ρεια­κό Πρό­γραμ­μα Νο­τί­ου Αι­γαί­ου 2021-2027

Στο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Πρό­γραμ­μα Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κα­τα­νέ­μο­νται 285,4 εκ. ευρώ, ποσό πολύ αυ­ξη­μέ­νο σε σχέση με την προη­γού­με­νη πε­ρί­ο­δο (158,4 εκ. ευρώ). Το 50% προ­έρ­χε­ται από το Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο Πε­ρι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΤΠΑ) και το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νω­νι­κό Τα­μείο+ (ΕΚΤ+) και το υπό­λοι­πο 50% από πό­ρους του ελ­λη­νι­κού δη­μο­σί­ου.

Το Πρό­γραμ­μα διαρ­θρώ­νε­ται σε 8 Προ­τε­ραιό­τη­τες:

1.       Ενί­σχυ­ση αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και πα­ρα­γω­γι­κού δυ­να­μι­κού (23 εκ. €) (ενί­σχυ­ση ερευ­νη­τι­κών υπο­δο­μών, ανά­πτυ­ξη ψη­φια­κών εφαρ­μο­γών, τη­λεϊ­α­τρι­κή,   ενί­σχυ­ση ίδρυ­σης και λει­τουρ­γί­ας μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων, κ.ά.)

2.       Αει­φο­ρι­κή ανά­πτυ­ξη και βιώ­σι­μη δια­χεί­ρι­ση των πόρων (64 εκ. €) (ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση δη­μό­σιων κτι­ρί­ων, έργα αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σί­ας, έργα προ­στα­σί­ας από τη διά­βρω­ση ακτών, ολο­κλή­ρω­ση υπο­δο­μών επε­ξερ­γα­σί­ας λυ­μά­των για οι­κι­σμούς Γ΄ Προ­τε­ραιό­τη­τας, δί­κτυα απο­χέ­τευ­σης, εγκα­τα­στά­σεις επε­ξερ­γα­σί­ας λυ­μά­των, δί­κτυα ύδρευ­σης, μο­νά­δες αφα­λά­τω­σης, κ.ά.)

3.       Βελ­τί­ω­ση της πε­ρι­φε­ρεια­κής προ­σβα­σι­μό­τη­τας και ενί­σχυ­ση  της κι­νη­τι­κό­τη­τας (32,8 εκ. €) (ανα­βάθ­μι­ση λι­με­νι­κών υπο­δο­μών, βελ­τί­ω­ση εθνι­κού και επαρ­χια­κού οδι­κού δι­κτύ­ου, οδική ασφά­λεια, κ.ά.)

4.       Ανά­πτυ­ξη και βελ­τί­ω­ση κοι­νω­νι­κών υπο­δο­μών (40 εκ. €) (υπο­δο­μές και εξο­πλι­σμός εκ­παί­δευ­σης, υπο­δο­μές προ­σχο­λι­κής αγω­γής και φρο­ντί­δας, υπο­δο­μές υγεί­ας, υπο­δο­μές και υπη­ρε­σί­ες εναλ­λα­κτι­κού του­ρι­σμού, προ­στα­σία και αξιο­ποί­η­ση της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, κ.ά.)

5.       Αν­θρώ­πι­νο Δυ­να­μι­κό και Κοι­νω­νι­κή Έντα­ξη (72,2 εκ. €) (κα­τάρ­τι­ση, συ­νε­χι­ζό­με­νη εκ­παί­δευ­ση και προ­ώ­θη­ση στην απα­σχό­λη­ση, επι­χο­ρή­γη­ση φο­ρέ­ων Κοι­νω­νι­κής και Αλ­λη­λέγ­γυας Οι­κο­νο­μί­ας, προ­γράμ­μα­τα σχο­λι­κής και κοι­νω­νι­κής έντα­ξης, δρά­σεις για την κοι­νω­νι­κή έντα­ξη των Ρομά,  δομές πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών φρο­ντί­δας και στέ­γα­σης, κ.ά.)

6.       Ολο­κλη­ρω­μέ­νη και βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη πε­ριο­χών (48 εκ. €)

Δρά­σεις βιώ­σι­μης αστι­κής ανά­πτυ­ξης και δρά­σεις ολο­κλη­ρω­μέ­νης χω­ρι­κής ανά­πτυ­ξης των μι­κρών νη­σιών της Πε­ρι­φέ­ρειας

7.       Τε­χνι­κή Βο­ή­θεια ΕΤΠΑ (3,7 εκ. €)

8.       Τε­χνι­κή Βο­ή­θεια ΕΚΤ+ (1,6 εκ. €)

 

Το­με­α­κά Προ­γράμ­μα­τα Προ­γραμ­μα­τι­κής Πε­ριό­δου 2021-2027

Πέρα από τους πό­ρους του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Προ­γράμ­μα­τος τα νησιά της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου θα ωφε­λη­θούν και μέσω των Το­με­α­κών Προ­γραμ­μά­των.

-Πρό­γραμ­μα Δί­και­ης Ανα­πτυ­ξια­κής Με­τά­βα­σης 2021-2027

Από το Πρό­γραμ­μα Δί­και­ης Ανα­πτυ­ξια­κής Με­τά­βα­σης 2021-2027 για τα νησιά (Βό­ρειο Αι­γαίο, Νότιο Αι­γαίο και Κρήτη) προ­βλέ­πε­ται η κα­τα­νο­μή του ~13% του Προ­γράμ­μα­τος (1,63 δις ευρώ), δηλ. 212 εκ. ευρώ για δρά­σεις που αφο­ρούν κυ­ρί­ως την κα­θα­ρή ενέρ­γεια, τον βιώ­σι­μο του­ρι­σμό και τη βιώ­σι­μη γα­λά­ζια οι­κο­νο­μία.

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα προ­βλέ­πε­ται η χρη­μα­το­δό­τη­ση δρά­σε­ων των εξής κα­τη­γο­ριών:

•         ενί­σχυ­ση και προ­ώ­θη­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας (έρευ­να – και­νο­το­μία – προηγ­μέ­νες τε­χνο­λο­γί­ες, αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα ΠΜΕ και ΜΜΕ – ψη­φια­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός επι­χει­ρή­σε­ων, υπο­δο­μές και μη­χα­νι­σμοί επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας)

•         ενερ­γεια­κή με­τά­βα­ση – κλι­μα­τι­κή ου­δε­τε­ρό­τη­τα (ενερ­γεια­κή απο­δο­τι­κό­τη­τα, κα­θα­ρή ενέρ­γεια, έξυ­πνη ενέρ­γεια)

•         δί­καιη ερ­γα­σια­κή με­τά­βα­ση και εν­δυ­νά­μω­ση αν­θρώ­πι­νου κε­φα­λαί­ου (προ­ώ­θη­ση της απα­σχό­λη­σης, ανα­βάθ­μι­ση δε­ξιο­τή­των και επα­να­κα­τάρ­τι­ση αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού, υπο­δο­μές εκ­παί­δευ­σης και κα­τάρ­τι­σης)

•         ολο­κλη­ρω­μέ­νες πα­ρεμ­βά­σεις μι­κρής κλί­μα­κας (ποιό­τη­τα ζωής και ολο­κλη­ρω­μέ­νες ανα­πτυ­ξια­κές πα­ρεμ­βά­σεις σε αστι­κές και αγρο­τι­κές πε­ριο­χές, ολο­κλη­ρω­μέ­νες ανα­πτυ­ξια­κές πα­ρεμ­βά­σεις για Greco Islands)

•         πρά­σι­νη κι­νη­τι­κό­τη­τα και υπο­δο­μές με­τα­φο­ρών

•         ψη­φια­κές υπο­δο­μές

•         έξυ­πνη δια­χεί­ρι­ση απο­βλή­των και κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία

 

Επι­χει­ρη­σια­κό Πρό­γραμ­μα Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία 2021-2027

Το Το­με­α­κό Πρό­γραμ­μα «Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία» 2021-2027 απο­τε­λεί μέρος του Εθνι­κού Προ­γράμ­μα­τος Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας «ΑΙΓΙΣ» και χρη­μα­το­δο­τεί δρά­σεις που αφο­ρούν όλες τις φά­σεις του Κύ­κλου Δια­χεί­ρι­σης Κα­τα­στρο­φών δί­νο­ντας ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στη φάση της αντι­με­τώ­πι­σης. Δρά­σεις πρό­λη­ψης χρη­μα­το­δο­τού­νται, κυ­ρί­ως, από το Το­με­α­κό Πρό­γραμ­μα «Πε­ρι­βάλ­λον και Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή» 2021-2027, τα Πε­ρι­φε­ρεια­κά Προ­γράμ­μα­τα 2021-2027, το Στρα­τη­γι­κό Σχέ­διο Κοι­νής Αγρο­τι­κής Πο­λι­τι­κής (ΣΣ ΚΑΠ), το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας και τον Εθνι­κό Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα από το Υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται να υλο­ποι­η­θούν οι εξής δρά­σεις:

Επι­χει­ρη­σια­κό Πρό­γραμ­μα Πε­ρι­βάλ­λον – Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή 2021-2027

Προ­βλέ­πε­ται η χρη­μα­το­δό­τη­ση δρά­σε­ων των εξής κα­τη­γο­ριών:

•         ενερ­γεια­κή από­δο­ση κτι­ρί­ων

•         ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας (αιο­λι­κή, ηλια­κή, βιο­μά­ζα, θα­λάσ­σια, γε­ω­θερ­μι­κή

•         έξυ­πνα ενερ­γεια­κά συ­στή­μα­τα

•         έργα για την αντι­με­τώ­πι­ση της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής και πρό­λη­ψη και δια­χεί­ρι­ση των κιν­δύ­νων που συν­δέ­ο­νται με το κλίμα (πλημ­μύ­ρες, κα­το­λι­σθή­σεις, πυρ­κα­γιές, κα­ται­γί­δες, ξη­ρα­σία)

•         απο­κα­τά­στα­ση βιο­μη­χα­νι­κών χώρων και μο­λυ­σμέ­νου εδά­φους

•         μέτρα για την ποιό­τη­τα του αέρα και για τη μεί­ω­ση του θο­ρύ­βου

•         προ­στα­σία της φύσης και της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, φυ­σι­κή κλη­ρο­νο­μιά και φυ­σι­κοί πόροι, πρά­σι­νες και γα­λά­ζιες υπο­δο­μές

•         προ­στα­σία, απο­κα­τά­στα­ση και βιώ­σι­μη χρήση των πε­ριο­χών Natura 2000

•         προ­στα­σία της φύσης και της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, φυ­σι­κή κλη­ρο­νο­μιά και φυ­σι­κοί πόροι, πρά­σι­νες και γα­λά­ζιες υπο­δο­μές

•         υπο­δο­μές πο­δη­λα­σί­ας

•         δια­χεί­ρι­ση οι­κια­κών απο­βλή­των

•         δια­χεί­ρι­ση επαγ­γελ­μα­τι­κών, βιο­μη­χα­νι­κών απο­βλή­των

•         προ­ώ­θη­ση της χρή­σης ανα­κυ­κλω­μέ­νων υλι­κών ως πρώ­των υλών

•         έργα άντλη­σης, επε­ξερ­γα­σί­ας, απο­θή­κευ­σης και δια­νο­μής, μέτρα αύ­ξη­σης της από­δο­σης, πα­ρο­χή πό­σι­μου νερού

•         συλ­λο­γή και επε­ξερ­γα­σία υγρών απο­βλή­των

 

Επι­χει­ρη­σια­κό Πρό­γραμ­μα Με­τα­φο­ρές 2021-2027

Προ­βλέ­πε­ται η χρη­μα­το­δό­τη­ση των πα­ρα­κά­τω έργων / δρά­σε­ων:

Ανά­πτυ­ξη νη­σιω­τι­κών λι­με­νι­κών υπο­δο­μών για τις Πε­ρι­φέ­ρειες της κα­τη­γο­ρί­ας «Με­τά­βα­ση» (Ατ­τι­κή – Νότιο Αι­γαίο), συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 41 εκ €. Πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η ανα­βάθ­μι­ση υπο­δο­μών σε 11 λι­μά­νια (εκ­συγ­χρο­νι­σμός, βελ­τί­ω­ση και ανα­βάθ­μι­σης υφι­στά­με­νων λι­με­νι­κών υπο­δο­μών και υπη­ρε­σιών, πα­ρεμ­βά­σεις ψη­φια­κής ανα­βάθ­μι­σης, ασφά­λειας – προ­στα­σί­ας, προ­σβα­σι­μό­τη­τας , κτλ.)

Βελ­τί­ω­ση προ­σβα­σι­μό­τη­τας των νη­σιών με ανά­πτυ­ξη συ­στή­μα­τος θα­λάσ­σιων συ­γκοι­νω­νιών για τις Πε­ρι­φέ­ρειες της κα­τη­γο­ρί­ας «Με­τά­βα­ση», συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 157,5 εκ € (ενί­σχυ­ση ακτο­πλοϊ­κών συν­δέ­σε­ων με τη χρήση πλοί­ων χα­μη­λών εκ­πο­μπών). Στην Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου αντι­στοι­χεί η γραμ­μή: «Κά­λυ­μνος – Λέρος – Λει­ψοί – Πά­τμος – Αρ­κιοί – Αγα­θο­νή­σι – Πυ­θα­γό­ρειο Σάμου» και «Κά­λυ­μνος – Αστυ­πά­λαια»