Γιατί αυξάνεται η τιμή του ρεύματος – Η «Κ» απαντά σε 12 κρίσιμα ερωτήματα

Καθώς το ενερ­γεια­κό κό­στος έχει εκτι­να­χθεί στα ύψη, οι επι­χει­ρή­σεις και τα νοι­κο­κυ­ριά γο­να­τί­ζουν υπό το βάρος των λο­γα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος και οι κυ­βερ­νή­σεις σε όλο τον κόσμο ανα­ζη­τούν τρό­πους να αντι­με­τω­πί­σουν τις οι­κο­νο­μι­κές, κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές επι­πτώ­σεις του κύ­μα­τος ακρί­βειας, ο τρό­πος λει­τουρ­γί­ας της αγο­ράς ενέρ­γειας βρέ­θη­κε ξαφ­νι­κά στο προ­σκή­νιο. Υπάρ­χει κερ­δο­σκο­πία και υπερ­κέρ­δη; Είχε το σύ­στη­μα «τρύ­πες» που φά­νη­καν όταν ξέ­σπα­σε η κρίση; Πρέ­πει να γί­νουν αλ­λα­γές στον τρόπο λει­τουρ­γί­ας της ή να μπει πλα­φόν, τι εί­δους και σε ποιο κρίκο της αλυ­σί­δας;

Υπάρ­χει λύση σε εθνι­κό επί­πε­δο ή χρειά­ζε­ται κοινή ευ­ρω­παϊ­κή απά­ντη­ση, δε­δο­μέ­νου ότι ο σχε­δια­σμός της αγο­ράς είναι της Ε.Ε.; Είναι φθη­νό­τε­ρος ο λι­γνί­της; Οι απα­ντή­σεις σε 12 «πα­νά­κρι­βα» ερω­τή­μα­τα.

1. Πώς δια­μορ­φώ­νε­ται η τιμή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας στη χον­δρι­κή αγορά;

Η χον­δρι­κή τιμή κάθε ημέ­ρας δια­μορ­φώ­νε­ται την προη­γού­με­νη. Οι προ­μη­θευ­τές ενέρ­γειας δη­λώ­νουν στο Χρη­μα­τι­στή­ριο Ενέρ­γειας τις πο­σό­τη­τες που θα χρεια­στούν όλοι οι κα­τα­να­λω­τές στην Ελ­λά­δα ανά ώρα το επό­με­νο 24ωρο. Η ζή­τη­ση είναι δια­φο­ρε­τι­κή κάθε ώρα, αφού το πρωί η κα­τα­νά­λω­ση είναι με­γα­λύ­τε­ρη, καθώς όλη η οι­κο­νο­μία δου­λεύ­ει στο φουλ, ενώ τις βρα­δι­νές ώρες είναι μι­κρό­τε­ρη. Αντί­στοι­χα, οι πα­ρα­γω­γοί κα­τα­θέ­τουν προ­σφο­ρές ενέρ­γειας ανά ώρα για να ικα­νο­ποι­ή­σουν τη ζή­τη­ση. Στο σύ­στη­μα μπαί­νουν κατά προ­τε­ραιό­τη­τα οι ΑΠΕ με μη­δε­νι­κή τιμή, έχο­ντας δια­σφα­λί­σει μέσω συμ­βά­σε­ων εγ­γυ­η­μέ­νες τιμές ανε­ξάρ­τη­τα από την τιμή της αγο­ράς. Στην αρχή γί­νο­νται απο­δε­κτές οι φθη­νό­τε­ρες προ­σφο­ρές και οι αντί­στοι­χες μο­νά­δες. Αφού οι φθη­νές μο­νά­δες κα­λύ­ψουν όποιο μέρος μπο­ρούν της ανα­γκαί­ας ενέρ­γειας, αρ­χί­ζουν να γί­νο­νται δε­κτές οι προ­σφο­ρές από τις ακρι­βό­τε­ρες μο­νά­δες.

Η απο­κα­λού­με­νη Ορια­κή Τιμή Συ­στή­μα­τος (ΟΤΣ) ανά ώρα είναι η ακρι­βό­τε­ρη προ­σφο­ρά που θα δώσει κά­ποιος πα­ρα­γω­γός για να κα­λύ­ψει την τε­λευ­ταία MWh που χρειά­ζε­ται το σύ­στη­μα. Για πα­ρά­δειγ­μα, αν το σύ­στη­μα χρειά­ζε­ται ακόμη 2 MWh για να συ­μπλη­ρώ­σει την απαι­τού­με­νη ενέρ­γεια για το διά­στη­μα 8-9 το βράδυ και η μόνη προ­σφο­ρά που έχει είναι στα 322 ευρώ ανά με­γα­βα­τώ­ρα, τότε η ΟΤΣ για εκεί­νη την ώρα θα δια­μορ­φω­θεί στα 322 ευρώ. Η τε­λι­κή ορια­κή προ­σφο­ρά ανά ώρα απο­τε­λεί την τιμή με την οποία θα πλη­ρω­θούν όλοι οι πα­ρα­γω­γοί ρεύ­μα­τος ανε­ξαρ­τή­τως της τιμής στην οποία πρό­σφε­ραν τη δική τους ενέρ­γεια. Ετσι λει­τουρ­γεί η ημε­ρή­σια αγορά στο Χρη­μα­τι­στή­ριο Ενέρ­γειας. Υπάρ­χει και η αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης. Αυτή λει­τουρ­γεί σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο. Εάν δια­πι­στω­θεί ότι οι εκτι­μή­σεις για την κα­τα­νά­λω­ση δεν ήταν σω­στές και χρειά­ζε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρη ενέρ­γεια, ο Δια­χει­ρι­στής (ΑΔΜΗΕ) ζη­τά­ει πε­ρισ­σό­τε­ρη ενέρ­γεια, η οποία πλη­ρώ­νε­ται σε πολύ υψη­λό­τε­ρες τιμές.

2. Πώς δια­μορ­φώ­νουν τις προ­σφο­ρές τους οι πα­ρα­γω­γοί ενέρ­γειας;

Οι προ­σφο­ρές τους αντα­να­κλούν κατά κα­νό­να το με­τα­βλη­τό κό­στος (κό­στος καυ­σί­μου) κάθε μο­νά­δας πλέον ενός πε­ρι­θω­ρί­ου κέρ­δους. Βέ­βαια οι τιμές, όπως σε όλα τα χρη­μα­τι­στή­ρια, δια­μορ­φώ­νο­νται ελεύ­θε­ρα, που ση­μαί­νει ότι σε πε­ριό­δους όπως η ση­με­ρι­νή της ενερ­γεια­κής κρί­σης, οι τιμές δια­μορ­φώ­νο­νται σε πολύ υψη­λό­τε­ρα επί­πε­δα από το με­τα­βλη­τό κό­στος, διευ­ρύ­νο­ντας ση­μα­ντι­κά τα πε­ρι­θώ­ρια κέρ­δους.

3. Υπάρ­χει πε­ριο­ρι­σμός στην τιμή που μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει κά­ποιος πα­ρα­γω­γός;

Οχι. Η αγορά λει­τουρ­γεί ως χρη­μα­τι­στή­ριο και οι πα­ρα­γω­γοί μπο­ρούν να δη­λώ­νουν τιμές για την ενέρ­γεια που θα δια­θέ­σουν στο σύ­στη­μα μέχρι και 3.000 ευρώ/MWh. Βε­βαί­ως, πάντα θα πρέ­πει να λά­βουν υπόψη τους ότι δί­νο­ντας μια πολύ υψηλή τιμή η μο­νά­δα τους μπο­ρεί να μεί­νει εκτός αγο­ράς. Πρα­κτι­κά, προ­σφέ­ρουν υψη­λές τιμές όταν οι συ­γκυ­ρί­ες το επι­τρέ­πουν, όταν δη­λα­δή οι τιμές δια­μορ­φώ­νε­ται σε υψηλά επί­πε­δα και στις γει­το­νι­κές αγο­ρές (και δεν συμ­φέ­ρουν οι ει­σα­γω­γές) και όταν υπάρ­χει στε­νό­τη­τα επάρ­κειας ισχύ­ος, κάτι που χα­ρα­κτη­ρί­ζει το ελ­λη­νι­κό σύ­στη­μα. Γι’ αυτό και σε κα­νο­νι­κές συν­θή­κες η ελ­λη­νι­κή χον­δρε­μπο­ρι­κή αγορά είναι από τις ακρι­βό­τε­ρες της Ευ­ρώ­πης. Πολύ υψη­λές προ­σφο­ρές πα­ρα­τη­ρή­θη­καν τους πρώ­τους μήνες λει­τουρ­γί­ας του target model υπο­χρε­ώ­νο­ντας τη ΡΑΕ να πάρει μέτρα αλλά και να ει­ση­γη­θεί προς τις ευ­ρω­παϊ­κές αρχές την επι­στρο­φή υπερ­κερ­δών της πε­ριό­δου στην κα­τα­νά­λω­ση.

Μύθοι και αλή­θειες για την κερ­δο­σκο­πία, τα υπερ­κέρ­δη, τον λι­γνί­τη και τα πλα­φόν.

4. Αν η τιμή δια­μορ­φώ­νε­ται από την ακρι­βό­τε­ρη προ­σφο­ρά, δεν βγαί­νουν πολύ με­γά­λα κέρδη για τις μο­νά­δες που έχουν μικρό λει­τουρ­γι­κό κό­στος, όπως τα υδροη­λε­κτρι­κά και οι ΑΠΕ;

Πράγ­μα­τι την πε­ρί­ο­δο της ενερ­γεια­κής κρί­σης η ΟΤΣ στις αγο­ρές της Ευ­ρώ­πης δια­μορ­φώ­νε­ται από τις πολύ υψη­λές τιμές φυ­σι­κού αε­ρί­ου. Μά­λι­στα, η ίδια η Ε.Ε. προ­χώ­ρη­σε στη δια­πί­στω­ση ότι το μο­ντέ­λο λει­τουρ­γί­ας της αγο­ράς με βάση τον προσ­διο­ρι­σμό της ΟΤΣ από τις ακρι­βές με­γα­βα­τώ­ρες του φυ­σι­κού αε­ρί­ου δη­μιουρ­γεί «ου­ρα­νο­κα­τέ­βα­τα» κέρδη (windfall profits), όπως τα χα­ρα­κτή­ρι­σε, για τε­χνο­λο­γί­ες όπως οι ΑΠΕ (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των υδροη­λε­κτρι­κών) και τα πυ­ρη­νι­κά. Αναψε μά­λι­στα το «πρά­σι­νο φως» στα κράτη-μέλη για τη φο­ρο­λό­γη­σή τους βρα­χυ­πρό­θε­σμα για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση των επι­δο­τή­σε­ων των αυ­ξη­μέ­νων λο­γα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος. Αυτό έχει ει­ση­γη­θεί ατύ­πως και η ΡΑΕ στα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία, πα­ρέ­χο­ντας στοι­χεία που πο­σο­τι­κο­ποιούν ανά ώρα και ανά ημέρα τα κέρδη κάθε μο­νά­δας πα­ρα­γω­γής.

5. Πώς δη­μιουρ­γού­νται, για πα­ρά­δειγ­μα, τα υπερ­κέρ­δη των ΑΠΕ;

Οι ΑΠΕ στην αγορά της Ελ­λά­δας έχουν «κλει­δώ­σει» εγ­γυ­η­μέ­νες τιμές, στις οποί­ες και θα πλη­ρω­θούν οι πα­ρα­γω­γοί ανε­ξάρ­τη­τα από το ύψος της ΟΤΣ.

Αν υπο­θέ­σου­με ότι η εγ­γυ­η­μέ­νη τιμή ενός αιο­λι­κού πάρ­κου είναι 100 ευρώ/MWh ακόμη και εάν η ΟΤΣ πάει στα 300 ευρώ/ΜWh θα πλη­ρω­θεί τα 100 ευρώ και τα υπό­λοι­πα 200 ευρώ θα πάνε στον Ει­δι­κό Λο­γα­ρια­σμό ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ). Οι υψη­λές χον­δρε­μπο­ρι­κές τιμές έχουν δη­μιουρ­γή­σει ένα πλε­ό­να­σμα άνω των 800 εκατ. ευρώ το διά­στη­μα της κρί­σης, τα οποία επέ­στρε­ψαν στην κα­τα­νά­λω­ση μέσω του Τα­μεί­ου Ενερ­γεια­κής Με­τά­βα­σης που απο­τε­λεί τον βα­σι­κό χρη­μα­το­δό­τη των επι­δο­τή­σε­ων στο ρεύμα και στο φυ­σι­κό αέριο.

6. Συμ­βαί­νει το ίδιο με τα υδροη­λε­κτρι­κά;

Τα υδροη­λε­κτρι­κά της ΔΕΗ είναι η αμέ­σως επό­με­νη τε­χνο­λο­γία στην ελ­λη­νι­κή αγορά που πα­ρά­γει «ου­ρα­νο­κα­τέ­βα­τα κέρδη». Πρό­κει­ται για απο­σβε­σμέ­νες μο­νά­δες με σχε­δόν μη­δε­νι­κό λει­τουρ­γι­κό κό­στος, τις οποί­ες η ΔΕΗ κο­στο­λο­γεί στις προ­σφο­ρές της για την έντα­ξή τους στο σύ­στη­μα, με κρι­τή­ριο τη δια­χεί­ρι­ση των υδά­τι­νων απο­θε­μά­των στους τα­μιευ­τή­ρες, ώστε να μην ξε­μεί­νει τους θε­ρι­νούς μήνες που η ζή­τη­ση για ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια ανε­βαί­νει, ενώ πα­ράλ­λη­λα λόγω έλ­λει­ψης βρο­χο­πτώ­σε­ων πε­ριο­ρί­ζο­νται οι εισ­ρο­ές υδά­των.

Στο εξά­μη­νο Αυ­γού­στου – Ια­νουα­ρί­ου μπή­καν στο σύ­στη­μα 2.692 με­γα­βα­τώ­ρες από τα υδροη­λε­κτρι­κά της ΔΕΗ, τα οποία πλη­ρώ­θη­καν στη μέση ΟΤΣ, δη­λα­δή στα 197 ευρώ η με­γα­βα­τώ­ρα. Με ένα λει­τουρ­γι­κό κό­στος της τάξης των 10 με 20 ευρώ η με­γα­βα­τώ­ρα, οι υδροη­λε­κτρι­κές μο­νά­δες της ΔΕΗ υπο­λο­γί­ζε­ται ότι απο­κό­μι­σαν περί τα 500 εκατ. ευρώ κέρδη. Κατά τη ΔΕΗ και το ΥΠΕΝ τα κέρδη αυτά επι­στρέ­φο­νται στην κα­τα­νά­λω­ση μέσω των εκ­πτώ­σε­ων που πα­ρέ­χει η εται­ρεία στους πε­λά­τες της. Την άποψη αυτή δεν συμ­με­ρί­ζε­ται η αγορά, με το επι­χεί­ρη­μα ότι εκ­πτώ­σεις κά­νουν και άλλοι προ­μη­θευ­τές που δεν δια­θέ­τουν υδροη­λε­κτρι­κά, ούτε η πλευ­ρά της βιο­μη­χα­νί­ας που επι­ση­μαί­νει ότι τα τι­μο­λό­για της ΔΕΗ δια­μορ­φώ­νο­νται στα ίδια επί­πε­δα με τον αντα­γω­νι­σμό και ότι εάν δεν συ­νέ­βαι­νε αυτό όλοι οι κα­τα­να­λω­τές θα είχαν με­τα­κι­νη­θεί προς τη ΔΕΗ.

7. Οι μο­νά­δες φυ­σι­κού αε­ρί­ου και λι­γνί­τη δεν βγά­ζουν αντί­στοι­χα κέρδη;

Οταν οι τιμές φυ­σι­κού αε­ρί­ου δια­μορ­φώ­νο­νται στα επί­πε­δα του Μαρ­τί­ου, δη­λα­δή πολύ υψη­λό­τε­ρα από το λει­τουρ­γι­κό τους κό­στος, τότε και οι μο­νά­δες φυ­σι­κού αε­ρί­ου έχουν υψηλή κερ­δο­φο­ρία. Η στε­νό­τη­τα επάρ­κειας ισχύ­ος της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς και πα­ράλ­λη­λα ευ­έ­λι­κτων μο­νά­δων για την κά­λυ­ψη των απο­κλί­σε­ων που εμ­φα­νί­ζει το σύ­στη­μα σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο, σε σχέση με τις προ­σφο­ρές στην αγορά της επό­με­νης ημέ­ρας, αφή­νει πε­ρι­θώ­ρια για υψηλή κερ­δο­φο­ρία στις μο­νά­δες φυ­σι­κού αε­ρί­ου. Η πλευ­ρά των πα­ρα­γω­γών πά­ντως δεν απο­δέ­χε­ται τον όρο των υπερ­κερ­δών, υπό την έν­νοια ότι πρό­κει­ται για αγορά που λει­τουρ­γεί με συ­γκε­κρι­μέ­νο μο­ντέ­λο χρη­μα­τι­στη­ρια­κό και πα­νευ­ρω­παϊ­κό που δεν πα­ρα­βιά­ζε­ται, δεν λει­τουρ­γεί δη­λα­δή κά­ποιος πα­ρά­νο­μα. Απο­δέ­χε­ται επί­σης ότι υπάρ­χουν κέρδη και στις μο­νά­δες φυ­σι­κού αε­ρί­ου για κά­ποιους μήνες. «Ποιος όμως θα μας απο­ζη­μιώ­σει για τους μήνες που δου­λεύ­ου­με με ζημία;», είναι το ερώ­τη­μα που θέ­τουν.

Τι είναι η ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής που εκτο­ξεύ­ει τους λο­γα­ρια­σμούς

8. Πώς επη­ρε­ά­ζει η ΟΤΣ τον λο­γα­ρια­σμό του κα­τα­να­λω­τή;

Η Ορια­κή Τιμή Συ­στή­μα­τος απο­τε­λεί μια βα­σι­κή πα­ρά­με­τρο του τι­μο­λο­γί­ου ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος. Με­τα­φέ­ρε­ται στον λο­γα­ρια­σμό ρεύ­μα­τος ως Ρήτρα Ανα­προ­σαρ­μο­γής και έγινε ευ­ρέ­ως γνω­στή από την έναρ­ξη της ενερ­γεια­κής κρί­σης πα­ρό­τι προ­ϋ­πήρ­χε στα τι­μο­λό­για των ιδιω­τών πα­ρό­χων και στα τι­μο­λό­για της ΔΕΗ από τον πε­ρα­σμέ­νο Αύ­γου­στο. Με την ενερ­γο­ποί­η­σή της οι πά­ρο­χοι με­τα­κυ­λί­ουν στην κα­τα­νά­λω­ση το σύ­νο­λο των αυ­ξή­σε­ων του κό­στους προ­μή­θειας στη χον­δρε­μπο­ρι­κή αγορά και αντι­στοί­χως τις μειώ­σεις, αν και στη δεύ­τε­ρη αυτή πε­ρί­πτω­ση δεν… βιά­ζο­νται ή και μπο­ρεί να ξε­χα­στούν. Μέσω της ρή­τρας ανα­προ­σαρ­μο­γής με­τα­φέ­ρε­ται στην κα­τα­νά­λω­ση το συ­νο­λι­κό κό­στος προ­μή­θειας που προ­στί­θε­ται πάνω στην ΟΤΣ και αντι­στοι­χεί σε κόστη, όπως οι απώ­λειες του συ­στή­μα­τος με­τα­φο­ράς και δια­νο­μής, κατά το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος τους ρευ­μα­το­κλο­πές και μια σειρά στρε­βλώ­σε­ων από το πα­ρελ­θόν. Για πα­ρά­δειγ­μα, τον Δε­κέμ­βριο του 2021, με ΟΤΣ στα 239,32 ευρώ/MWh, το συ­νο­λι­κό κό­στος για τους προ­μη­θευ­τές έφτα­σε στα 316,47 ευρώ/MWh.

9. O σχε­δια­σμός της λει­τουρ­γί­ας της αγο­ράς είναι ελ­λη­νι­κός;

Οχι, είναι ευ­ρω­παϊ­κός. Αυτό που σή­με­ρα φαί­νε­ται πα­ρά­λο­γο, δη­λα­δή η ΟΤΣ να δια­μορ­φώ­νε­ται από την ακρι­βό­τε­ρη με­γα­βα­τώ­ρα, είχε τη λο­γι­κή του όταν σχε­διά­στη­κε. Στό­χος ήταν να δοθεί ώθηση στις ΑΠΕ που βρί­σκο­νταν στα πρώτα στά­δια ανά­πτυ­ξής τους και το πα­ρα­γό­με­νο από αυτές ρεύμα ήταν ακρι­βό­τε­ρο σε σχέση με τις μο­νά­δες άν­θρα­κα ή τις πυ­ρη­νι­κές. Επί­σης, σε πολ­λές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες οι ΑΠΕ δεν είχαν εγ­γυ­η­μέ­νες τιμές πώ­λη­σης της πα­ρα­γό­με­νης ενέρ­γειας, όπως στην Ελ­λά­δα. Ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης έθεσε πρό­σφα­τα το θέμα της αρ­χι­τε­κτο­νι­κής της αγο­ράς και της δια­μόρ­φω­σης της ΟΤΣ, καθώς τα δε­δο­μέ­να έχουν αλ­λά­ξει και η ΟΤΣ δια­μορ­φώ­νε­ται από το ακρι­βό φυ­σι­κό αέριο. Μια τέ­τοια από­φα­ση θα πρέ­πει να λη­φθεί σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο όμως, δεν μπο­ρεί η Ελ­λά­δα να προ­χω­ρή­σει μο­νο­με­ρώς σε αλ­λα­γές του μο­ντέ­λου λει­τουρ­γί­ας της αγο­ράς. Το ζή­τη­μα της αλ­λα­γής της αρ­χι­τε­κτο­νι­κής της αγο­ράς ανα­δεί­χτη­κε μέσα στην κρίση και έχει δι­χά­σει την Ευ­ρώ­πη, με τις χώρες του Νότου (Ιτα­λία, Ισπα­νία, Πορ­το­γα­λία, Ελ­λά­δα) να τάσ­σο­νται υπέρ και του Βορρά, με κορμό τη Γερ­μα­νία, κατά.

10. Μήπως τε­λι­κά η αγορά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από τον σχε­δια­σμό της δεν μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει σε μη κα­νο­νι­κές συν­θή­κες όπως οι ση­με­ρι­νές;

Οπως δεί­χνουν τα πράγ­μα­τα, ναι. Γι’ αυτό εξάλ­λου γί­νο­νται προ­τά­σεις, με­τα­ξύ αυτών και αυτή των έξι ση­μεί­ων του Κυρ. Μη­τσο­τά­κη για ρυθ­μι­στι­κές πα­ρεμ­βά­σεις είτε στην αγορά φυ­σι­κού αε­ρί­ου είτε στην αγορά ρεύ­μα­τος. Ωστό­σο, υπάρ­χουν δο­μι­κές στρε­βλώ­σεις, χα­ρα­κτη­ρι­στι­κές της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς, που επι­τεί­νουν τα όποια προ­βλή­μα­τα σχε­δια­σμού, ει­δι­κά υπό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες.

Η διείσ­δυ­ση των φθη­νών ΑΠΕ είναι πιο αργή σε σχέση με άλλες χώρες και επι­πλέ­ον οι ελ­λη­νι­κές ΑΠΕ δεν συμ­με­τέ­χουν στην αγορά γιατί απο­λαμ­βά­νουν εγ­γυ­η­μέ­νες τιμές. Οι ευ­έ­λι­κτες μο­νά­δες, δη­λα­δή αυτές που μπο­ρούν να υπο­κα­τα­στή­σουν τη με­τα­βλη­τό­τη­τα των ΑΠΕ (ανά­λο­γα με το εάν φυ­σά­ει και εάν έχει ήλιο), είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νες. Επι­πλέ­ον, στην ελ­λη­νι­κή αγορά όλη η ενέρ­γεια περ­νά­ει μέσα από το Χρη­μα­τι­στή­ριο Ενέρ­γειας, καθώς δεν υπάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα δι­με­ρών συμ­βο­λαί­ων τα οποία προ­στα­τεύ­ουν τους κα­τα­να­λω­τές από τις δια­κυ­μάν­σεις της χον­δρε­μπο­ρι­κής αγο­ράς. Αντί­θε­τα, στις ευ­ρω­παϊ­κές αγο­ρές τα δι­με­ρή συμ­βό­λαια αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 40%-80% της αγο­ράς. Αυτό ση­μαί­νει ότι οι υψη­λές τιμές που βλέ­που­με στις αγο­ρές της Ευ­ρώ­πης δεν έχουν την ίδια επί­πτω­ση στην κα­τα­νά­λω­ση με αυτή που έχουν στην Ελ­λά­δα, όπου με­τα­φέ­ρο­νται 100% στην κα­τα­νά­λω­ση.

11. Η τιμή spot του φυ­σι­κού αε­ρί­ου στην αγορά ανα­φο­ράς της Ολ­λαν­δί­ας (Dutch TTF) είναι η τιμή στην οποία αγο­ρά­ζουν φυ­σι­κό αέριο οι πα­ρα­γω­γοί για τις μο­νά­δες φυ­σι­κού αε­ρί­ου;

Αγο­ρά­ζουν στη μέση τιμή που δια­μορ­φώ­νε­ται στο TTF τον προη­γού­με­νο μήνα. Αυτός είναι ο λόγος που η κυ­βέρ­νη­ση έχει αυ­ξή­σει ση­μα­ντι­κά τις επι­δο­τή­σεις λο­γα­ρια­σμού ρεύ­μα­τος για τον Απρί­λιο, γιατί οι υψη­λές τιμές στο ΤΤF του Μαρ­τί­ου θα πε­ρά­σουν στην αγορά ηλε­κτρι­σμού τον Απρί­λιο.

12. Είναι ο λι­γνί­της φθη­νό­τε­ρος από το αέριο;

Εξαρ­τά­ται από την τιμή του φυ­σι­κού αε­ρί­ου. Οταν η τιμή του αε­ρί­ου κι­νεί­ται πάνω από 100 ευρώ η με­γα­βα­τώ­ρα, όπως συμ­βαί­νει τώρα, ο λι­γνί­της είναι φθη­νό­τε­ρος. Αυτός είναι εξάλ­λου ο λόγος που η ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γή από άν­θρα­κα αυ­ξή­θη­κε στην Ευ­ρώ­πη στη διάρ­κεια της κρί­σης. Σε γε­νι­κές γραμ­μές, ο λι­γνί­της είναι ένα ακρι­βό καύ­σι­μο, σε απο­δρο­μή, το οποίο λόγω της συ­γκυ­ρί­ας και του άλ­μα­τος της τιμής του φυ­σι­κού αε­ρί­ου, είναι ενί­ο­τε φθη­νό­τε­ρο. Ωστό­σο, οι λι­γνι­τι­κές μο­νά­δες της ΔΕΗ είναι πα­λιές, χα­μη­λής από­δο­σης, σε δια­δι­κα­σία από­συρ­σης. Δια­θέ­σι­μες είναι σή­με­ρα 7 λι­γνι­τι­κές μο­νά­δες, οι οποί­ες όμως ακόμη και εάν είναι φθη­νό­τε­ρες δεν μπο­ρούν να ανε­βο­κα­τε­βά­σουν άμεσα ισχύ κα­λύ­πτο­ντας τη με­τα­βλη­τό­τη­τα προ­σφο­ράς – ζή­τη­σης. Σε γε­νι­κές γραμ­μές, ο λι­γνί­της δεν είναι το καύ­σι­μο που θα αλ­λά­ξει ου­σια­στι­κά την ει­κό­να σε ό,τι αφορά την ΟΤΣ, αλλά έχει έναν ρόλο για την ασφά­λεια εφο­δια­σμού και την επάρ­κεια ισχύ­ος, σε πε­ρί­πτω­ση που για οποιον­δή­πο­τε λόγο το φυ­σι­κό αέριο είτε αε­ριο­ποι­η­μέ­νο είτε υγρο­ποι­η­μέ­νο δεν μπο­ρεί να κα­λύ­ψει τις ανά­γκες για πα­ρα­γω­γή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Σε κα­νο­νι­κές συν­θή­κες που η τιμή του φυ­σι­κού αε­ρί­ου δεν… ίπτα­ται, η λι­γνι­τι­κή πα­ρα­γω­γή είναι ακρι­βό­τε­ρη λόγω των CO2. O λι­γνί­της πα­ρά­γει 1,5-1,6 τό­νους CO2/MWh και το φυ­σι­κό αέριο αντί­στοι­χα 0,4 τό­νους/ΜWh.

Πηγή kathimerini.gr