Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι μάρτυρες της Μαριούπολης

Ο ελ­λη­νι­κής κα­τα­γω­γής πρό­ε­δρος του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου πε­ρι­γρά­φει στην «Κ» τις δρα­μα­τι­κές ώρες που περ­νούν οι κά­τοι­κοι

Oι κά­τοι­κοι στε­ρού­νται ακόμη και το νερό. «Ολες οι εί­σο­δοι και έξο­δοι της πόλης έχουν απο­κλει­στεί από τον ρω­σι­κό στρα­τό. Δεν επε­τρά­πη σε εννέα ντα­λί­κες από τη Ζα­πο­ρί­ζια με τρό­φι­μα και φάρ­μα­κα να φτά­σουν στη Μα­ριού­πο­λη». Φωτ. A.P. Photo / Evgeniy Maloletka

Ηταν λίγες ημέ­ρες πριν από τη ρω­σι­κή ει­σβο­λή όταν συ­να­ντή­σα­με τον ελ­λη­νι­κής κα­τα­γω­γής πρό­ε­δρο του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου Μα­ριού­πο­λης, Στε­φάν Μαξμά, κοντά στο σπίτι του στο χωριό Σαρ­τα­νά, στα πε­ρί­χω­ρα της πόλης. Μας οδή­γη­σε σε πάρκο στο κέ­ντρο του οι­κι­σμού, όπου τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχει χτι­στεί ένα λιτό μνη­μείο για τα θύ­μα­τα των ρω­σι­κών βομ­βαρ­δι­σμών, το 2014. Με τον δεί­κτη του δε­ξιού του χε­ριού μάς έδει­ξε τα ονό­μα­τα που ήταν γραμ­μέ­να πάνω στη μαρ­μά­ρι­νη πλάκα.

«Η Μα­ρί­να ήταν συμ­μα­θή­τριά μου, ο Αλε­ξά­ντερ το ίδιο. Τους ήξερα όλους προ­σω­πι­κά», μας είπε. Ο Μαξμά ήταν πρό­ε­δρος της κοι­νό­τη­τας του Σαρ­τα­νά την πε­ρί­ο­δο που ξέ­σπα­σε ο πό­λε­μος στο Ντον­μπάς, με τα ρω­σι­κά στρα­τεύ­μα­τα να κα­τα­λαμ­βά­νουν τη Μα­ριού­πο­λη και να βομ­βαρ­δί­ζουν τα ελ­λη­νι­κά χωριά σε ακτί­να με­ρι­κών δε­κά­δων χι­λιο­μέ­τρων από την πόλη. «Ηταν 2.20 το με­ση­μέ­ρι, θυ­μά­μαι. Βρι­σκό­μουν στο γρα­φείο μου όταν μου τη­λε­φώ­νη­σαν για να με ενη­με­ρώ­σουν ότι ρω­σι­κά μα­χη­τι­κά είχαν βομ­βαρ­δί­σει μια κη­δεία στο Σαρ­τα­νά. Εφτα­σα στο ση­μείο ύστε­ρα από 5 με 7 λεπτά και θυ­μά­μαι ακόμη ότι τα πάντα γύρω μου κά­πνι­ζαν».

Δέκα άτομα, όλοι κά­τοι­κοι του χω­ριού, σκο­τώ­θη­καν εκεί­νη την ημέρα. «Φτιά­ξα­με αυτό το μνη­μείο για να μας θυ­μί­ζει την τρα­γω­δία μας», τό­νι­σε ο Μαξμά, ενώ στε­κό­ταν δίπλα στη μαρ­μά­ρι­νη πλάκα. «Φο­βά­σαι ότι μπο­ρεί να επα­να­λη­φθεί το ίδιο;» τον ρω­τή­σα­με. «Οχι, δεν μπορώ να πω ότι υπάρ­χει φόβος, αλλά πε­ρισ­σό­τε­ρο μια ανη­συ­χία για τον άμαχο πλη­θυ­σμό. Αυτός θα πλη­γεί άμεσα σε πε­ρί­πτω­ση ενός νέου πο­λέ­μου».

Δύο εβδο­μά­δες μετά εκεί­νη μας τη συ­νά­ντη­ση και ενώ η Μα­ριού­πο­λη βρί­σκε­ται για πε­ρισ­σό­τε­ρο από μία εβδο­μά­δα υπό πο­λιορ­κία από τον ρω­σι­κό στρα­τό, κα­τα­φέ­ρα­με να επι­κοι­νω­νή­σου­με ξανά μαζί του μέσω βι­ντε­ο­κλή­σης. Είναι φα­νε­ρά κα­τα­βε­βλη­μέ­νος, σε ένα δω­μά­τιο με χα­μη­λό φω­τι­σμό. «Η κα­τά­στα­ση στην πόλη είναι δρα­μα­τι­κή», μας λέει. «Ολες οι εί­σο­δοι και έξο­δοι της πόλης έχουν απο­κλει­στεί από τον ρω­σι­κό στρα­τό. Κα­τα­φέ­ρα­με να συ­γκε­ντρώ­σου­με δε­κά­δες τό­νους αν­θρω­πι­στι­κής βο­ή­θειας ωστό­σο, δεν επε­τρά­πη στις εννέα ντα­λί­κες από τη Ζα­πο­ρί­ζια με τρό­φι­μα και φάρ­μα­κα να φτά­σουν στη Μα­ριού­πο­λη».

Ο ίδιος μας πλη­ρο­φο­ρεί ότι υπάρ­χουν εγκλω­βι­σμέ­νοι πε­ρί­που 400.000 κά­τοι­κοι, οι οποί­οι όσες φορές τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες απο­πει­ρά­θη­καν να εγκα­τα­λεί­ψουν την πόλη δέ­χτη­καν πυρά, παρά τις ανα­κοι­νώ­σεις του ρω­σι­κού υπουρ­γεί­ου Αμυ­νας για «άνοιγ­μα αν­θρω­πι­στι­κών δια­δρό­μων». «Προ­χθές χιό­νι­σε και ο κό­σμος βγήκε στον δρόμο. Μπο­ρού­σαν να λιώ­σουν το χιόνι για να πιουν νερό. Η πόλη έχει μεί­νει για πάνω από μία εβδο­μά­δα χωρίς νερό, ρεύμα και τη­λέ­φω­νο», πε­ρι­γρά­φει. Του θυ­μί­ζου­με την κου­βέ­ντα μας με­ρι­κές ημέ­ρες νω­ρί­τε­ρα στο Σαρ­τα­νά, για τα γε­γο­νό­τα της πε­ριό­δου 2014-2015: «Τα πράγ­μα­τα σή­με­ρα είναι, δυ­στυ­χώς, πολύ πολύ χει­ρό­τε­ρα», υπο­γραμ­μί­ζει. Την Πέμ­πτη, ένα ει­κο­σι­τε­τρά­ω­ρο μετά τον βομ­βαρ­δι­σμό του νο­σο­κο­μεί­ου παί­δων της πόλης με απο­λο­γι­σμό τρεις νε­κρούς, ο Ου­κρα­νός πρό­ε­δρος Βο­λο­ντί­μιρ Ζε­λέν­σκι δή­λω­σε δη­μό­σια ότι ούτε ένας άμα­χος δεν μπό­ρε­σε να φύγει από την πόλη. Κα­τη­γό­ρη­σε για την απο­τυ­χία της προ­σπά­θειας τις ρω­σι­κές δυ­νά­μεις, που προ­χώ­ρη­σαν σε νέο βομ­βαρ­δι­σμό της πόλης.

O πρό­ε­δρος του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου Μα­ριού­πο­λης, Στε­φάν Μαξμά

«Μετά την απο­τυ­χία των συ­νο­μι­λιών στην Ατ­τά­λεια ανά­με­σα στους υπουρ­γούς Εξω­τε­ρι­κών Ου­κρα­νί­ας και Ρω­σί­ας, οι επι­θέ­σεις στη Μα­ριού­πο­λη εντά­θη­καν. Οι Ρώσοι έρι­ξαν βόμβα ενός τόνου στο κέ­ντρο της πόλης κα­τα­στρέ­φο­ντάς το», πε­ρι­γρά­φει στην «Κ» ο ελ­λη­νι­κής κα­τα­γω­γής Ου­κρα­νός κα­θη­γη­τής Διε­θνών Σχέ­σε­ων Μαξίμ Γιαλί. Κα­τά­γε­ται από τη Μα­ριού­πο­λη και όπως λέει έχει πε­ρισ­σό­τε­ρο από μία εβδο­μά­δα να επι­κοι­νω­νή­σει με τη μη­τέ­ρα και τους υπό­λοι­πους συγ­γε­νείς του που ζουν στην πόλη. Μέχρι πριν από την έναρ­ξη του πο­λέ­μου δί­δα­σκε σε πα­νε­πι­στή­μιο του Κιέ­βου και είχε συχνή τη­λε­ο­πτι­κή πα­ρου­σία ως πο­λι­τι­κός ανα­λυ­τής. Δύο εβδο­μά­δες μετά το ξέ­σπα­σμα του πο­λέ­μου, πα­ρα­μέ­νει στην ου­κρα­νι­κή πρω­τεύ­ου­σα. «Ακούω τους βομ­βαρ­δι­σμούς κάθε πρωί και κάθε βράδυ, αλλά πήρα μια από­φα­ση, όταν όλα ξε­κί­νη­σαν, ότι δεν θα φύγω. Δεν έχω υπη­ρε­τή­σει στον στρα­τό και δεν ξέρω να χρη­σι­μο­ποιώ όπλα. Δια­τη­ρού­μαι όμως σε καλή φυ­σι­κή κα­τά­στα­ση και είμαι ικα­νός να πετάω βόμ­βες μο­λό­τοφ στα στρα­τιω­τι­κά οχή­μα­τα των Ρώσων», λέει δη­λώ­νο­ντας έτοι­μος να πο­λε­μή­σει «μέχρι το τέλος».

«Οι Ρώσοι έρι­ξαν βόμβα ενός τόνου στο κέ­ντρο της πόλης κα­τα­στρέ­φο­ντάς το», λέει στην «Κ» ο κα­θη­γη­τής Διε­θνών Σχέ­σε­ων Μαξίμ Γιαλί.

«Μέχρι πριν από λίγες ημέ­ρες, οι επι­θέ­σεις των Ρώσων γί­νο­νταν στα ανα­το­λι­κά της Μα­ριού­πο­λης, εκεί όπου βρι­σκό­ταν το μέ­τω­πο των συ­γκρού­σε­ων με τους ρω­σό­φι­λους αυ­το­νο­μι­στές του Ντο­νέ­τσκ. Τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες, ωστό­σο, η Μα­ριού­πο­λη βομ­βαρ­δί­ζε­ται απ’ όλες τις πλευ­ρές. Οσοι άμα­χοι έχουν προ­σπα­θή­σει να φύ­γουν δέ­χο­νται πυρά προ­κει­μέ­νου να υπο­χρε­ω­θούν να γυ­ρί­σουν στην πόλη. Υπάρ­χουν πλέον άτα­φοι νε­κροί στους δρό­μους», πε­ρι­γρά­φει ο Γιαλί.

Θα πο­λε­μή­σω μέχρι τέ­λους δη­λώ­νει ο ελ­λη­νι­κής κα­τα­γω­γής Μαξίμ Γιαλί.

Ο στό­χος της πο­λιορ­κί­ας

«Ποιος είναι ο στό­χος της πο­λιορ­κί­ας της Μα­ριού­πο­λης;» τον ρω­τά­με. «Πρό­κει­ται για μια επα­νά­λη­ψη όσων συ­νέ­βη­σαν το 2015 στην πόλη Ντε­μπάλ­τσε­βε του Ντο­νέ­τσκ. Στό­χος είναι να προ­κα­λέ­σουν με­γά­λη αν­θρω­πι­στι­κή κρίση υπό το βάρος της οποί­ας ο Ζε­λέν­σκι θα ανα­γκα­στεί να συν­θη­κο­λο­γή­σει». Ανα­ζη­τώ­ντας πλη­ρο­φο­ρί­ες για τη «μάχη του Ντε­μπάλ­τσε­βε», συ­να­ντά­με το εξής κεί­με­νο: «Στό­χος της ρω­σι­κής στρα­τη­γι­κής ήταν η αργή σύν­θλι­ψη των ου­κρα­νι­κών δυ­νά­με­ων, αντί για τη γρή­γο­ρη εξό­ντω­σή τους. Με αυτό τον τρόπο η ου­κρα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση θα υπο­χρε­ω­νό­ταν να προ­σέλ­θει στο τρα­πέ­ζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων και να απο­δε­χθεί την όποια συμ­φω­νία ώστε να στα­μα­τή­σει η σφαγή. Η πο­λιορ­κία της πόλης ξε­κί­νη­σε στις 14 Ια­νουα­ρί­ου 2015 και ολο­κλη­ρώ­θη­κε την 20ή Φε­βρουα­ρί­ου με την κα­τά­λη­ψη της πόλης από ρω­σι­κά στρα­τεύ­μα­τα. Λίγο καιρό αρ­γό­τε­ρα, Ρωσία και Ου­κρα­νία υπέ­γρα­ψαν τη συμ­φω­νία εκε­χει­ρί­ας του Μινσκ. «Θέ­λουν να ελέγ­ξουν τη Μα­ριού­πο­λη, επει­δή είναι η με­γα­λύ­τε­ρη πόλη και πλέον η μόνη στον δρόμο προς την Κρι­μαία», κα­τα­λή­γει ο Γιαλί.

Πηγή kathimerini.gr

Γιάν­νης Σου­λιώ­της