«Μόνο αν υπάρξει ένα …θαύμα θα βγούμε με τέτοιου είδους μέτρα από την κρίση. Η τρόικα επιμένει σε ένα αποτυχημένο σχέδιο, ενώ τα ελληνικά πολιτικά κόμματα είτε αποδέχονται το σχέδιο αυτό ως μονόδρομο (μνημονιακοί) είτε το καταγγέλλουν (αντιμνημονιακοί). Η χώρα είναι παγιδευμένη ανάμεσα σε δύο ακραίες στρατηγικές».
Αυτό τονίζει σε συνέντευξή του στη «δ» ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων κ. Νίκος Χρυσόγελος και επικεφαλής της παράταξης Οικολογικός Ανεμος στο Περιφερειακό Συμβούλιο και εξηγεί πως απέναντι στη σημερινή άδικη πολιτική ενισχύεται στην κοινωνία η οργή και η κατάθλιψη, ένας αδιέξοδος λαϊκισμός, ακραία φαινόμενα και δυνάμεις που οδηγούν στην τρέλα, σε μεγαλύτερη καταστροφή.
«Η κατάρρευση της οικονομίας και η αύξηση της ανεργίας, δημιουργούν μεγαλύτερα από τα προβλεπόμενα ελλείμματα στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων και του κράτους, δεν είναι μόνο όσοι φοροδιαφεύγουν. Μπορεί να δημιουργηθούν τρύπες στα έσοδα που δεν έχουν προβλεφθεί. Είναι πιθανόν λοιπόν να χρειαστούν και νέα μέτρα, αργά ή γρήγορα», δηλώνει ο κ. Χρυσόγελος.
Οι Οικολόγοι Πράσινοι και οι Πράσινοι στο Ευρωκοινοβούλιο, προτείνουν, όπως λέει ο κ. Χρυσόγελος, το δρόμο της λογικής, έναν τρίτο δρόμο: πραγματικές μεταρρυθμίσεις με δίκαια μέτρα προς όφελος της κοινωνίας. «Εκτός από τις πολιτικές παρεμβάσεις, η Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο διατυπώνουμε, με δικό μου συντονισμό και σε συνεργασία με το προεδρείο της Ομάδας, ένα εναλλακτικό σχέδιο για την οικονομία, απασχόληση και βιωσιμότητα στη χώρα μας», τονίζει ο κ. Χρυσόγελος.
Η συνέντευξη του ευρωβουλευτή των Οικολόγων Πράσινων κ. Νίκου Χρυσόγελου, αναλυτικά:
• Πώς εξελίσσεται η κατάσταση για την Ελλάδα ειδικά με τα μέτρα που θα εφαρμοσθούν άμεσα;
Η τρόικα επιμένει σε ένα αποτυχημένο σχέδιο, ενώ τα ελληνικά πολιτικά κόμματα είτε αποδέχονται το σχέδιο αυτό ως μονόδρομο (μνημονιακοί) είτε το καταγγέλλουν (αντιμνημονιακοί). Η χώρα είναι παγιδευμένη ανάμεσα σε δύο ακραίες στρατηγικές. Από τη μια, πολιτικές λιτότητας που οδηγούν σε μεγαλύτερη καταστροφή της οικονομίας και διάλυση της κοινωνικής συνοχής χωρίς να εξυγιαίνουν τα δημοσιονομικά της χώρας, μέτρα που έχουν υπερβεί κατά πολύ τις αντοχές της κοινωνίας. Από την άλλη, τα κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης ενισχύουν κάθε “όχι”, χωρίς να αξιολογούν αν αποτελεί μέρος της λύσης ή μέρος του προβλήματος και δεν διατυπώνουν κάποια πειστική εναλλακτική πρόταση. Και έτσι, απέναντι στη σημερινή άδικη πολιτική ενισχύεται στην κοινωνία η οργή και η κατάθλιψη, ένας αδιέξοδος λαϊκισμός, ακραία φαινόμενα και δυνάμεις που οδηγούν στην τρέλα, σε μεγαλύτερη καταστροφή.
• Θεωρείτε πως τα μέτρα αυτά θα αποδώσουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα για τη χώρα και κυρίως σας έχει πείσει το επιχείρημα ότι θα είναι τα τελευταία;
Η κύρια συζήτηση αφορά στο ύψος των περικοπών. Καμία χώρα, όμως, δε θα μπορούσε να πετύχει σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα παρόμοιους δημοσιονομικούς στόχους, πολύ περισσότερο όταν τα μέτρα οδηγούν σε τεράστια ύφεση και μείωση του ΑΕΠ, διάλυση της πραγματικής οικονομίας. Τα τρία κυβερνητικά κόμματα αποδείχτηκε ότι δεν είχαν κάποιο διαφορετικό σχέδιο. Με βάση το πιο αισιόδοξο σενάριο, κάποια στιγμή, θα δημιουργηθεί πολύ μικρό πρωτογενές πλεόνασμα αλλά το κόστος για την οικονομία, την κοινωνία και τους πολίτες θα είναι δυσβάστακτο. Ακόμα κι αν επιτευχθεί ο ισοσκελισμός του προϋπολογισμού, θα οφείλεται στη δραματική μείωση μισθών, συντάξεων, κοινωνικών δαπανών και δημοσίων επενδύσεων. ΔΕΝ θα είναι αποτέλεσμα δίκαιων και μακροχρόνια βιώσιμων μεταρρυθμίσεων κι αναζωογόνησης της οικονομίας, αναδιοργάνωσης κι επανίδρυσης του κράτους προς όφελος του πολίτη, αποτελεσματικής οργάνωσης των κοινωνικών πολιτικών και υπηρεσιών.
Η κατάρρευση της οικονομίας και η αύξηση της ανεργίας δημιουργούν μεγαλύτερα από τα προβλεπόμενα ελλείμματα στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων και του κράτους, δεν είναι μόνο όσοι φοροδιαφεύγουν. Μπορεί να δημιουργηθούν τρύπες στα έσοδα που δεν έχουν προβλεφθεί. Είναι πιθανόν λοιπόν να χρειαστούν και νέα μέτρα, αργά ή γρήγορα.
• Από τα μέχρι τώρα δείγματα γραφής της νέας κυβέρνησης θεωρείτε πως θα καταφέρει να βγάλει τη χώρα από το αδιέξοδο;
Ως πολίτης αλλά και ως πολιτικός που δεν επιδιώκει η πολιτική κι εκλογική επιρροή του κόμματός του να οφείλεται στην καταστροφή της χώρας και στην αποτυχία των “άλλων”, θα ευχόμουν να καταφέρει πράγματι η κυβέρνηση να βγάλει τη χώρα από το αδιέξοδο. Όμως, η εμπειρία μου λέει ότι μόνο αν υπάρξει ένα …θαύμα θα βγούμε με τέτοιου είδους μέτρα από την κρίση.
Θα ήμουν αισιόδοξος αν η Βουλή είχε μετατραπεί σε χώρο πολιτικού διαλόγου και διαμόρφωσης πολιτικών διεξόδου από την κρίση, αν αναδιοργανωνόταν η κεντρική και περιφερειακή διοίκηση ώστε να γίνουν αποτελεσματικές, αν αποκτούσαμε ως χώρα κοινωνικές υποδομές (που δεν είναι απαραίτητα δαπανηρές με σωστή οργάνωση), αν δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας σε τομείς που αναβαθμίζουν το φυσικό και πολιτισμικό μας περιβάλλον, προς όφελος και της ποιότητας ζωής.
• Υπάρχουν ισοδύναμα μέτρα που θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν για να μην επιβαρυνθούν οι πολίτες;
Από την αρχή της κρίσης τονίζουμε ότι η μείωση των ελλειμμάτων πρέπει να γίνει με δίκαια μέτρα, όπως:
(α) Αναζωογόνηση της οικονομίας και δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας για να εισρεύσουν έσοδα στα δημόσια και ασφαλιστικά ταμεία μέσω της φορολόγησης πραγματικών εισοδημάτων.
(β) Στοχευμένη περικοπή της σπατάλης στη λειτουργία του δημοσίου μέσω στοχευμένης μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας, περιορισμού της γραφειοκρατίας και καλύτερης διαχείρισης του κτηριακού αποθέματος του δημοσίου.
(γ) Το 50% τουλάχιστον των 11,5 δις θα μπορούσε να προέλθει από επιστροφή του μαύρου χρήματος και των γκρίζων περιουσιών στα δημόσια ταμεία. Η καταγραφή του συνόλου της περιουσίας σε ελληνικές και άλλες τράπεζες και κάθε είδους εσόδων των στελεχών της διοίκησης, των πολιτικών και όλων των πολιτών, μπορεί να αποκαλύψει μαύρο χρήμα, γκρίζες περιουσίες αλλά και να θέσει τις βάσεις για δίκαιη δημοσιονομική και φορολογική πολιτική αντί για πολιτική βίαιης λιτότητας. Το ύψος των καταθέσεων Ελλήνων σε ελβετικές κι άλλες τράπεζες ξεπερνάει τα 180-220 δις ευρώ και σύμφωνα με εκτιμήσεις του κυβερνητικού επιτελείου, μια ρύθμιση για το 10% αυτών των καταθέσεων, δηλαδή περίπου για 20 δις, θα μπορούσε να επιφέρει έσοδα στο δημόσιο της τάξης των 6 δις. Αν υπάρχει πολιτική βούληση στην ελληνική κυβέρνηση και στην Κομισιόν, το ποσό αυτό θα μπορούσε να μπει στα δημόσια ταμεία πολύ γρήγορα.
(δ) Αναστολή της αποπληρωμής των εξοπλιστικών προγραμμάτων και των τοκοχρεολυσίων. Δημοσιοποίησα πρόσφατα έρευνα που πραγματοποιήσαμε που δείχνει ότι οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας στο διάστημα 1974-2010 ανέρχονται σε 218 δις δολάρια (σύμφωνα με το SIPRI ή πάνω από 250 δις σύμφωνα με
το ΝΑΤΟ), σε σταθερές τιμές 2005. Ακόμα και στην κορύφωση της κρίσης, το 2010, Ευρωπαϊκές χώρες, (Γαλλία 876 εκ., Γερμανία 36 εκ., Ολλανδία 53 εκ, Ιταλία 54 εκ. και Ισπανία 33 εκ.), πούλησαν στην Ελλάδα στρατιωτικό εξοπλισμό αξίας ενός δισεκατομμυρίου ευρώ. Είναι λογικό αίτημα η μετάθεση των αποπληρωμών για αργότερα, όταν μάλιστα υπάρχουν αποδείξεις ή έστω ενδείξεις για μίζες και μαύρο χρήμα στα εξοπλιστικά προγράμματα.
• Ποιες είναι οι προτάσεις των Οικολόγων Πρασίνων για την οικονομία ειδικά τώρα;
Οι Οικολόγοι Πράσινοι και οι Πράσινοι στο Ευρωκοινοβούλιο, προτείνουμε το δρόμο της λογικής, έναν τρίτο δρόμο: πραγματικές μεταρρυθμίσεις με δίκαια μέτρα προς όφελος της κοινωνίας. Εκτός από τις πολιτικές παρεμβάσεις, η Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο διατυπώνουμε, με δικό μου συντονισμό και σε συνεργασία με το προεδρείο της Ομάδας, ένα εναλλακτικό σχέδιο για την οικονομία, απασχόληση και βιωσιμότητα στη χώρα μας. Με τους συνεργάτες μου και με τη βοήθεια ειδικών καταθέτουμε προτάσεις για την αναζωογόνηση και πράσινη μεταρρύθμιση 10 σημαντικών για την οικονομία και την απασχόληση τομέων: γεωργία-κτηνοτροφία, τουρισμός, μεταφορές, ναυπηγο-επισκευαστική βιομηχανία, ενέργεια, περιβάλλον, μετανάστευση, υγεία, νέοι, κοινωνική οικονομία. Με τη συνεισφορά των συναδέλφων Πράσινων ευρωβουλευτών και μετά από διαβούλευση με ελληνικούς επαγγελματικούς και κοινωνικούς φορείς, η τελική πρόταση προς την κοινωνία θα παρουσιαστεί στο συνέδριο που οργανώνει το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα στην Αθήνα, 9-11 Νοεμβρίου, για να στηρίξει τους Ελληνες πράσινους και να εκφράσει την έμπρακτη αλληλεγγύη του προς την ελληνική κοινωνία. Θα συμμετάσχουν 350-500 εκπρόσωποι 32 πράσινων κομμάτων, βουλευτές, ευρωβουλευτές, πράσινοι υπουργοί, εκλεγμένοι στην αυτοδιοίκηση κα. Οι Πράσινοι Ευρωβουλευτές εξάλλου, με δική μου πρωτοβουλία, έχουμε καταθέσει πρόταση 7 σημείων για την υποστήριξη της ελληνικής κοινωνίας, που δημοσιοποιήσαμε σε κοινή συνέντευξη τύπου ο Ντάνυ Κον Μπεντίτ, συμπρόεδρος των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο, και εγώ, στις 23 Μαΐου. Μπορεί κάποιος να δει την πρόταση εδώ: (http://www.chrysogelos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=1039:dcb-chrysogelos&Itemid=75%E2%8C%A9=el).
✓ Μεταρρύθμιση της ευρωζώνης, ενοποίηση της Ευρώπης
Η έξοδος από την κρίση απαιτεί και μεταρρυθμίσεις της Ευρωζώνης. Οι Πράσινοι έχουμε καταθέσει αναλυτικές προτάσεις μερικές από τις οποίες έχουν υιοθετηθεί από το Ευρωκοινοβούλιο (πχ. έκθεση Γκίγκολντ για μεταρρύθμιση της ευρωζώνης, ομόλογα έργου κα). Το Ευρωκοινοβούλιο, με την σημαντική συμβολή και των πράσινων ευρωβουλευτών, έχει υπερψηφίσει σχέδια που οδηγούν σε μεγαλύτερη πολιτική, οικονομική, νομισματική ένωση, μεγαλύτερη εποπτεία του τραπεζικού συστήματος, ώστε να μην πληρώνει συνεχώς ο ευρωπαίος πολίτης λανθασμένες ή και τυχοδιωκτικές πολιτικές ορισμένων τραπεζών, αλλά και να διασφαλίζονται οι καταθέσεις των πολιτών σε περίπτωση χρεοκοπίας μιας τράπεζας.
✓ Οι αναγκαίες αλλαγές στην Ελλάδα
Η βίαιη εσωτερική υποτίμηση δεν οδηγεί σε αύξηση της ανταγωνιστικότητας και σε αναζωογόνηση της οικονομίας αλλά σε πλήρη διάλυσή της. Τυχόν επιστροφή στη δραχμή θα χειροτερεύσει τα πράγματα. Χρειάζεται, λοιπόν, μια εναλλακτική στρατηγική που θα συνδυάζει παρεμβάσεις σε τέσσερα επίπεδα:
✓ Κάλυψη των απωλειών εισοδημάτων με ένα είδος “κοινωνικού μισθού” και διασφάλιση ενός μίνιμουμ μισθού αξιοπρεπούς διαβίωσης για όλους
Οι υπάρχοντες πόροι από ευρωπαϊκά προγράμματα καθώς και ιδιωτικά και τοπικά κεφάλαια πρέπει να κατευθυνθούν στοχευμένα στην ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών ώστε να μειωθούν οι δαπάνες των νοικοκυριών σε τομείς όπως παιδεία, υγεία, κοινωνικές υπηρεσίες, μετακινήσεις, και να εξισορροπηθεί έτσι η απώλεια εισοδημάτων.
✓ Αναζωογόνηση της οικονομίας, στροφή της σε πράσινη κατεύθυνση, απασχόληση.
Η Ελλάδα δεν έχει καταθέσει ένα αξιόπιστο σχέδιο για τη δημιουργία θέσεων εργασίας στον Επίτροπο Περιφερειακής Ανάπτυξης κ. Hahn, παρά μόνο εκθέσεις ιδεών που γράφτηκαν το 2003. Οι περιφέρειες έχουν το δικό τους μερίδιο ευθύνης γιατί δεν έχουν επεξεργαστεί επιχειρησιακά σχέδια για την οικονομία, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή. Ένα πράσινο επενδυτικό πακέτο μπορεί να υποστηριχθεί με πόρους από αναπρογραμματισμό αδιάθετων πόρων του ΕΣΠΑ και διεκδίκηση επιπλέον ευρωπαϊκής χρηματοδότησης από τα σχέδια “απασχόλησης των νέων” και “Ευρώπη για την ανάπτυξη”.
✓ Μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος ώστε να πετυχαίνει δίκαιη ανακατανομή πλούτου, να ενθαρρύνει κοινωνικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνη επιχειρηματικότητα καθώς και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Η διαφοροποίηση των συντελεστών ΦΠΑ μπορεί να αναζωογονήσει την οικονομία και τις επενδύσεις σε τομείς που στηρίζουν την τοπική παραγωγή, βελτιώνουν την κοινωνική συνοχή, ενθαρρύνουν την κοινωνική καινοτομία, προστατεύουν το περιβάλλον και αναδεικνύουν το ρόλο του πολιτισμού στην περιφερειακή ανάπτυξη. Τα νησιά μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο σε μια τέτοια κατεύθυνση και έχω καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για φορολογικές αλλαγές που θα μπορούσαν να υπάρξουν για το Ν. Αιγαίο. Ως κόμμα έχουμε επεξεργαστεί προτάσεις για μια φορολογική μεταρρύθμιση με στόχο να ελαφρυνθεί η εργασία και να επιβαρυνθούν αντικοινωνικές πρακτικές και η οικονομία – φούσκα, να αντιμετωπιστεί η φοροδιαφυγή και η φοροαπάτη, για ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα με κοινωνική συνοχή.
• Υπάρχουν χρήματα όμως για να εφαρμοσθούν μέτρα όχι τόσο επώδυνα;
Το κύριο πρόβλημα είναι ότι η χώρα αδυνατεί να αξιοποιήσει υπάρχοντες ευρωπαϊκούς πόρους, δεν κινητοποιεί υπάρχοντα κεφάλαια σε τοπικό επίπεδο, δεν δημιουργεί εναλλακτικά χρηματοδοτικά εργαλεία. Πρόσφατα έστειλα επιστολή στον Υπουργό Εργασίας κ. Βρούτση γιατί η Ελλάδα θα χάσει περίπου 2.000.000 ευρώ από ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για εξοικονόμηση ενέργειας σε εκατοντάδες σπίτια φτωχών νοικοκυριών στην Β. Ελλάδα επειδή για 7 μήνες μια υπηρεσία δεν έχει υπογράψει ένα χαρτί που μεταφέρει τις ευθύνες του προγράμματος από τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας που καταργήθηκε στον ΟΑΕΔ. Υπάρχουν, επίσης, τεράστια κεφάλαια που δαπανώνται σήμερα λόγω ενός λανθασμένου μοντέλου ανάπτυξης και που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές. Δεν καταφέραμε πέρσι να αξιοποιήσουμε πόρους για επισιτιστικά προβλήματα μαθητών σε μεγάλες πόλεις αλλά και να ενισχύσουμε τους Έλληνες παραγωγούς ενώ ευρωπαϊκοί πόροι για την αντιμετώπιση της ανεργίας, περίπου 2 δισεκατομμύρια, δεν στηρίζουν πραγματικά την απασχόληση. Αν δούμε λίγο πιο πέρα, την επόμενη προγραμματική περίοδο 2014-2020, τα Ευρωπαϊκά Ταμεία θα κατευθύνουν μεγάλο ποσοστό των πόρων τους, σε θέματα εξοικονόμησης και προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αν τα νησιά παρήγαγαν την ενέργεια που χρειάζονται από ανανεώσιμες πηγές, μέσα από συνεταιριστικές επιχειρήσεις, θα μπορούσαν να έχουν κάθε χρόνο στη διάθεσή τους μέχρι 350.000.000 ευρώ (ποσό που σήμερα πηγαίνει στις πετρελαϊκές εταιρίες) για να αναπτύξουν θέσεις εργασίας, κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές. Είναι ή δεν είναι αδιέξοδο το μοντέλο που συνεχίζουμε να ακολουθούμε ως χώρα;
• Ποιες είναι οι δικές σας προτάσεις για την αναμόρφωση των Περιφερειών για τη βελτίωση της λειτουργίας τους;
Απαιτείται οικονομικός, κοινωνικός και περιβαλλοντικός προγραμματισμός. Ο ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΕΜΟΣ προτείνει τη μετατροπή του Ν. Αιγαίου σε μια περιφέρεια πρωτοπόρο σε θέματα πράσινης οικονομίας, πολιτισμού, προστασίας και διαχείρισης του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας καθώς και σε περιοχή με ισχυρή κοινωνική συνοχή. Η περιφέρειά μας διαθέτει όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να πετύχει κάτι τέτοιο. Προτείνουμε :
– Σε κάθε νησί, με συντονισμό του Περιφερειακού Συμβουλίου και της Περιφέρειας να οργανωθεί συστηματική διαβούλευση με στόχο να διαμορφωθούν μέσα από ουσιαστικό διάλογο, οι βασικές κατευθύνσεις της περιφερειακής ανάπτυξης στο Ν. Αιγαίο και σε κάθε νησί.
– Στο πλαίσιο του διαλόγου για το Σχέδιο Στρατηγικού Προγραμματισμού της Περιφέρειας, να οργανωθούν από το Περιφερειακό Συμβούλιο και τους φορείς θεματικές ημερίδες διαβούλευσης με τη συμμετοχή της αυτοδιοίκησης, ειδικών κι εκπροσώπων ευρωπαϊκών θεσμών (περιλαμβανομένων των δ/νσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των Επιτροπών του Ευρωκοινοβουλίου).
– Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία διαβούλευσης ανά νησί (Ιούλιος του 2013), οι προτάσεις και η κωδικοποίηση να ενσωματωθούν στη μελέτη και να αξιολογηθούν σε μια νέα ειδική και καλά προετοιμασμένη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου από κοινού με εκπροσώπους των τοπικών κοινωνιών.
– Στη μελέτη που παρουσιάστηκε από την Περιφέρεια θα πρέπει να ενσωματωθούν τουλάχιστον οι κατευθύνσεις που έχουν αποφασιστεί από το ίδιο το Περιφερειακό Συμβούλιο, όπως στα θέματα αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών, της βιώσιμης αλιείας, της αναζωογόνησης του ναυπηγοεπισκευαστικού κλάδου κ.ά. Πρέπει, επίσης, να αναλυθούν και να ληφθούν υπόψη κατευθύνσεις και δυνατότητες που προκύπτουν από τις νέες ευρωπαϊκές πολιτικές (πχ νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, νέα Αλιευτική Πολιτική, πολιτική συνοχής, πράσινη οικονομία, κ.ά.).
Στο πλαίσιο της καλύτερης οργάνωσης της περιφέρειας προτείνουμε:
(α) Ενδυνάμωση συνεργασίας με άλλες περιφέρειες σε θέματα οργάνωσης
(β) Δημιουργία υπηρεσιακής δομής στην Περιφέρεια που θα παρακολουθεί τις ευρωπαϊκές εξελίξεις σε θέματα ευρωπαϊκών πολιτικών, περιφερειακής ανάπτυξης και συνοχής και θα προετοιμάζει την Περιφέρεια.
(γ) Δημιουργία μιας ad hoc επιτροπής του Περιφερειακού Συμβουλίου για θέματα ευρωπαϊκών πολιτικών, περιφερειακής ανάπτυξης και συνοχής.
(δ) Δημιουργία ενός Ταμείου με στόχο την επιδίωξη συνοχής στο εσωτερικό της περιφέρειάς μας.
