Δεύτερη Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Σταθερότητα-Η αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Αν. Μεσόγειο στο επίκεντρο

Η Δεύ­τε­ρη Διά­σκε­ψη για την Ασφά­λεια και τη Στα­θε­ρό­τη­τα θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη Ρόδο, στις 22 και 23 Μαΐου, με τη συμ­με­το­χή Υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών και υψη­λών αξιω­μα­τού­χων προ­ερ­χο­μέ­νων από την Αί­γυ­πτο, την Αλ­βα­νία, την Αλ­γε­ρία, τη Βουλ­γα­ρία, τα Ηνω­μέ­να Αρα­βι­κά Εμι­ρά­τα, την Ιτα­λία, το Κατάρ, το Κου­βέιτ, την Κύπρο, το Λί­βα­νο, τη Λιβύη, το Ομάν, τη Ρου­μα­νία, τη Σα­ου­δι­κή Αρα­βία, τη Σλο­βα­κία και την Τυ­νη­σία, ενώ πα­ράλ­λη­λα θα λά­βουν μέρος και εκ­πρό­σω­ποι του Αρα­βι­κού Συν­δέ­σμου και του Συμ­βου­λί­ου Συ­νερ­γα­σί­ας των κρα­τών του Κόλ­που.

Με τη Διά­σκε­ψη αυτή συ­νε­χί­ζε­ται η πρω­το­βου­λία του Υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Ν. Κο­τζιά, η οποία εγκαι­νιά­στη­κε πέ­ρυ­σι στη Ρόδο (8-9/9/2016), με στόχο τη σύ­στα­ση ενός σχή­μα­τος δια­λό­γου και συ­νερ­γα­σί­ας που θα ασχο­λεί­ται με τρέ­χου­σες προ­κλή­σεις της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου και θα δια­μορ­φώ­νει μια θε­τι­κή ατζέ­ντα συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ των συμ­με­τε­χό­ντων κρα­τών.

Η Διά­σκε­ψη θα έχει ως θέμα τη συμ­βί­ω­ση και τη συ­νερ­γα­σία υπό συν­θή­κες ει­ρή­νης και στα­θε­ρό­τη­τας («Live and Work Together in Peace and Stability») και οι ερ­γα­σί­ες της θα ξε­κι­νή­σουν το πρωί της Δευ­τέ­ρας, 22 Μαΐου, όπου θα εξε­τα­στούν οι κοι­νές γε­ω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις. Στη συ­νέ­χεια, θα ακο­λου­θή­σει συ­ζή­τη­ση που θα επι­κε­ντρω­θεί στην παι­δεία, τον πο­λι­τι­σμό και το πε­ρι­βάλ­λον. Η ημε­ρή­σια διά­τα­ξη της δεύ­τε­ρης ημέ­ρας της Διά­σκε­ψης (Τρίτη, 23 Μαΐου) θα συ­μπε­ρι­λά­βει ζη­τή­μα­τα που σχε­τί­ζο­νται με την ασφά­λεια και τη στα­θε­ρό­τη­τα, ενώ οι ερ­γα­σί­ες θα ολο­κλη­ρω­θούν με συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου που ανα­μέ­νε­ται να διε­ξα­χθεί στις 12:45.

Η Διά­σκε­ψη της Ρόδου για την Ασφά­λεια και τη Στα­θε­ρό­τη­τα έρ­χε­ται να επι­βε­βαιώ­σει, ως δεύ­τε­ρο ση­μα­ντι­κό βήμα, την επι­τυ­χία της πρω­το­βου­λί­ας του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Νίκου Κο­τζιά, που εγκαι­νιά­στη­κε το Σε­πτέμ­βριο του 2016. Ταυ­τό­χρο­να, με τη δεύ­τε­ρη Διά­σκε­ψη της Ρόδου επι­διώ­κε­ται να εδραιω­θεί το συ­γκε­κρι­μέ­νο σχήμα ως μια πλατ­φόρ­μα συ­νερ­γα­σί­ας που κα­λύ­πτει σειρά θε­μά­των κοι­νού εν­δια­φέ­ρο­ντος για τα κράτη και τους λαούς του ενιαί­ου στρα­τη­γι­κού χώρου της Νο­τια­να­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης, της Με­σο­γεί­ου και του αρα­βι­κού κό­σμου.

«Όταν συ­ζη­τά­ει κα­νείς σε δι­με­ρείς συ­να­ντή­σεις και σε πο­λυ­με­ρή φόρα για τη Μέση Ανα­το­λή, η κου­βέ­ντα αφορά συ­γκρού­σεις και πο­λέ­μους. Εμείς θέ­λου­με να πάμε σε μια θε­τι­κή ατζέ­ντα που να αφορά και τη συ­νερ­γα­σία στον πο­λι­τι­σμό, την οι­κο­νο­μία, την εκ­παί­δευ­ση»: αυτή είναι η σκέψη του Νίκου Κο­τζιά.

Το ίδιο πνεύ­μα δια­πνέ­ει μια προ­σέγ­γι­ση που προ­ά­γει τις συ­ναι­νε­τι­κές λύ­σεις προ­κει­μέ­νου να απο­κα­τα­στα­θεί η ιστο­ρι­κή ενό­τη­τα του χώρου της Νο­τιο­α­να­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης, της Βό­ρειας Αφρι­κής και της Μέσης Ανα­το­λής. Στο πλαί­σιο αυτό, η Διά­σκε­ψη στο­χεύ­ει και στην πε­ραι­τέ­ρω ενί­σχυ­ση του δια­με­σο­λα­βη­τι­κού ρόλου της ελ­λη­νι­κής δι­πλω­μα­τί­ας ως «γε­φυ­ρο­ποιού» εντός μίας πε­ριο­χής ιδιαί­τε­ρα ευαί­σθη­της σε γε­ω­στρα­τη­γι­κούς κλυ­δω­νι­σμούς.

Ο Έλ­λη­νας υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών έχει επα­νει­λημ­μέ­να ανα­φερ­θεί στην ανά­γκη δια­μόρ­φω­σης μιας νέας αρ­χι­τε­κτο­νι­κής ασφά­λειας στη Νο­τιο­α­να­το­λι­κή Ευ­ρώ­πη και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Έχει μά­λι­στα υπο­στη­ρί­ξει, τόσο στο Πότσ­νταμ -στο πλαί­σιο της  έκτα­κτης υπουρ­γι­κής συ­νό­δου του ΟΑΣΕ το Σε­πτέμ­βριο του 2016- όσο και στη Σύ­νο­δο των Υπουρ­γών του Ορ­γα­νι­σμού τον πε­ρα­σμέ­νο  Δε­κέμ­βριο στο Αμ­βούρ­γο, ότι «όπως δη­μιουρ­γή­σα­με μια δομή ασφά­λειας στην Ευ­ρώ­πη, ακόμη και την εποχή του Ψυ­χρού Πο­λέ­μου, όταν εί­χα­με τις απο­φά­σεις του Ελ­σίν­κι, που μας οδή­γη­σαν στον ΟΑΣΕ, σή­με­ρα ανα­ζη­τού­με μια τέ­τοια ανά­λο­γη δομή ασφα­λεί­ας στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Καθώς, το ιστο­ρι­κό κε­κτη­μέ­νο της Τε­λι­κής Πρά­ξης του Ελ­σίν­κι, ιδιαί­τε­ρα η σφαι­ρι­κή αντί­λη­ψη της έν­νοιας «ασφά­λεια» (πο­λι­τι­κή, στρα­τιω­τι­κή, οι­κο­νο­μι­κή, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή και αν­θρώ­πι­νη) που ταυ­τί­ζε­ται με την αντί­λη­ψη του «πνεύ­μα­τος της Ρόδου» και τον αμοι­βαίο σε­βα­σμό των συ­νό­ρων, μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει οδηγό και στην πιο αστα­θή πε­ριο­χή του κό­σμου σή­με­ρα, τη Μέση Ανα­το­λή. Θε­ω­ρού­με ότι θα πρέ­πει να συ­ζη­τή­σου­με μαζί με όλες τις αρα­βι­κές χώρες, και φυ­σι­κά με το Ισ­ρα­ήλ, πώς θα μπο­ρέ­σου­με να δη­μιουρ­γή­σου­με έναν τέ­τοιο θεσμό.

Εμείς προ­σπα­θού­με να δη­μιουρ­γή­σου­με μία προ­κα­ταρ­κτι­κή δομή: ορ­γα­νώ­σα­με τη Διά­σκε­ψη της Ρόδου, στην οποία ευ­ρω­παϊ­κά και αρα­βι­κά κράτη συ­να­ντή­θη­καν και επι­χεί­ρη­σαν από κοι­νού να συ­στή­σουν έναν πα­ρό­μοιο θεσμό».

Στό­χος του συ­νό­λου των πρω­το­βου­λιών, άλ­λω­στε, της ελ­λη­νι­κής δι­πλω­μα­τί­ας είναι η ανά­δει­ξη των στοι­χεί­ων που ενώ­νουν τους λαούς και η οι­κο­δό­μη­ση δι­κτύ­ων συ­νερ­γα­σί­ας πάνω στην στα­θε­ρή βάση του κοι­νού οφέ­λους. Δι­κτύ­ων που συμ­βάλ­λουν ου­σια­στι­κά στην εμπέ­δω­ση της στα­θε­ρό­τη­τας και δη­μιουρ­γούν συν­θή­κες ευ­η­με­ρί­ας στην πο­λύ­πα­θη πε­ριο­χή της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου, αλλά και ευ­ρύ­τε­ρα. Οι ελ­λη­νι­κές αυτές πρω­το­βου­λί­ες απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο τμήμα μιας πο­λυ­διά­στα­της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής που αξιο­ποιεί κάθε συ­γκρι­τι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα της Ελ­λά­δας, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τον κομ­βι­κό ρόλο και τη ση­μα­σία της ως πα­ρά­γο­ντα συ­νερ­γα­σί­ας, ασφά­λειας και στα­θε­ρό­τη­τας σε κάθε επί­πε­δο.

Εμπνε­ό­με­νο από την Τε­λι­κή Πράξη του Ελ­σίν­κι (1975) που οδή­γη­σε στη δη­μιουρ­γία του Ορ­γα­νι­σμού για την Ασφά­λεια και τη Συ­νερ­γα­σία στην Ευ­ρώ­πη (ΟΑΣΕ), το «πνεύ­μα της Ρόδου» επι­χει­ρεί λοι­πόν να λει­τουρ­γή­σει ως θε­μέ­λιο για την εγκα­θί­δρυ­ση μιας νέας πε­ρι­φε­ρεια­κής συ­νερ­γα­σί­ας, στη βάση εποι­κο­δο­μη­τι­κού δια­λό­γου και πα­ρα­γω­γι­κών συ­νερ­γειών με­τα­ξύ των χωρών της πε­ριο­χής. Δεν είναι άλ­λω­στε τυ­χαίο ότι η δι­ή­με­ρη Διά­σκε­ψη τι­τλο­φο­ρεί­ται «Living and Working Together in Peace and Stability».

Ως προς τις ερ­γα­σί­ες της Συ­νό­δου, αυτές ανα­μέ­νε­ται να επι­κε­ντρω­θούν στις ακό­λου­θες θε­μα­τι­κές:

Οι κοι­νές γε­ω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις στην πε­ριο­χή: Ο εξ­τρε­μι­σμός, η τρο­μο­κρα­τία, το εμπό­ριο  αν­θρώ­πων και όπλων, η πει­ρα­τεία. Πρό­κει­ται για φαι­νό­με­να που αλ­λη­λο­δια­πλέ­ο­νται στενά. Η αντι­με­τώ­πι­ση τους προ­ϋ­πο­θέ­τει αφε­νός λε­πτο­με­ρή γνώση των εξε­λί­ξε­ων και αφε­τέ­ρου, συ­ντο­νι­σμό  χωρών με συ­να­ντί­λη­ψη του προ­βλή­μα­τος, ώστε να κα­τα­στεί δυ­να­τή μια συ­ντο­νι­σμέ­νη και ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση για την ανα­βάθ­μι­ση της ασφά­λειας και της στα­θε­ρό­τη­τας σε πε­ρι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο.

Η εκ­παί­δευ­ση και ο πο­λι­τι­σμός: Η ση­μα­σία και η προ­τε­ραιό­τη­τα της εκ­παί­δευ­σης στην οι­κο­δό­μη­ση σχέ­σε­ων εμπι­στο­σύ­νης, την προ­ώ­θη­ση της ευ­η­με­ρί­ας, της ει­ρη­νι­κής συ­νύ­παρ­ξης και της κα­τα­πο­λέ­μη­σης της βίας και του φα­να­τι­σμού ανα­γνω­ρί­στη­κε ήδη στην εναρ­κτή­ρια Διά­σκε­ψη της Ρόδου. Σε συ­νέ­χεια και του θε­τι­κού κε­κτη­μέ­νου του Φό­ρουμ Αρ­χαί­ων Πο­λι­τι­σμών, η Διά­σκε­ψη ανα­μέ­νε­ται να εμ­βα­θύ­νει τη συ­νερ­γα­σία για την ανά­δει­ξη κοι­νών πο­λι­τι­σμι­κών αξιών που προ­ω­θούν την ει­ρη­νι­κή συμ­βί­ω­ση ανε­ξαρ­τή­τως κα­τα­γω­γής ή θρη­σκευ­τι­κών και άλλων πε­ποι­θή­σε­ων.

Το πε­ρι­βάλ­λον: Η θά­λασ­σα, ο γα­λά­ζιος δρό­μος ευ­η­με­ρί­ας που ενώ­νει τις τύχες των λαών της πε­ριο­χής, προ­σφέ­ρει, μέσα από βιώ­σι­μη και συ­ντο­νι­σμέ­νη αξιο­ποί­η­ση, τε­ρά­στιο δυ­να­μι­κό ανά­πτυ­ξης και και­νο­το­μί­ας, σε το­μείς όπως η θα­λάσ­σια βιο­τε­χνο­λο­γία, η ιχθυο­καλ­λιέρ­γεια και ο θα­λάσ­σιος πα­ρά­κτιος του­ρι­σμός.