Ουραγός η Ελλάδα στην προσέλκυση επενδύσεων

Σύμ­φω­να, εξάλ­λου, με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δας, οι ξένες άμε­σες επεν­δύ­σεις (ΞΑΕ) ανήλ­θαν το 2016 σε μόλις 2,8 δισ. ευρώ, αυ­ξη­μέ­νες βε­βαί­ως σε σύ­γκρι­ση με το 2015, τη χρο­νιά των δύο εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σε­ων, του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος, της τρα­πε­ζι­κής αρ­γί­ας και των αυ­στη­ρών capital controls, όταν οι ΞΑΕ πε­ριο­ρί­στη­καν σε κάτι πα­ρα­πά­νω από 1 δισ. ευρώ, αλλά σε με­γά­λη από­στα­ση από την προ κρί­σης εποχή (π.χ. στα 4,23 δισ. ευρώ το 2006).

Συ­νο­λι­κά οι επεν­δύ­σεις στην Ελ­λά­δα –όχι μόνον οι ΞΑΕ– ως πο­σο­στό του ΑΕΠ υπο­χώ­ρη­σαν κάτω από 20% από το 2010 και μετά, χωρίς ποτέ να ανα­κάμ­ψουν, παρά το γε­γο­νός μά­λι­στα ότι ο πα­ρο­νο­μα­στής, εν προ­κει­μέ­νω το ύψος του ΑΕΠ, υπο­χω­ρού­σε.

Το δεί­χνουν τα στοι­χεία αυτά; Αυτό που έχει επι­ση­μαν­θεί από πολ­λές πλευ­ρές και μά­λι­στα συχνά με εκ δια­μέ­τρου αντί­θε­τη ιδε­ο­λο­γι­κή ταυ­τό­τη­τα με­τα­ξύ τους: ότι η μεί­ω­ση του μι­σθο­λο­γι­κού κό­στους δεν ήταν σε καμία πε­ρί­πτω­ση ικα­νός πα­ρά­γο­ντας για να αυ­ξή­σει την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Η εσω­τε­ρι­κή υπο­τί­μη­ση, άλ­λω­στε, προ­κά­λε­σε συρ­ρί­κνω­ση της κα­τα­νά­λω­σης και εντέ­λει απέ­τρε­ψε επεν­δύ­σεις που στό­χευαν στην εγ­χώ­ρια αγορά. Οι επι­χει­ρή­σεις εκεί­νες που διέ­θε­ταν και δια­θέ­τουν κε­φά­λαια και είναι ελ­λη­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων προ­τί­μη­σαν σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις να τα επεν­δύ­σουν σε πα­ρα­γω­γι­κές εγκα­τα­στά­σεις εκτός Ελ­λά­δας.

Οι κύ­ριες αι­τί­ες για τη μη υλο­ποί­η­ση επεν­δύ­σε­ων είτε από ελ­λη­νι­κές είτε πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από ξένες επι­χει­ρή­σεις θα πρέ­πει να ανα­ζη­τη­θούν αλλού και είναι αυτές που έχουν επι­ση­μαν­θεί ουκ ολί­γες φορές στις διά­φο­ρες εκ­θέ­σεις διε­θνών ορ­γα­νι­σμών. Στον Δεί­κτη Πα­γκό­σμιας Αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του Πα­γκό­σμιου Οι­κο­νο­μι­κού Φό­ρουμ (World Economic Forum – WEF) η Ελ­λά­δα κα­τα­τάσ­σε­ται στην 86η θέση με­τα­ξύ 138 χωρών που εξε­τά­ζο­νται στην Εκ­θε­ση Πα­γκό­σμιας Αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας 2016/2017, υπο­χω­ρώ­ντας κατά πέντε θέ­σεις σε σύ­γκρι­ση με την κα­τά­τα­ξη του 2015/2016. Σύμ­φω­να με την εν λόγω έκ­θε­ση, η Ελ­λά­δα κα­τα­τάσ­σε­ται στην 136η θέση σε ό,τι αφορά την επί­δρα­ση της φο­ρο­λο­γί­ας ως κί­νη­τρο για επεν­δύ­σεις, αλλά και ως κί­νη­τρο στην αγορά ερ­γα­σί­ας (135η θέση).

Από την έρευ­να γνώ­μης που διε­ξά­γει το WEF προ­έ­κυ­ψε ότι κυ­ριό­τε­ρος ανα­σταλ­τι­κός πα­ρά­γο­ντας για το επι­χει­ρείν στην Ελ­λά­δα είναι η πο­λι­τι­κή αστά­θεια και ακο­λου­θούν οι υψη­λοί φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές, η φο­ρο­λο­γι­κή νο­μο­θε­σία, η γρα­φειο­κρα­τία και βε­βαί­ως η δυ­σκο­λία πρό­σβα­σης στη χρη­μα­το­δό­τη­ση. Η με­τα­φο­ρά της φο­ρο­λο­γι­κής έδρας εκτός Ελ­λά­δα, στην οποία προ­χώ­ρη­σαν με­γά­λοι επι­χει­ρη­μα­τι­κοί όμι­λοι τα τε­λευ­ταία χρό­νια, είχαν ως βα­σι­κή αιτία την ευ­κο­λό­τε­ρη πρό­σβα­ση σε δα­νει­σμό για κε­φά­λαια κί­νη­σης.

Στην τε­λευ­ταία έκ­θε­ση της Πα­γκό­σμιας Τρά­πε­ζας για το επι­χει­ρείν (Doing Business 2017) γί­νε­ται ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά στη φο­ρο­λο­γία των επι­χει­ρή­σε­ων. Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση, συ­νο­λι­κά οι φόροι και οι ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές που κα­λού­νται να πλη­ρώ­σουν οι επι­χει­ρή­σεις αντι­στοι­χούν στο 50,7% επί των κερ­δών τους, όταν ο αντί­στοι­χος μέσος όρος στις χώρες υψη­λών ει­σο­δη­μά­των του ΟΟΣΑ (Ορ­γα­νι­σμός Οι­κο­νο­μι­κής Συ­νερ­γα­σί­ας και Ανά­πτυ­ξης) είναι 40,9%. Στην κο­ρυ­φή της κα­τά­τα­ξης της Eurostat σε ό,τι αφορά την ανα­λο­γία επεν­δύ­σε­ων προς το ΑΕΠ βρί­σκε­ται η Ιρ­λαν­δία με 29,3%, ακο­λου­θούν η Τσε­χία με 24,2% και η Σου­η­δία με 24,2%.