Εστίαση, κομμωτήρια, καφέ, πρωταθλητές στα εγκαίνια, πρωταθλητές και στα λουκέτα

Αγο­ρά­ζου­με λι­γό­τε­ρο ψωμί και γάλα, κό­ψα­με το κά­πνι­σμα ή προ­μη­θευό­μα­στε λα­θραία τσι­γά­ρα, αλλά για να αι­σθαν­θού­με κα­λύ­τε­ρα πη­γαί­νου­με αρ­κε­τά συχνά στο κομ­μω­τή­ριο. Πρό­κει­ται για με­ρι­κές από τις κα­τα­να­λω­τι­κές τά­σεις που δια­μορ­φώ­θη­καν στα­δια­κά από το 2010 και μετά στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία, προ­κα­λώ­ντας –σε συν­δυα­σμό με μια σειρά κα­νο­νι­στι­κών αλ­λα­γών– ανα­κα­τα­τά­ξεις του επι­χει­ρη­μα­τι­κού χάρτη, ει­δι­κά σε ό,τι αφορά το κρί­σι­μο για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία κομ­μά­τι των λια­νι­κών πω­λή­σε­ων. Τά­σεις που απο­τυ­πώ­νο­νται στα στοι­χεία του Γε­νι­κού Εμπο­ρι­κού Μη­τρώ­ου, τα οποία επε­ξερ­γά­στη­κε και ανέ­λυ­σε η Endeavor Greece και πα­ρου­σιά­ζει σή­με­ρα η «Κα­θη­με­ρι­νή». Πρό­κει­ται για στοι­χεία που αφο­ρούν ει­δι­κά τις λια­νι­κές πω­λή­σεις, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του κλά­δου εστί­α­σης.

Η μεί­ω­ση των αγο­ρών που θε­ω­ρού­νται ακόμη και πε­ριτ­τές, όπως για πα­ρά­δειγ­μα τα γλυκά σε συν­δυα­σμό με την απε­λευ­θέ­ρω­ση του λε­γό­με­νου bake off (ολο­κλή­ρω­ση έψη­σης κα­τε­ψυγ­μέ­νης ζύμης) εντός των σού­περ μάρ­κετ οδή­γη­σε σε δρα­στι­κή συρ­ρί­κνω­ση των αρ­το­ποιεί­ων – ζα­χα­ρο­πλα­στεί­ων. Οι κα­τα­να­λω­τές δεν προ­μη­θεύ­ο­νται από τους φούρ­νους της γει­το­νιάς ούτε τα προ­ϊ­ό­ντα γά­λα­κτος, προ­τι­μώ­ντας τις προ­σφο­ρές που έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να κά­νουν τα σού­περ μάρ­κετ στα επώ­νυ­μα προ­ϊ­ό­ντα ή τα φθη­νό­τε­ρα γά­λα­τα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας. Ετσι, ενώ το 2012 ιδρύ­θη­καν 417 φούρ­νοι – ζα­χα­ρο­πλα­στεία, το 2016 οι συ­στά­σεις ήταν μόλις 162, ενώ την ίδια χρο­νιά ήταν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρα τα «λου­κέ­τα» στην κα­τη­γο­ρία (226).

Θε­α­μα­τι­κή, επί­σης, είναι η μεί­ω­ση το 2016 σε σύ­γκρι­ση με το 2012 της ίδρυ­σης νέων πε­ρι­πτέ­ρων. Ετσι, ενώ το 2012 τα πε­ρί­πτε­ρα απο­τε­λού­σαν την κα­τη­γο­ρία λια­νι­κής που βρι­σκό­ταν στην πέμ­πτη θέση από πλευ­ράς νέων συ­στά­σε­ων (753), το 2016 ιδρύ­θη­καν μόλις 242 νέα πε­ρί­πτε­ρα (μεί­ω­ση 68%), ενώ την ίδια χρο­νιά έκλει­σαν 383. Η υπερ­φο­ρο­λό­γη­ση των κα­πνι­κών προ­ϊ­ό­ντων οδή­γη­σε στη μεί­ω­ση των πω­λή­σε­ων νό­μι­μων ειδών της κα­τη­γο­ρί­ας, ενώ η κρίση προ­κά­λε­σε επί­σης τη μεί­ω­ση της αγο­ράς εφη­με­ρί­δων και πε­ριο­δι­κών, αλλά και σο­κο­λα­τοει­δών – ζα­χα­ρω­δών που απο­τε­λούν τις λε­γό­με­νες «αυ­θόρ­μη­τες αγο­ρές». Τον κλάδο επη­ρέ­α­σαν και οι αλ­λε­πάλ­λη­λες αλ­λα­γές στο κα­θε­στώς αδειο­δό­τη­σης με την απε­λευ­θέ­ρω­ση αρ­χι­κά της χο­ρή­γη­σης αδειών το 2011, αλλά με με­ρι­κή επα­ναρ­ρύθ­μι­ση στη συ­νέ­χεια το 2014 και το 2015.

Στα… μα­γκά­λια

Η αύ­ξη­ση της τιμής του πε­τρε­λαί­ου θέρ­μαν­σης που οδή­γη­σε στο να θε­ω­ρεί­ται το κα­λο­ρι­φέρ πο­λυ­τέ­λεια και τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά να έχουν ως μο­να­δι­κή πηγή θέρ­μαν­σης τα τζά­κια ή τα αυ­το­σχέ­δια μα­γκά­λια προ­κά­λε­σε τα πρώτα χρό­νια της κρί­σης τη σύ­στα­ση σω­ρεί­ας επι­χει­ρή­σε­ων που πω­λού­σαν καυ­σό­ξυ­λα. Ωστό­σο, σε σύ­γκρι­ση με το 2016 οι συ­στά­σεις μειώ­θη­καν κατά 91%. Η μα­ζι­κή δη­μιουρ­γία επι­χει­ρή­σε­ων που είναι απο­τέ­λε­σμα πρό­σκαι­ρων τά­σε­ων οδη­γεί βρα­χυ­πρό­θε­σμα και σε μα­ζι­κά λου­κέ­τα, επι­ση­μαί­νουν τα στε­λέ­χη της Endeavour Greece.

Η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα ανά­γκης που πα­ρα­τη­ρεί­ται στην Ελ­λά­δα προ και εν μέσω κρί­σης είναι εμ­φα­νής άλ­λω­στε και στα ακό­λου­θα στοι­χεία: το 2016, όπως και το 2012, την πρώτη θέση από πλευ­ράς συ­στά­σε­ων κα­τα­λαμ­βά­νουν τα καφέ-μπαρ (1.955 επι­χει­ρή­σεις ή το 19,1% του συ­νό­λου) και στη δεύ­τε­ρη ακο­λου­θεί η συ­να­φής κα­τη­γο­ρία των εστια­το­ρί­ων (1.535 επι­χει­ρή­σεις ή το 15% του συ­νό­λου της λια­νι­κής). Οι δύο αυτές κα­τη­γο­ρί­ες κα­τέ­χουν, όμως, την πρω­τιά και στα «λου­κέ­τα». Το 2016 διε­γρά­φη­σαν από το ΓΕΜΗ 1.852 επι­χει­ρή­σεις καφέ-μπαρ και 1.269 εστια­τό­ρια. Χωρίς, βε­βαί­ως, το πα­ρα­πά­νω να ση­μαί­νει ότι όλες οι πε­ρι­πτώ­σεις δρα­στη­ριο­ποί­η­σης στη μα­ζι­κή εστί­α­ση είναι ευ­και­ρια­κές. Ο καλ­λω­πι­σμός, πά­ντως, εξα­κο­λου­θεί να θε­ω­ρεί­ται ση­μα­ντι­κός με συ­νέ­πεια τα κομ­μω­τή­ρια – επι­χει­ρή­σεις πε­ρι­ποί­η­σης νυ­χιών να βρε­θούν το 2016 στην πρώτη πε­ντά­δα των επι­χει­ρή­σε­ων με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες συ­στά­σεις, αλλά και με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες δια­γρα­φές, αν και το ισο­ζύ­γιο πα­ρα­μέ­νει θε­τι­κό.

Συ­νο­λι­κά, σε όλες τις κα­τη­γο­ρί­ες λια­νι­κής το 2016 ιδρύ­θη­καν 10.228 νέες επι­χει­ρή­σεις, κατά 41% λι­γό­τε­ρες σε σύ­γκρι­ση με το 2012. Το χει­ρό­τε­ρο, βε­βαί­ως, ήταν το αρ­νη­τι­κό ισο­ζύ­γιο για το 2016, καθώς οι δια­γρα­φές ήταν 10.925, δη­λα­δή πε­ρισ­σό­τε­ρες κατά 697 από τις συ­στά­σεις.