Τα «πάνω – κάτω» έφερε ο νέος νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις

Δαι­δα­λώ­δης είναι ο νέος νόμος για τις δη­μό­σιες συμ­βά­σεις έργων 4412/2016 με απο­τέ­λε­σμα να έχουν πα­γώ­σει τα πάντα, αφού ου­σια­στι­κά κα­ταρ­γεί  σχε­δόν όλο το πλαί­σιο της υφι­στά­με­νης νο­μο­θε­σί­ας.

Οι υπάλ­λη­λοι του Δήμου Ρόδου όλων των υπη­ρε­σιών που εμπλέ­κο­νται και κα­λού­νται να εφαρ­μό­σουν την νέα νο­μο­θε­σία, με εντο­λή του κ. Σάββα Δια­κο­στα­μα­τί­ου ξα­να­κά­θι­σαν… στα θρα­νία προ­κει­μέ­νου να πα­ρα­κο­λου­θή­σουν έναν κύκλο σε­μι­να­ρί­ων, για την εφαρ­μο­γή του νέου νόμου. Το επό­με­νο σε­μι­νά­ριο έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί για το τέλος Σε­πτεμ­βρί­ου και έπο­νται κι άλλα!

Παρά το γε­γο­νός πως η νέα νο­μο­θε­σία κι­νεί­ται προς την σωστή κα­τεύ­θυν­ση, οι αρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες, τόσο σε κε­ντρι­κό όσο και σε πε­ρι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο, δεν είναι έτοι­μες να τον εφαρ­μό­σουν. Μά­λι­στα, όπως έχει γρά­ψει η «δ», εξαι­τί­ας του νέου νο­μο­θε­τι­κού πλαι­σί­ου ακυ­ρώ­θη­κε η συ­ζή­τη­ση στο προ­σε­χές δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο για την επα­να­προ­κή­ρυ­ξη του διε­θνούς δια­γω­νι­σμού για την ανά­θε­ση του έργου της κα­θα­ριό­τη­τας σε ιδιώ­τη.

Η ΚΕΔΕ πά­ντως ζή­τη­σε την ανα­στο­λή εφαρ­μο­γής για τους Δή­μους, του νόμου 4412/2016 που αφορά την ανά­θε­ση και εκτέ­λε­ση των δη­μο­σί­ων συμ­βά­σε­ων έως τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου του 2017. Όπως το­νί­ζει, ο νόμος κι­νεί­ται σε θε­τι­κή κα­τεύ­θυν­ση, αλλά σε αρ­κε­τά ση­μεία είναι δυσ­νό­η­τος και πε­ριέ­χει ασά­φειες (π.χ. άρθ. 118 περί δια­δι­κα­σιών απ’ ευ­θεί­ας ανα­θέ­σε­ων τε­χνι­κών έργων, με­λε­τών και συ­να­φών υπη­ρε­σιών), με πα­ρα­πο­μπές σε άλλα νο­μο­θε­τή­μα­τα και πρό­βλε­ψη για έκ­δο­ση υπουρ­γι­κών απο­φά­σε­ων και προ­ε­δρι­κών δια­ταγ­μά­των, με απο­τέ­λε­σμα να δη­μιουρ­γεί­ται σύγ­χυ­ση, κυ­ρί­ως για τις δια­δι­κα­σί­ες που αφο­ρούν σε συμ­βά­σεις κάτω των κοι­νο­τι­κών ορίων.

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει γνω­μο­δό­τη­ση του νο­μι­κού συμ­βού­λου του Δήμου Ρόδου κ. Θε­ό­δω­ρου Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου για το νέο πλαί­σιο του νόμου 4412/2016, στην οποία ανα­φέ­ρο­νται με­τα­ξύ άλλων τα εξής:

“O νέος νόμος 4412/2016 για τις δη­μό­σιες συμ­βά­σεις έργων, προ­μη­θειών και υπη­ρε­σιών επί της ου­σί­ας, είναι αυ­το­μα­το­ποι­η­μέ­νη συ­μπυ­κνω­μέ­νη με­τα­φο­ρά των οδη­γιών 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ. Ο νόμος πε­ριέ­χει σειρά νέων εν­νοιών στην νο­μο­θε­σία δη­μο­σί­ων έργων που απαι­τούν διευ­κρι­νί­σεις, όπως εν­δει­κτι­κά «συμ­φω­νία πλαί­σιο», «κε­ντρι­κές και επι­κου­ρι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες αγο­ρών», «πά­ρο­χος υπη­ρε­σιών δια­δι­κα­σιών» και υπη­ρε­σιών σύ­να­ψης συμ­βά­σε­ων», «κύ­κλος ζωής», «και­νο­το­μία», «σήμα», «απαι­τή­σεις σή­μα­τος», «πρό­δρο­μες ερ­γα­σί­ες» κλπ.

Πέρα λοι­πόν της απλής ανά­γνω­σης και πε­ρι­λη­πτι­κής με­τα­φο­ράς κάθε διά­τα­ξης, πράγ­μα που μπο­ρεί να κάνει άλ­λω­στε κάθε εφαρ­μο­στής του νόμου στην υπη­ρε­σία από την υπεύ­θυ­νη θέση που ορί­σθη­κε, είναι άκρως ανα­γκαίο και ανα­μέ­νε­ται άλ­λω­στε η κατά το­μείς (έργα, προ­μή­θειες, υπη­ρε­σί­ες) έκ­δο­ση εγκυ­κλί­ων οδη­γιών από τα Υπουρ­γεία Υπο­δο­μών, Με­τα­φο­ρών και Δι­κτύ­ων και Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Με­ταρ­ρύθ­μι­σης, αλλά και το κυ­ριό­τε­ρο η έκ­δο­ση υπο­δειγ­μά­των και πρό­τυ­πων δια­κη­ρύ­ξε­ων, συμ­βα­τι­κών τευ­χών και συμ­βά­σε­ων από την Ανε­ξάρ­τη­ση Αρχή Δη­μο­σί­ων Συμ­βά­σε­ων σύμ­φω­να με το άρθρο 53 του νέου νόμου. Ει­δι­κό­τε­ρα, κυ­ρί­ως με το άρθρο 377, από 08-08-2015 κα­ταρ­γή­θη­κε σο σύ­νο­λο­γο ου­σια­στι­κά των προη­γού­με­νων δια­τά­ξε­ων πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του Ε.Κ.Π.Ο.Τ.Α. και του νόμου 3669/2008 για τα δη­μό­σια έργα, πλην των άρ­θρων 80-110 για πει­θαρ­χι­κές κυ­ρώ­σεις στους ερ­γο­λή­πτες και το Μ.Ε.Κ και εφό­σον τε­λι­κά δεν ανα­στα­λεί η εφαρ­μο­γή του νόμου, με νέα νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση όπως φη­μο­λο­γεί­ται ότι θα γίνει, πρέ­πει μα γί­νουν κατά την γνώμη μας πιε­στι­κές ενέρ­γειες προς τιν κε­ντρι­κές υπη­ρε­σί­ες για την έκ­δο­ση των εγκυ­κλί­ων και των υπο­δειγ­μά­των, άλλως ελ­λο­χεύ­ουν κίν­δυ­νοι κάθε Δήμος να ερ­μη­νεύ­ει με τον δικό του τρόπο τις δια­τά­ξεις, το ίδιο και οι διά­φο­ρες επο­πτεύ­ου­σες Απο­κε­ντρω­μέ­νες Διοι­κή­σεις και λοι­πές αρχές και να είναι τε­λι­κά έωλες οι δια­δι­κα­σί­ες.

Υστε­ρα από τα πα­ρα­πά­νω, και με την ευ­θύ­νη βέ­βαια ότι ως Νο­μι­κή Υπη­ρε­σία θα αντι­με­τω­πί­σου­με πρα­κτι­κά σε συ­νερ­γα­σία με την αρ­μό­δια Διεύ­θυν­ση, Τμήμα και Γρα­φείο σε κάθε συ­γκε­κρι­μέ­νο θέμα που ανα­κύ­πτει, επί των αλ­λα­γών που επέ­φε­ρε ο νέος νόμος σε γε­νι­κές και μόνο γραμ­μές δια­τυ­πώ­νου­με τα εξής:

Κα­τ΄αρ­χήν από το Υπουρ­γείο Υπο­δο­μών, Με­τα­φο­ρών και Δι­κτύ­ων ο νέος νόμος προ­βάλ­λε­ται πως ολο­κλη­ρώ­νει τις δυ­να­τό­τη­τες σύ­να­ψης των Δ.Σ. με ηλε­κτρο­νι­κές δια­δι­κα­σί­ες, προ­βλέ­πει με­γα­λύ­τε­ρη ωρί­μαν­ση των έργων με κα­λύ­τε­ρη προ­ε­τοι­μα­σία ώστε να ολο­κλη­ρώ­νο­νται εκ των προ­τέ­ρων οι απαλ­λο­τριώ­σεις και οι αρ­χαιο­λο­γι­κές  δια­δι­κα­σί­ες, προ­βλέ­πει κα­νό­νες και δια­δι­κα­σί­ες για τους υπερ­γο­λά­βους και υπο­χρε­ω­τι­κή δια­βού­λευ­ση στις προ­δια­γρα­φές.

Στην αι­τιο­λο­γι­κή έκ­θε­ση του νόμου, προ­βάλ­λε­ται επί­σης ο πλή­ρης δια­χω­ρι­σμός του έργου από την προ­μή­θεια, καθώς επί­σης και η υπο­χρε­ω­τι­κή δια­βού­λευ­ση των προ­δια­γρα­φών με σα­φείς δια­δι­κα­σί­ες και κα­νό­νες αλλά και η ευ­θύ­νη των υπερ­γο­λά­βων και των φο­ρέ­ων που πα­ρέ­χουν δά­νεια ικα­νό­τη­τα. Επι­πλέ­ον προ­βάλ­λε­ται ότι μπαί­νουν κα­νό­νες εκτέ­λε­σης για όλες τις δη­μό­σιες συμ­βά­σεις και για πρώτη φορά ρυθ­μί­ζε­ται το δι­καί­ω­μα μο­νο­με­ρούς λύσης σύμ­βα­σης υπέρ του Δη­μο­σί­ου. Θε­σμο­θε­τεί­ται ακόμη η προ­ώ­θη­ση δη­μό­σιων συμ­βά­σε­ων, με κοι­νω­νι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, όπως την επαγ­γελ­μα­τι­κής και κοι­νω­νι­κή έντα­ξη ατό­μων με ανα­πη­ρία, κοι­νω­νι­κών συ­νε­ται­ρι­σμών, μειο­νε­κτού­ντων ερ­γα­ζο­μέ­νων και ει­δι­κές δια­τά­ξεις εφαρ­μο­γής της πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κής και ερ­γα­τι­κής νο­μο­θε­σί­ας (άρθρα 17 και 20). Προ­βάλ­λε­ται ακόμη ότι ο νέος νόμος θε­σμο­θε­τεί την υπο­χρε­ω­τι­κή πι­στο­ποί­η­ση της τε­χνι­κής επάρ­κειας  των ανα­θε­του­σών αρχών. Σε ό,τι αφορά τον τρόπο συ­γκρό­τη­σης των Επι­τρο­πών των δια­γω­νι­σμών, ότι γί­νο­νται με μη­τρώα και με ηλε­κτρο­νι­κή κλή­ρω­ση.

Για τις απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις, κα­θιε­ρώ­νε­ται ότι γί­νο­νται με ηλε­κτρο­νι­κό τρόπο, μη­τρώο και ηλε­κτρο­νι­κή κλή­ρω­ση και ότι όποιος παίρ­νει απευ­θεί­ας ανά­θε­ση, εξέρ­χε­ται από την κλη­ρω­τί­δα για την επό­με­νη ανά­θε­ση. Επί­σης, θε­σμο­θε­τεί­ται ο φά­κε­λος δη­μό­σιας σύμ­βα­σης και επι­τα­χύ­νε­ται η δια­δι­κα­σία ανά­θε­σης. Επί των αμι­γώς κα­τα­σκευα­στι­κών ερ­γα­σιών, πριν την έναρ­ξή τους εκ­πο­νεί­ται η με­λέ­τη εφαρ­μο­γής του έργου.

Με τον ίδιο τρόπο που προ­βλέ­πο­νται ανα­θέ­σεις χωρίς δη­μο­σί­ευ­ση προ­κή­ρυ­ξης με ανάρ­τη­ση της πρό­σκλη­σης στην ιστο­σε­λί­δα της ανα­θέ­του­σας Αρχής, επί­σης προ­βλέ­πε­ται η ανά­θε­ση υπη­ρε­σιών συμ­βού­λων οποιασ­δή­πο­τε ει­δι­κό­τη­τας με απλή όμως προη­γού­με­νη γνώμη του Τε­χνι­κού Συμ­βου­λί­ου του Υπουρ­γεί­ου Δη­μο­σί­ων Εργων».