Χωρίς νωπό γάλα το ελληνικό γιαούρτι

Την «κερ­κό­πορ­τα» για αθρό­ες ει­σα­γω­γές φθη­νών προ­ϊ­ό­ντων γά­λα­κτος ανοί­γει κοινή από­φα­ση των ανα­πλη­ρω­τών υπουρ­γών Οι­κο­νο­μι­κών και Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, που φέρ­νει τα πάνω κάτω στον Κώ­δι­κα Τρο­φί­μων και Ποτών και απο­συν­δέ­ει το νωπό γάλα από την πα­ρα­σκευή ελ­λη­νι­κού για­ουρ­τιού, υιο­θε­τώ­ντας την ερ­γα­λειο­θή­κη του ΟΟΣΑ.

Την αλ­λα­γή του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου με την απα­λοι­φή του όρου «νωπό γάλα» για την πα­ρα­σκευή του ελ­λη­νι­κού για­ουρ­τιού είχε απο­κα­λύ­ψει από τον πε­ρα­σμέ­νο Απρί­λιο το «Εθνος» με τη δη­μο­σί­ευ­ση του προ­σχε­δί­ου υπουρ­γι­κής από­φα­σης που είχε υπο­βλη­θεί προς έγκρι­ση στην Κο­μι­σιόν. Παρά τις σθε­να­ρές αντι­δρά­σεις των φο­ρέ­ων του κλά­δου, η νέα «συ­ντα­γή» για τον τρόπο πα­ρα­σκευ­ής για­ουρ­τιού, που δη­μο­σιεύ­θη­κε χωρίς αλ­λα­γές στο Φύλλο της Εφη­με­ρί­δας της Κυ­βερ­νή­σε­ως, επι­τρέ­πει τη χρήση οποιασ­δή­πο­τε μορ­φής γά­λα­κτος.

Εκ­πρό­σω­ποι φο­ρέ­ων του κλά­δου εκ­φρά­ζουν φό­βους ότι το νέο άρθρο του Κώ­δι­κα Τρο­φί­μων και Ποτών μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει ανε­πα­νόρ­θω­τη βλάβη στον κλάδο, καθώς αφή­νει πε­ρι­θώ­ριο στον κα­θέ­να να προ­ω­θεί ελ­λη­νι­κό για­ούρ­τι στην αγορά που δεν πε­ριέ­χει ελ­λη­νι­κό αγε­λα­δι­νό γάλα και υπο­γραμ­μί­ζουν ότι οι αλ­λα­γές αυτές, που βα­σί­ζο­νται στη γνω­στή ερ­γα­λειο­θή­κη του ΟΟΣΑ, ανοί­γουν την «κερ­κό­πορ­τα» για ει­σα­γω­γές όχι μόνο φθη­νού νωπού γά­λα­κτος αλλά και φθη­νών πρώ­των υλών για την πα­ρα­σκευή γα­λα­κτο­κο­μι­κών προ­ϊ­ό­ντων. Σύμ­φω­να με το νέο άρθρο, απα­λεί­φε­ται η προ­ϋ­πό­θε­ση του νωπού γά­λα­κτος για την πα­ρα­γω­γή για­ουρ­τιού και δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα για χρήση φθη­νών ει­σα­γό­με­νων συ­μπυ­κνω­μά­των γά­λα­κτος.

Ο Κώ­δι­κας Τρο­φί­μων

Σύμ­φω­να με τον μέχρι χθες ισχύ­ο­ντα ελ­λη­νι­κό Κώ­δι­κα Τρο­φί­μων και Ποτών, «για­ούρ­τι πλή­ρες ή κατά πε­ρί­πτω­ση ημια­πο­βου­τυ­ρω­μέ­νο χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται το προ­ϊ­όν το οποίο προ­κύ­πτει μετά από πήξη απο­κλει­στι­κά και μόνο νωπού γά­λα­κτος, της αντί­στοι­χης προς την ονο­μα­σία φύσης και προ­έ­λευ­σης, με την επί­δρα­ση καλ­λιέρ­γειας ζύμης που προ­κα­λεί ει­δι­κή γι’ αυτό ζύ­μω­ση».

Ωστό­σο, το νέο άρθρο 82 του Κώ­δι­κα Τρο­φί­μων και Ποτών που εκ­δό­θη­κε σε ΦΕΚ αλ­λά­ζει άρδην τα δε­δο­μέ­να στην πα­ρα­σκευή για­ουρ­τιού, καθώς προ­βλέ­πει πλέον ότι: «Για­ούρ­τι χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται το γα­λα­κτο­κο­μι­κό προ­ϊ­όν το οποίο πα­ρά­γε­ται από τη ζύ­μω­ση και πήξη του γά­λα­κτος».

Μι­λώ­ντας στο «Εθνος» ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελ­λή­νων Κτη­νο­τρό­φων, Πα­να­γιώ­της Πε­βε­ρέ­τος, το­νί­ζει ότι «η από­φα­ση αυτή ανοί­γει διά­πλα­τα τις πόρ­τες για τη χρη­σι­μο­ποί­η­ση οποιασ­δή­πο­τε μορ­φής γά­λα­κτος στο ελ­λη­νι­κό για­ούρ­τι, συ­νε­πώς και συ­μπυ­κνω­μέ­νου».

Ο πρό­ε­δρος της Ενω­σης Κτη­νο­τρό­φων Φυλής Χολ­στάιν Ελ­λά­δας, Θα­νά­σης Βα­σι­λέ­κας, από την πλευ­ρά του επι­ση­μαί­νει ότι «οι αλ­λα­γές στον Κώ­δι­κα Τρο­φί­μων και Ποτών, που απο­συν­δέ­ουν το νωπό γάλα από την πα­ρα­σκευή του για­ουρ­τιού, έρ­χο­νται λίγες ημέ­ρες μετά την από­φα­ση για αλ­λα­γή στην εθνι­κή νο­μο­θε­σία σχε­τι­κά με την επα­να­φο­ρά της υπο­χρε­ω­τι­κής ανα­γρα­φής προ­έ­λευ­σης στο γάλα και στα γα­λα­κτο­κο­μι­κά προ­ϊ­ό­ντα. Η κυ­βέρ­νη­ση οφεί­λει να αυ­στη­ρο­ποι­ή­σει του ελέγ­χους ώστε το ελ­λη­νι­κό να είναι πράγ­μα­τι ελ­λη­νι­κό και όλα να αφε­θούν στην κρίση του κα­τα­να­λω­τή, που θα έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να επι­λέ­ξει».

Οι φο­ρείς

Οπως άλ­λω­στε έχουν κα­ταγ­γεί­λει και στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν οι δύο εκ­πρό­σω­ποι φο­ρέ­ων του κλά­δου της ελ­λη­νι­κής κτη­νο­τρο­φί­ας, ο Κώ­δι­κας Τρο­φί­μων και Ποτών που ίσχυε μέχρι σή­με­ρα ήταν κοινό μυ­στι­κό ότι πα­ρα­βιά­ζε­ται και πως δεν χρη­σι­μο­ποιεί­ται μόνο νωπό γάλα για την πα­ρα­σκευή του για­ουρ­τιού, αλλά κα­νέ­να από τα αρ­μό­δια ελεγ­κτι­κά όρ­γα­να της Πο­λι­τεί­ας δεν προ­χώ­ρη­σε ποτέ σε ελέγ­χους.

Συ­γκε­κρι­μέ­να στην από­φα­ση ανα­φέ­ρο­νται τα εξής:

«Αρθρο 82 Για­ούρ­τι

• «Για­ούρ­τι» χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται το γα­λα­κτο­κο­μι­κό προ­ϊ­όν το οποίο πα­ρά­γε­ται από τη ζύ­μω­ση και πήξη του γά­λα­κτος, με τη χρήση υπο­χρε­ω­τι­κά καλ­λιερ­γειών – εκ­κι­νη­τών, ώστε το τε­λι­κό ζυ­μω­μέ­νο προ­ϊ­όν να πε­ριέ­χει του­λά­χι­στον 107cfu/g προ­ϊ­ό­ντος μέχρι την ημε­ρο­μη­νία ανά­λω­σής του.

• Ως πρώτη ύλη του για­ουρ­τιού χρη­σι­μο­ποιεί­ται το γάλα όπως αυτό ορί­ζε­ται στον Κα­νο­νι­σμό (ΕΚ) 1308/2013 (Πα­ράρ­τη­μα VII, Μέρος III, πα­ρά­γρα­φος 1).

• Δεν επι­τρέ­πε­ται η χρήση ολικά αφυ­δα­τω­μέ­νου γά­λα­κτος ή πα­ρα­γώ­γων του γά­λα­κτος σε μορφή σκό­νης με εξαί­ρε­ση την πε­ρί­πτω­ση της παρ. 5, σημ. β.

• Η πε­ριε­κτι­κό­τη­τα σε πρω­τε­ΐ­νη στο για­ούρ­τι από αγε­λα­δι­νό ή γί­δι­νο γάλα πρέ­πει να είναι του­λά­χι­στον 3,2% και από πρό­βειο γάλα του­λά­χι­στον 5,5%. Σε πε­ρί­πτω­ση χρή­σης μειγ­μά­των γά­λα­κτος η ελά­χι­στη πε­ριε­κτι­κό­τη­τα σε πρω­τε­ΐ­νη υπο­λο­γί­ζε­ται από την ανα­λο­γία των ειδών του γά­λα­κτος.

• Κατά την πα­ρα­σκευή του για­ουρ­τιού, πέραν της πρώ­της ύλης, επι­τρέ­πε­ται μόνο:

α) η προ­σθή­κη κρέ­μας γά­λα­κτος για τη ρύθ­μι­ση της πε­ριε­κτι­κό­τη­τας σε λι­πα­ρές ου­σί­ες,

β) η προ­σθή­κη πρω­τεϊ­νών γά­λα­κτος για τε­χνο­λο­γι­κούς λό­γους ρύθ­μι­σης του Στε­ρε­ού Υπο­λείμ­μα­τος Ανευ Λί­πους (ΣΥΑΛ), του ίδιου εί­δους ζώου, υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι η αύ­ξη­ση του ΣΥΑΛ στο για­ούρ­τι δεν θα ξε­περ­νά το ΣΥΑΛ του γά­λα­κτος που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε, όπως ορί­ζε­ται στο άρθρο 80, παρ. 3 του ΚΤΠ, κατά 4 μο­νά­δες.

ΕΙ­ΣΑ­ΓΩ­ΓΕΣ ΓΑ­ΛΑ­ΚΤΟ­ΚΟ­ΜΙ­ΚΩΝ ΠΡΟΪ­Ο­ΝΤΩΝ

«Τυφλό» το σύ­στη­μα ελέγ­χου

Ανε­ξέ­λεγ­κτες θε­ω­ρού­νται σή­με­ρα οι ει­σα­γω­γές προ­ϊ­ό­ντων γά­λα­κτος στη χώρα, καθώς το σύ­στη­μα μέσω του οποί­ου ελέγ­χο­νται οι ει­σκο­μί­σεις γά­λα­κτος στις γα­λα­κτο­βιο­μη­χα­νί­ες και τις με­τα­ποι­η­τι­κές τυ­ρο­κο­μι­κές μο­νά­δες είναι κατ’ ου­σί­αν «τυφλό», αφού δεν είναι συν­δε­δε­μέ­νο με τα τε­λω­νεία της χώρας.

Αυτό στην πράξη ση­μαί­νει πως τα στοι­χεία που δί­νουν βιο­μη­χα­νί­ες και μο­νά­δες με­τα­ποί­η­σης στον Ελ­λη­νι­κό Ορ­γα­νι­σμό Γά­λα­κτος δεν αντα­πο­κρί­νο­νται κατ’ ανά­γκην στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Και αυτό γιατί δεν μπο­ρούν να επι­βε­βαιω­θούν από τα τε­λω­νεία της χώρας.

Εξάλ­λου, τα επί­ση­μα στα­τι­στι­κά με­γέ­θη του ισο­ζυ­γί­ου γά­λα­κτος δη­μιουρ­γούν ερω­τη­μα­τι­κά ως προς τις πραγ­μα­τι­κές πο­σό­τη­τες ξένου γά­λα­κτος που ει­σά­γε­ται στη χώρα.

Ενώ από το 2011 μέχρι σή­με­ρα ?σύμ­φω­να με εκ­προ­σώ­πους φο­ρέ­ων του κλά­δου της ελ­λη­νι­κής αγε­λα­δο­τρο­φί­ας• ο αριθ­μός των αγε­λά­δων στη χώρα (ζωικό κε­φά­λαιο) έχει μειω­θεί από 116.000 σε 80.000 πε­ρί­που, η πα­ρα­γω­γή γά­λα­κτος κατά πε­ρί­ερ­γο τρόπο δεν εμ­φα­νί­ζει ανά­λο­γη μεί­ω­ση. Από 638.000 τό­νους το 2011 εμ­φα­νί­ζε­ται να έχει μειω­θεί στους 602.000 τό­νους το 2015.

Στοι­χεία

Σύμ­φω­να πά­ντως με στοι­χεία που προ­έρ­χο­νται από τον ΕΛΟ­ΓΑΚ, τα τε­λευ­ταία δύο χρό­νια κα­τα­γρά­φε­ται αύ­ξη­ση στις ει­σα­γω­γές δια­φό­ρων τύπων γά­λα­κτος, με­τα­ξύ των οποί­ων και το νωπό αγε­λα­δι­νό γάλα. Το 2014, σύμ­φω­να με τα επί­ση­μα στοι­χεία του ΕΛΟ­ΓΑΚ, η χώρα ει­σή­γα­γε 31.117 τό­νους φρέ­σκου γά­λα­κτος, το 2015 οι πο­σό­τη­τες αυ­ξή­θη­καν και ανήλ­θαν σε 35.724 τό­νους, ενώ οι συ­νο­λι­κές πο­σό­τη­τες δια­φό­ρων τύπων γά­λα­κτος που ει­σή­χθη­σαν το 2015 έφτα­σαν τους 113.000 τό­νους.

Πα­ρά­γο­ντες του κλά­δου εκτι­μούν ότι το 2016 οι ει­σα­γω­γές θα εκτο­ξευ­θούν στα ύψη, καθώς η άρση των κοι­νο­τι­κών πο­σο­στώ­σε­ων στην πα­ρα­γω­γή γά­λα­κτος πριν από έναν χρόνο οδή­γη­σε σε υπερ­βο­λι­κή αύ­ξη­ση της πα­ρα­γω­γής γά­λα­κτος από χώρες όπως η Ολ­λαν­δία, η Γερ­μα­νία, η Γαλ­λία, αλλά η επι­βο­λή του εμπάρ­γκο στη Ρωσία μπλό­κα­ρε τις εξα­γω­γές και έτσι επι­βάλ­λο­νται λύ­σεις για να διο­χε­τευ­θούν σε άλλες αγο­ρές τα «βουνά» γά­λα­κτος που… υψώ­νο­νται στην Ευ­ρώ­πη.

Εκ­φρά­ζουν δε φό­βους ότι το γε­γο­νός της απα­λοι­φής του όρου νωπό από την πα­ρα­σκευή του για­ουρ­τιού συ­νε­πά­γε­ται με­γα­λύ­τε­ρη απο­μεί­ω­ση του κτη­νο­τρο­φι­κού κλά­δου, εκτι­μώ­ντας ότι το 2016 η πα­ρα­γω­γή αγε­λα­δι­νού γά­λα­κτος με βάση τα ισχύ­ο­ντα δε­δο­μέ­να θα υπο­στεί πρω­το­φα­νή κα­θί­ζη­ση και μπο­ρεί να σπά­σει ακόμη και το «φράγ­μα» των 500.000 τόνων.

ΕΘΝΟΣ