Το χρονικό της «μεγάλης φυγής» μιας ροδίτικης οικογένειας στο εξωτερικό

Συ­νέ­ντευ­ξη

στη Μαίρη Φώτη

Στα 53 του χρό­νια ο κ. Στα­μά­της Λά­μπρου, η σύ­ζυ­γός του Νικόλ και τα τρία τους παι­διά, Δη­μή­τριος, Κλάρα-Αλε­ξάν­δρα και Ευαγ­γε­λία, απο­φα­σί­ζουν να τα αφή­σουν όλα πίσω και να κά­νουν ένα νέο ξε­κί­νη­μα ζωής στην Αυ­στρία, ανα­ζη­τώ­ντας ένα κα­λύ­τε­ρο μέλ­λον…

Ο κ. Λά­μπρου, στη συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δη­μο­κρα­τι­κή», μιλά για το πώς πήρε την από­φα­ση να αφή­σει πίσω του την Ελ­λά­δα της κρί­σης, ποιο ήταν το κομ­βι­κό ση­μείο να εγκα­τα­λεί­ψει το σπίτι του στη Ρόδο και να φύγει με μια βα­λί­τσα στο χέρι, όπως λέει.

Ανα­φέ­ρε­ται στις δυ­σκο­λί­ες της με­τα­βα­τι­κής πε­ριό­δου, της εγκα­τά­στα­σης και της εν­σω­μά­τω­σης σε μία χώρα, χωρίς θά­λασ­σα και χωρίς την αύρα του Αι­γαί­ου.

Αυτή την πε­ρί­ο­δο, βρί­σκε­ται στη Ρόδο για δια­κο­πές και μας δι­η­γεί­ται με νο­σταλ­γία αλλά και πίκρα «για το ανάλ­γη­το κρά­τος», το χρο­νι­κό της «με­γά­λης φυγής», όπως την ονο­μά­ζει…

Μιλά για το όνει­ρο της επι­στρο­φής στην πα­τρί­δα αλλά, δεν υπάρ­χει «μα­γι­κό ρα­βδά­κι» για να δια­σφα­λί­σει κα­λύ­τε­ρες συν­θή­κες ζωής στην Ελ­λά­δα για την οι­κο­γέ­νειά του. «Αυτά είναι για τα πα­ρα­μύ­θια και εμείς πια έχου­με με­γα­λώ­σει και δεν πι­στεύ­ου­με στα πα­ρα­μύ­θια…», λέει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο κ. Στ. Λά­μπρου.

• Να ξε­κι­νή­σου­με από το κομ­βι­κό ση­μείο της «με­γά­λης φυγής», όπως την ονο­μά­σα­τε. Πότε απο­φα­σί­σα­τε να φύ­γε­τε από την Ελ­λά­δα; Ποιο ήταν το oριακό ση­μείο;

Το κομ­βι­κό ση­μείο, κ. Φώτη, ήταν όταν η οι­κο­νο­μι­κή κρίση «απεί­λη­σε» να μας στε­ρή­σει, ως οι­κο­γέ­νεια, την αξιο­πρέ­πειά μας. Η οι­κο­νο­μι­κή κρίση έχει πολλά συ­νε­πα­κό­λου­θα και ανα­γκα­στή­κα­με κι εμείς, όπως και πολ­λοί άλλοι συ­μπα­τριώ­τες μας, να εγκα­τα­λεί­ψου­με την χώρα για την ανα­ζή­τη­ση ενός κα­λύ­τε­ρου μέλ­λο­ντος για τα παι­διά μας πρω­τί­στως.

• Πριν πά­ρε­τε την από­φα­ση να φύ­γε­τε από την Ελ­λά­δα, πι­στεύ­ε­τε ότι το πα­λέ­ψα­τε αρ­κε­τά;

Αγα­πά­με αυτόν τόπο, αλλά μι­σού­με αυτό το κρά­τος. Το όνει­ρό μας είναι κά­ποια μέρα να επι­στρέ­ψου­με στην πα­τρί­δα μας. Ανα­γκα­στή­κα­με να φύ­γου­με γιατί, δεν πή­γαι­νε άλλο πλέον η κα­τά­στα­ση. Πα­λέ­ψα­με πάρα πολύ. Είμαι στο 53ο έτος της ηλι­κί­ας μου και πι­στεύω ότι το έχω πα­λέ­ψει πάρα πολύ.

• Η αντί­δρα­ση της οι­κο­γέ­νειας, ποια ήταν στην ση­μα­ντι­κή αυτή από­φα­ση;

Η σύ­ζυ­γός μου, η Νικόλ, κα­τά­γε­ται από την Αυ­στρία, τον τόπο όπου τώρα ζούμε. Δεν θέ­λα­με να φύ­γου­με ποτέ από δω. Η σύ­ζυ­γός μου έχει αγα­πή­σει τόσο πολύ αυτόν τον τόπο, που έφυγε με μισή καρ­διά. Ακόμα και σή­με­ρα, το μυαλό της είναι εδώ, η σκέψη της είναι πάντα εδώ. Δυ­στυ­χώς όμως, η οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση δεν μας επι­τρέ­πει να ελ­πί­ζου­με ότι θα γυ­ρί­σου­με πίσω, αυτό για μας είναι όνει­ρο.

• Προς το παρόν του­λά­χι­στον… Εχετε δη­λα­δή στο πίσω μέρος του μυα­λού σας την προσ­δο­κία να ξα­να­γυ­ρί­σε­τε…

Σύμ­φω­να με τα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να και με την κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τεί εδώ, η μόνη σκέψη μου, ει­δι­κά εμένα, είναι να κα­τα­φέ­ρω να βγω σε σύ­ντα­ξη στην Αυ­στρία – γιατί εδώ δεν βλέπω να παίρ­νω σύ­ντα­ξη,  κι αν θα πάρω θα είναι ελε­η­μο­σύ­νη του κρά­τους- να σπου­δά­σουν τα παι­διά μας και να έχουν εκεί ένα κα­λύ­τε­ρο μέλ­λον. Αν μέ­να­με εδώ, ακόμα κι αν τα παι­διά κα­τά­φερ­ναν να σπου­δά­σουν στην Ελ­λά­δα, θα έφευ­γαν στο εξω­τε­ρι­κό. Είναι κα­λύ­τε­ρα να εί­μα­στε εκεί όλοι.

• Πόσα παι­διά έχετε;

Εχω αι­σί­ως τρία παι­διά. Το μι­κρό­τε­ρο, η Ευαγ­γε­λία είναι 3,5 ετών, 9 η με­σαία μου κόρη η Κλάρα Αλε­ξάν­δρα και 16 ετών ο γιος μου ο Δη­μή­τριος. Και τα τρία, είναι τα­κτο­ποι­η­μέ­να σε σχο­λεία στην Αυ­στρία, με ανέλ­πι­στα φα­ντα­στι­κές επι­δό­σεις, δεν το πε­ρι­μέ­να­με.

• Η με­τά­βα­ση εκεί, ήταν εύ­κο­λη υπό­θε­ση;

Εύ­κο­λο δεν είναι να πα­ρα­τή­σεις τον τόπο σου, το σπίτι σου, την οι­κο­γέ­νειά σου, τους φί­λους σου, τις συ­νή­θειές σου… Από την άλλη όμως, εμείς εί­χα­με ξα­να­ζή­σει για λίγα χρό­νια στο εξω­τε­ρι­κό, ξέ­ρα­με τι μας πε­ρί­με­νε, ξέ­ρα­με πού πη­γαί­να­με, ήταν κάπως πιο ανώ­δυ­νο αυτό το κομ­μά­τι.

• Πριν ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξη, κ. Λά­μπρου, μι­λή­σα­τε για «με­γά­λη φυγή», για «διωγ­μό», όπως τότε στην Μι­κρα­σια­τι­κή Κα­τα­στρο­φή. Ετσι το βιώ­σα­τε, ότι σας έδιω­ξε η πα­τρί­δα σας;

Δεν με έδιω­ξε η πα­τρί­δα, δεν το βλέπω έτσι. Με έδιω­ξε το κρά­τος, αυτό το ανάλ­γη­το κρά­τος. Η πα­τρί­δα μου με αγα­πά­ει και την αγα­πάω. Το κρά­τος όμως μας ανά­γκα­σε να ξε­ση­κω­θού­με. Σας είπα πριν για την Σμύρ­νη, γιατί έτσι όπως έφυγε ο κό­σμος από εκεί, με μία βα­λί­τσα στο χέρι – αν πρό­λα­βε να την πάρει τότε κι αυτή- έτσι διωγ­μέ­νος έφυγα κι εγώ από εδώ, με μία βα­λί­τσα. Όλα τα άλλα τα αφή­σα­με πίσω…

• Αφή­νο­ντας πίσω συγ­γε­νείς, φί­λους, μια ολό­κλη­ρη ζωή. Πρέ­πει να ήταν δύ­σκο­λη από­φα­ση…

Οντως, ήταν πολύ δύ­σκο­λη. Αλλά μέ­τρη­σα τα υπέρ και τα κατά, για όσα άφησα πίσω και για όσα με πε­ρί­με­ναν εκεί και προ­τί­μη­σα να δια­σφα­λί­σω ένα στα­θε­ρό μέλ­λον για τα παι­διά μου, γιατί δυ­στυ­χώς εδώ, δεν υπάρ­χει μέλ­λον.

• Πότε έγινε η «με­γά­λη φυγή»;

Στο τέλος του 2015. Μέχρι και την τε­λευ­ταία ημέρα το πά­λευα, είχα την ελ­πί­δα ότι, έστω και την τε­λευ­ταία στιγ­μή, ύστε­ρα από τα δε­κά­δες βιο­γρα­φι­κά που κα­τέ­θε­σα σε πολ­λές επι­χει­ρή­σεις του νη­σιού, θα χτυ­πού­σε το τη­λέ­φω­νο, θα ακύ­ρω­να τα ει­σι­τή­ρια και θα έμενα στον τόπο μου με μία στα­θε­ρή δου­λειά. Δυ­στυ­χώς, αυτό δεν κα­τέ­στη δυ­να­τόν. Το τη­λέ­φω­νο δεν χτύ­πη­σε ποτέ.• Τώρα είστε στη Ρόδο για δια­κο­πές.

 

Είναι η πρώτη επί­σκε­ψή σας, από την ημέρα που με­τα­κο­μί­σα­τε στην Αυ­στρία;

Ναι, ύστε­ρα από επτά μήνες που λείπω από τον τόπο μου, είναι η πρώτη φορά που ερ­χό­μα­στε οι­κο­γε­νεια­κώς. Αφού τα­κτο­ποι­η­θή­κα­με εκεί, βρή­κα­με σπίτι και δου­λειές, κα­τα­φέ­ρα­με μέσα σε επτά μήνες, με πολ­λές δυ­σκο­λί­ες βέ­βαια, να κά­νου­με αυτό το τα­ξί­δι. Είναι πολύ συ­γκι­νη­τι­κό να μπο­ρείς ξανά να αι­σθά­νε­σαι την αύρα, την μυ­ρω­διά του τόπου σου, κι ας λείπω μόλις επτά μήνες. Οταν δεν ανα­πνέ­εις το αε­ρά­κι του Αι­γαί­ου, όταν δεν μπο­ρείς να κο­λυ­μπή­σεις στην θά­λασ­σα της Ρόδου, όταν δεν νιώ­θεις την αύρα της πα­τρί­δας σου, αλλά ξυ­πνάς μέσα στην ομί­χλη και την βροχή, πάντα θα σου λεί­πει η πα­τρί­δα σου. Αυτό που έχου­με πει ως οι­κο­γέ­νεια, είναι ότι –να εί­μα­στε καλά- θα ζούμε εκεί και τις δια­κο­πές μας θα τις περ­νά­με πάντα στο νησί μας, πάντα στον τόπο που αγα­πή­σα­με, που με­γα­λώ­σα­με και που γεν­νη­θή­κα­με.

• Η ανα­ζή­τη­ση ερ­γα­σί­ας, στον και­νού­ριο τόπο δια­μο­νής ήταν εύ­κο­λη δια­δι­κα­σία για έναν άν­θρω­πο 53 ετών; Στην Ελ­λά­δα, το ηλι­κια­κό είναι ένα από τα βα­σι­κά προ­βλή­μα­τα στην εύ­ρε­ση ερ­γα­σί­ας.

Στην Αυ­στρία δεν είναι πρό­βλη­μα. Αυτό που είναι ση­μα­ντι­κό είναι να γνω­ρί­ζεις την γλώσ­σα σε επί­πε­δο που να μπο­ρείς να συ­νεν­νοη­θείς. Εγώ γνώ­ρι­ζα την γλώσ­σα λόγω της συ­ζύ­γου μου, δεν συ­νά­ντη­σα ιδιαί­τε­ρες δυ­σκο­λί­ες όσον αφορά στην ηλι­κία, δεν τους εν­δια­φέ­ρει. Αυτό που τους εν­δια­φέ­ρει είναι να έχεις ει­δι­κευ­θεί κάπου, να έχεις πι­στο­ποί­η­ση για το επάγ­γελ­μα που θέ­λεις να ασκή­σεις και τότε η αγορά ερ­γα­σί­ας είναι ανοι­κτή. Στην Ελ­λά­δα μπο­ρεί να είσαι ό,τι δη­λώ­σεις όμως στο εξω­τε­ρι­κό δεν ισχύ­ει αυτό. Αυτό που δη­λώ­νεις ότι είσαι, πρέ­πει και να το απο­δει­κνύ­εις. Οσον αφορά τις απο­δο­χές, ας μην το συ­ζη­τή­σου­με κα

λύ­τε­ρα. Οι απο­δο­χές εκεί με τις απο­δο­χές εδώ, είναι ανό­μοια πράγ­μα­τα. Εκεί δου­λεύ­εις και αμεί­βε­σαι, ξέ­ρεις ότι τα χρή­μα­τά σου κάθε 15 του μήνα θα είναι στην τρά­πε­ζα, είτε είσαι στον ιδιω­τι­κό είτε στον δη­μό­σιο τομέα. Δεν έχεις το άγχος ότι θα έρθει το τέλος του μήνα και δεν θα έχεις  να πλη­ρώ­σεις τις υπο­χρε­ώ­σεις σου, όπως συμ­βαί­νει εδώ.

• Η πλειο­νό­τη­τα των Ελ­λή­νων με αυτό το άγχος ζει κ. Λά­μπρου…

Το έχω ζήσει στο πετσί μου αυτό κ. Φώτη. Δυ­στυ­χώς, δεν φαί­νε­ται καμία βελ­τί­ω­ση στα πράγ­μα­τα εδώ πέρα, αντί­θε­τα πη­γαί­νει από το κακό στο χει­ρό­τε­ρο. Συγ­γε­νείς που έμει­ναν πίσω, έχουν να λαμ­βά­νουν μι­σθούς και επι­δό­μα­τα ακόμα από το 2014…

• Επαγ­γελ­μα­τι­κά, λοι­πόν, έχετε απο­κα­τα­στα­θεί. Κοι­νω­νι­κά έχετε εγκλι­μα­τι­στεί, έχετε εν­σω­μα­τω­θεί;

Δεν μπο­ρείς να εν­σω­μα­τω­θείς κοι­νω­νι­κά. Το τε­μπε­ρα­μέ­ντο του Ελ­λη­να, κι ει­δι­κά ενός νη­σιώ­τη, σε μια χώρα η οποία δεν έχει θά­λασ­σα, είναι δύ­σκο­λο να βρει την θέση του στην κοι­νω­νία. Εχου­με επα­φές με τους ντό­πιους εκεί, αλλά σε καμία πε­ρί­πτω­ση οι κοι­νω­νι­κές επα­φές και συ­να­να­στρο­φές δεν είναι όπως τις γνω­ρί­ζου­με εδώ. Είναι ένας φι­λό­ξε­νος λαός οι Αυ­στρια­κοί. Υπάρ­χει ξε­νο­φο­βία σε πολύ χα­μη­λά πο­σο­στά, αλλά όταν αντι­λη­φθούν ποιος είσαι, δεν υπάρ­χει κα­νέ­να πρό­βλη­μα. Εμάς τους Ελ­λη­νες πά­ντως, μας αντι­με­τω­πί­ζουν κα­λύ­τε­ρα απ΄ό,τι άλ­λους αλ­λο­δα­πούς.

• Τι έχετε να πείτε στους αν­θρώ­πους που είναι κι εκεί­νοι ένα βήμα πριν την «με­γά­λη φυγή»;

Αν πλέον, έχουν κάνει τα πάντα, αν έχουν εξα­ντλή­σει όλα τα πε­ρι­θώ­ρια και δεν μπο­ρούν να τα βγά­λουν πέρα, όπως συ­νέ­βη με εμένα, θα πρέ­πει όταν απο­φα­σί­σουν να φύ­γουν, να επι­λέ­ξουν σωστά την χώρα στην οποία, τυχόν, θα θέ­λουν να με­τα­κο­μί­σουν. Θα πρέ­πει οι κι­νή­σεις τους να είναι με­τρη­μέ­νες και να μην θε­ω­ρή­σουν ότι φεύ­γο­ντας έξω, όλα θα είναι εύ­κο­λα και ανώ­δυ­να. Υπάρ­χουν πολ­λές δυ­σκο­λί­ες στο εξω­τε­ρι­κό, δεν είναι όλα ρό­δι­να αλλά σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν θα συ­να­ντή­σουν την κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τεί σή­με­ρα εδώ.

• Τι θα σας έφερ­νε, ξανά, πίσω στην πα­τρί­δα κ. Λά­μπρου;

Αν με έναν μα­γι­κό τρόπο, με ένα μα­γι­κό ρα­βδά­κι κα­λυ­τέ­ρευαν οι συν­θή­κες ζωής και μπο­ρού­σα­με να δια­σφα­λί­σου­με στα­θε­ρή ερ­γα­σία, που θα μας επέ­τρε­πε να ζή­σου­με αξιο­πρε­πώς την οι­κο­γέ­νειά μας, θα επι­στρέ­φα­με χθες στην πα­τρί­δα μας. Δυ­στυ­χώς όμως, αυτά είναι για τα πα­ρα­μύ­θια και εμείς πια έχου­με με­γα­λώ­σει και δεν πι­στεύ­ου­με στα πα­ρα­μύ­θια…