Γιάννης Βαληνάκης: Το μορατόριουμ μπορεί να αποδειχθεί θετικό, αλλά μπορεί και όχι

«Παρά την απο­φα­σι­στι­κό­τητα που δείχνει η κυβέρ­νηση, η υπερ­φί­αλη αίσθηση της Τουρ­κίας ότι είναι πολύ ισχυ­ρό­τερη δεν ανα­τρέ­πε­ται με ευχο­λό­για, «αυστηρά μηνύ­ματα» και φρα­στι­κές κατα­δί­κες. Ούτε οι τρίτοι θα ξεφύ­γουν εύκολα από τις ίσες απο­στά­σεις, ούτε βλέπω κανένα να στα­μα­τάει στρα­τιω­τικά την Τουρκία. Γι αυτό χρειά­ζε­ται πολύ μεγάλη προσοχή και να κερ­δη­θεί χρόνος για σοβαρή και σε βάθος προ­ε­τοι­μα­σία (κάθε είδους) και άμεση κινη­το­ποί­ηση δυνά­μεων», επι­ση­μαί­νει ο πρώην υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, ενώ σημειώ­νει με νόημα: «Δεν βλέπω πώς μπορεί να επι­τύ­χει ο διά­λο­γος με τις σημε­ρι­νές θέσεις των δύο πλευρών».

Η Άγκυρα προ­ε­τοι­μά­ζει έτσι μεθο­δικά την προ­σπά­θεια ανα­τρο­πής της Συν­θή­κης της Λοζάνης κι αυτή μόνο με επι­δί­ωξη στρα­τιω­τι­κής σύγκρου­σης και συνα­κό­λου­θης αλλαγής συνόρων θα μπο­ρούσε να γίνει. Ας μην αερο­βα­τούμε

-Μοροτόριουμ ενός μηνός στα ελλη­νο­τουρ­κικά. Τι μπορεί να συμβεί το διά­στημα αυτό;

-Το μορα­τό­ριουμ μπορεί να απο­δει­χθεί θετικό, αλλά μπορεί και όχι, ανάλογα με το τι ακριβώς συζη­τιέ­ται στον παρα­σκη­νιακό διάλογο, το πόσο καλά έχει προ­ε­τοι­μα­στεί η χώρα μας για τα μετέ­πειτα στάδια και με το πώς θα εξε­λι­χθούν τα γενι­κό­τερα διεθνή πράγ­ματα στο μεσο­διά­στημα. Συχνά στο παρελ­θόν η Ελλάδα έβαζε προ­κα­ταρ­κτι­κούς «όρους» για να ξεκι­νή­σει ο διά­λο­γος, αλλά στη συνέ­χεια ανα­γκα­ζό­ταν μετά από κρίση που προ­κα­λούσε έντεχνα η Τουρκία, να τους απο­σύ­ρει.

Το χει­ρό­τερο ήταν ότι επι­πλέον υπο­χω­ρούσε σε συνήθως χει­ρό­τε­ρες θέσεις (πχ μετά την ελλη­νο­τουρ­κική κρίση του 1987, μετά τα Ίμια το 1996 κλπ. ). Άρα, ο απρο­ε­τοί­μα­στος διά­λο­γος είναι επι­κίν­δυ­νος και προσοχή στις μεσο­λα­βή­σεις «ίσων απο­στά­σεων» των τρίτων ανάμεσα στον επι­τι­θέ­μενο και τον αμυ­νό­μενο. Η φιλο­σο­φία κάθε τέτοιας μεσο­λά­βη­σης είναι εξ ορισμού να βρει τα ανταλ­λάγ­ματα που θα αρκέ­σουν στον Ερντο­γάν για να παγώσει (προ­σω­ρινά και μόνο) την επι­θε­τι­κό­τητά του. Παρά την απο­φα­σι­στι­κό­τητα που δείχνει η κυβέρ­νηση, η υπερ­φί­αλη αίσθηση της Τουρ­κίας ότι είναι πολύ ισχυ­ρό­τερη δεν ανα­τρέ­πε­ται με ευχο­λό­για, «αυστηρά μηνύ­ματα» και φρα­στι­κές κατα­δί­κες. Ούτε οι τρίτοι θα ξεφύ­γουν εύκολα από τις ίσες απο­στά­σεις, ούτε βλέπω κανένα να στα­μα­τάει στρα­τιω­τικά την Τουρκία. Γι αυτό χρειά­ζε­ται πολύ μεγάλη προσοχή και να κερ­δη­θεί χρόνος για σοβαρή και σε βάθος προ­ε­τοι­μα­σία (κάθε είδους) και άμεση κινη­το­ποί­ηση δυνά­μεων.

– Σε περί­πτωση απο­τυ­χίας του δια­λό­γου, σας ανη­συ­χεί το ενδε­χό­μενο ο Ερντο­γάν να επα­νέλ­θει; Να οδη­γη­θούμε σε ένα θερμό επει­σό­διο ή εκτι­μάτε πως το “μορα­τό­ριουμ” θα είναι διαρ­κείας;

Το κυριό­τερο: έχω ανα­λυ­τικά εξη­γή­σει ότι εδώ και καιρό προτιμά πλέον απρο­κά­λυ­πτα τη σύγκρουση μαζί μας, κι όχι απλά να μας σύρει μόνο σε διάλογο. Το εξηγώ ανα­λυ­τικά στο τελευ­ταίο βιβλίο μου «Η Ελλάς των τεσ­σά­ρων θαλασ­σών». Προ­ε­τοι­μά­ζει έτσι μεθο­δικά την προ­σπά­θεια ανα­τρο­πής της Συν­θή­κης της Λοζάνης κι αυτή μόνο με επι­δί­ωξη στρα­τιω­τι­κής σύγκρου­σης και συνα­κό­λου­θης αλλαγής συνόρων θα μπο­ρούσε να γίνει. Ας μην αερο­βα­τούμε. Ο Ερντο­γάν θα πιέζει συνεχώς με εντά­σεις και κρίσεις μέχρι να πάρει αυτά που θέλει ή μέχρι κάποιος να τον στα­μα­τή­σει.

– Στο διά­στημα του ενός μηνός η κυβέρ­νηση τι πρέπει να κάνει;

-Πρώτον και κυριό­τερο, να συνει­δη­το­ποι­ή­σουμε ότι τα πράγ­ματα είναι πολύ σοβαρά και να προ­ε­τοι­μα­στεί μια νέα και «έξυπνη» στρα­τη­γική γιατί αυτή που έχουμε έχει προ πολλού εκμε­τρή­σει το ζην…Ούτε ο πόλεμος είναι η λύση, αλλ’ ούτε μπο­ρούμε να συρ­θούμε σε διάλογο εκβια­ζό­με­νοι και με πεπα­λαιω­μένο διπλω­μα­τικό και νομικό οπλο­στά­σιο. Χρειά­ζε­ται σχέδιο ρεα­λι­στικό και να πάρει η Ελλάδα την πρω­το­βου­λία των κινή­σεων. Επείγει επίσης πολύ η ολο­κλή­ρωση της οριο­θέ­τη­σης, έστω και τμη­μα­τικά, με την Αίγυπτο και το ανα­το­λι­κό­τερο τυχόν ενα­πο­μέ­νον μέρος να παρα­πεμ­φθεί με την Αίγυπτο και την Κύπρο με «φιλικό» συνυ­πο­σχε­τικό στη Χάγη. Χθες!!

Άμεση εξάλλου προσοχή χρειά­ζε­ται πέρα απ´τις εχθρο­πρα­ξίες στη Λιβύη στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που εκτυ­λίσ­σο­νται παράλ­ληλα στο παρα­σκή­νιο και όπου συμ­με­τέ­χει πρω­τα­γω­νι­στικά η Τουρκία. Ενώ όμως η Άγκυρα επι­διώ­κει σε κάθε περί­πτωση πρω­τί­στως να ισχυ­ρο­ποι­ή­σει το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, αντί­στροφα η Αίγυ­πτος αλλά και η ΕΕ και οι ΗΠΑ έχουν άλλους πρω­τεύ­ο­ντες στόχους κι όχι την ακύρωση του μνη­μο­νίου. Πρέπει λοιπόν η Ελλάδα άμεσα να κινηθεί προ­λη­πτικά (μέσω κυρίως της δια­μόρ­φω­σης της ευρω­παϊ­κής στάσης) για να μην βγούμε οι ριγ­μέ­νοι της λιβυκής επί­λυ­σης!

Πηγή: ieidiseis.gr