Τα αγκάθια του τουρισμού, που ετοιμάζεται για νέο ρεκόρ

Της Στε­φα­νίας Σούκη

Aύξηση της ζήτησης παρα­τη­ρεί­ται -κοντά στο 10%- σε σύγκριση με τα περυ­σινά νούμερα, που έφτασαν για μία ακόμη χρονιά σε επίπεδα-ρεκόρ, με τα 30 εκα­τομ­μύ­ρια και πλέον των ξένων του­ρι­στών, το ρευστό γεω­πο­λι­τικό περι­βάλ­λον που απαιτεί ευρω­παϊ­κές λύσεις προ­κει­μέ­νου να μην επι­στρέ­ψουν οι δύσκο­λες μέρες του 2015 με το Προ­σφυ­γικό, πρω­το­βου­λίες σε κεντρικό επίπεδο για την ενί­σχυση του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού που παρα­μέ­νει στα Τάρταρα και επα­νε­ξέ­ταση των φορο­λο­γι­κών βαρών σε ένα «προϊόν» το οποίο εξά­γε­ται και δέχεται τον αυξα­νό­μενο αντα­γω­νι­σμό άλλων μεσο­γεια­κών αγορών, με πιο απτό παρά­δειγμα τη φθη­νό­τερη Τουρκία, αλλά και αυτά της Αιγύ­πτου και της Τυνη­σίας.

Με αφορμή το ξεκί­νημα της νέας του­ρι­στι­κής σεζόν, ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων (ΠΟΞ) Γρη­γό­ρης Τάσιος περι­γρά­φει όλα τα δεδο­μένα για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό το καλο­καίρι του 2018, το οποίο, σε γενι­κό­τερο πλαίσιο, ανα­μέ­νε­ται θερμό, αν και η ζήτηση δεν κατα­νέ­με­ται ισόρ­ροπα σε όλη τη χώρα, με το πρό­βλημα της του­ρι­στι­κής Ελλάδας… των δύο ταχυ­τή­των να παρα­μέ­νει.

Και αν οι εξε­λί­ξεις των τελευ­ταίων ημερών με την Τουρκία δεν δεί­χνουν, επί του παρό­ντος, να επη­ρε­ά­ζουν τη ζήτηση από το εξω­τε­ρικό για το του­ρι­στικό προϊόν της Ελλάδας, σε επίπεδο αντα­γω­νι­σμού με τη γείτονα, ειδικά στον συγκε­κρι­μένο τομέα, οι δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμοί στα τουρ­κικά παράλια κάνουν φέτος ολικό comeback, με υψηλά διψήφια ποσοστά αύξησης ως προς τις κρα­τή­σεις, ενώ οι αερο­πο­ρι­κές ενι­σχύ­ουν από φέτος τις δια­θέ­σι­μες θέσεις τους, δεδο­μένα που προ­βλη­μα­τί­ζουν τους εγχώ­ριους του­ρι­στι­κούς φορείς, ειδικά με το βλέμμα στη σεζόν του 2019 και με το επι­πλέον γεγονός του ακρι­βό­τε­ρου, κυρίως λόγω ΦΠΑ και φόρου δια­μο­νής, ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

«Το momentum παρα­μέ­νει θετικό και όλα τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία συνη­γο­ρούν πως ξεκι­νάμε με αφε­τη­ρία τις επι­δό­σεις του 2017 για να πάμε πιο πάνω», επι­ση­μαί­νει στο «b.s.» ο κ. Τάσιος και συνε­χί­ζει: «Υπάρχει λοιπόν αυξη­μένη ζήτηση για το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν, η οποία μπορεί ήδη να φτάνει και το 10% σε σχέση με πέρυσι, κατά κύριο λόγο όμως σε δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς και εκεί όπου επι­κρα­τεί ακόμη το μοντέλο “ήλιος – θάλασσα”. Σε ό,τι αφορά τις εθνι­κό­τη­τες, οι παρα­δο­σια­κές αγορές της Ευρώπης (Γερ­μα­νία, Ηνωμένο Βασί­λειο) εξα­κο­λου­θούν να κρατούν τα σκήπτρα των αφίξεων, οι Ρώσοι είναι πάντα ένα κρίσιμο μέγεθος, οι Πολωνοί κάνουν τη θετική έκπληξη, ενώ οι Αμε­ρι­κα­νοί είναι επι­κε­ντρω­μέ­νοι κυρίως στην Αθήνα, στην Πελο­πόν­νησο, αλλά και στο Νότιο Αιγαίο, στη Μύκονο και τη Σαντο­ρίνη. Δυστυ­χώς, όμως, όπως προ­α­νέ­φερα, το ρεύμα της αυξη­μέ­νης ζήτησης κατευ­θύ­νε­ται στους δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς. Και αυτό είναι ένα θέμα ώστε να μπο­ρέ­σει και η “άλλη Ελλάδα” να παρα­κο­λου­θή­σει τους θετι­κούς ρυθμούς του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης».

Απα­ντώ­ντας στο ερώτημα αν ισχύει το ότι οι Ελληνες ξενο­δό­χοι, ακριβώς λόγω της υψηλής ζήτησης, στα­μά­τη­σαν νωρίς τις προ­κρα­τή­σεις από ορι­σμέ­νες αγορές προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λί­σουν καλύ­τε­ρες τιμές, ο κ. Τάσιος ανα­φέ­ρει ότι «τα ξενο­δο­χεία, λει­τουρ­γώ­ντας μέσα σε ένα περι­βάλ­λον υπέρ­με­τρα αυξη­μέ­νων φορο­λο­γι­κών βαρών, είναι εκ των πραγ­μά­των υπο­χρε­ω­μένα να αξιο­ποι­ή­σουν όλες τις επι­χει­ρη­μα­τι­κές τακτι­κές που κρίνουν ανα­γκαίες προ­κει­μέ­νου να βελ­τιώ­σουν κατά τι τα απο­τε­λέ­σματά τους».

Ο εσω­τε­ρι­κός του­ρι­σμός το 2018

Το σκηνικό βέβαια είναι δια­φο­ρε­τικό όσον αφορά το κομμάτι του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού, ο οποίος, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΞ, όπως φαί­νε­ται από τις σχε­τι­κές μελέτες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ), «με την κάμψη της αγο­ρα­στι­κής δύναμης είναι στα Τάρταρα. Γι’ αυτό κι εμείς ως ΠΟΞ ζητάμε να υπάρ­ξουν κίνητρα, πρω­το­βου­λίες και δράσεις και να μη μεί­νουμε μόνο στην ευη­με­ρία των αριθμών των αφίξεων ή στην έκφραση συμπό­νιας προς συνα­δέλ­φους που έχουν πληγεί από την κατα­βα­ρά­θρωση του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού. Χρειά­ζο­νται δράσεις και προς αυτή την κατεύ­θυνση – δώσαμε ήδη το παρά­δειγμα με την πρόταση για την καθιέ­ρωση ολι­γο­ή­με­ρων δια­κο­πών, μιας εβδο­μά­δας, στα πρότυπα της Λευκής Εβδο­μά­δας που ισχύει στο εξω­τε­ρικό, με τέσ­σε­ρις ημέρες αργίας, μετά την Καθαρά Δευτέρα, που μπορεί να κοπούν από τις ημέρες δια­κο­πών του καλο­και­ριού και να δοθεί έτσι η δυνα­τό­τητα, κυρίως στα παιδιά, να γνω­ρί­σουν -μεταξύ άλλων- εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού, μέρη της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας και αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους. Μένει βέβαια να γίνουν πολλά περισ­σό­τερα. Εχουμε κατα­θέ­σει επίσης ολο­κλη­ρω­μένη πρόταση για αλλαγή του τρόπου χορή­γη­σης αδειών στον δημόσιο και ιδιω­τικό τομέα, με βάση οικο­γε­νειακά και ηλι­κιακά κρι­τή­ρια, όπως συμ­βαί­νει σε πολλές χώρες της Ευρώπης, ώστε να έχουμε και διεύ­ρυνση της σεζόν, αφού έτσι η ζήτηση δεν θα περιο­ρί­ζε­ται μόνο στον Αύγου­στο ή στις γιορτές».

Τα αγκάθια για το καλο­καίρι του 2018

Ως προς το ερώτημα κατά πόσο οι εγχώ­ριοι του­ρι­στι­κοί φορείς θεωρούν ότι υπάρχει ζήτημα λόγω των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων στην ευρύ­τερη περιοχή και αν τελικά η πορεία των σχέσεων Ελλάδας – Τουρ­κίας μπορεί να επη­ρε­ά­σει γενι­κό­τερα τον ελλη­νικό του­ρι­σμό και τις διε­θνείς αφίξεις στη χώρα μας, ο κ. Τάσιος ανα­φέ­ρει το πόσο ευαί­σθητο προϊόν είναι ο του­ρι­σμός στις πολι­τι­κές και γεω­πο­λι­τι­κές δια­κυ­μάν­σεις. «Το λέει η διεθνής εμπει­ρία, το έχουμε ζήσει κι εμείς. Δια­δη­λώ­σεις και δια­μαρ­τυ­ρίες στο εσω­τε­ρικό, ένταση σε εξω­τε­ρικά ζητή­ματα ή περι­πτώ­σεις τρο­μο­κρα­τίας έχουν μόνο αρνη­τι­κές συνέ­πειες. Γι’ αυτό και πρέπει όλοι όσοι τοπο­θε­τού­νται για τον του­ρι­σμό σε σχέση με γεω­πο­λι­τικά ζητή­ματα -κυβέρνηση, επι­χει­ρη­μα­τίες, πολίτες, μέσα ενημέρωσης- να είναι υπεύ­θυ­νοι, προ­σε­κτι­κοί και ολι­γό­λο­γοι. Αλλιώς κιν­δυ­νεύ­ουμε να πνι­γούμε από τον καπνό χωρίς καν να έχει ξεσπά­σει φωτιά». Ο ίδιος στέ­κε­ται ιδιαί­τερα και στην του­ρι­στική συνερ­γα­σία με την Τουρκία ύστερα από την παρά­ταση, προ ημερών, του πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος έκδοσης ολι­γο­ή­με­ρων θεω­ρή­σεων (βίζα) για του­ρί­στες από την Τουρκία προς τα ελλη­νικά νησιά: Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή συμ­φω­νεί στην εφαρ­μογή -και το 2018- του συστή­μα­τος έκδοσης θεω­ρή­σεων μίας εβδο­μά­δας για Τούρ­κους του­ρί­στες και πολίτες από τρίτες χώρες που βρί­σκο­νται νόμιμα στην Τουρκία και επι­θυ­μούν να επι­σκε­φθούν ελλη­νικά νησιά του Αιγαίου. Αυτό το πρό­γραμμα θεω­ρή­σεων, το οποίο έχει εφαρ­μο­στεί με επι­τυ­χία τα προη­γού­μενα χρόνια, είναι ιδιαί­τερα κρίσιμο για την οικο­νο­μία των νησιών και γι’ αυτό τον λόγο η συνέ­χισή του και τη φετινή χρονιά απο­τε­λούσε πάγιο αίτημα όλων των τοπικών φορέων. «Η του­ρι­στική συνερ­γα­σία με την Τουρκία είναι πάντα ωφέλιμη. Υπάρ­χουν πολλές περιο­χές της χώρας μας όπου μεγάλο τμήμα της του­ρι­στι­κής τους κίνησης προ­έρ­χε­ται από την Τουρκία. Η παρά­ταση λοιπόν που δόθηκε είναι προς τη σωστή κατεύ­θυνση και εξυ­πη­ρε­τεί τα συμ­φέ­ρο­ντα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού», σχο­λιά­ζει ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ.

Ενα ακόμη ερώτημα που μπορεί να δημιουρ­γεί ουσιώδη προ­βλη­μα­τι­σμό για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό φέτος έχει να κάνει και με τις εξε­λί­ξεις του προη­γού­με­νου Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου στη Συρία και τον κίνδυνο η Ελλάδα να αντι­με­τω­πί­σει ημέρες 2015 – 2016 ανα­φο­ρικά με το Προ­σφυ­γικό: «Εκείνη την περίοδο δοκι­μά­στη­καν οι αντοχές του κλάδου στις λεγό­με­νες “περιο­χές πρώτης υπο­δο­χής”. Σήμερα, αυτοί οι προ­ο­ρι­σμοί ανα­κάμ­πτουν έχοντας δώσει ένα πολύ­τιμο παρά­δειγμα αλλη­λεγ­γύης και έχοντας δώσει ένα αληθινό μάθημα ευρω­παϊ­κού πολι­τι­σμού. Εν τέλει, αυτή είναι και η ουσία. Το Προ­σφυ­γικό είναι ένα πανευ­ρω­παϊκό πρό­βλημα και έτσι πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί. Διότι του­ρι­στικά μπορεί να “ξανα­ση­κώ­θη­καν” αυτοί οι προ­ο­ρι­σμοί, αλλά δεν μπορεί αυτό να γίνεται επ’ αόρι­στον. Ενα πανευ­ρω­παϊκό πρό­βλημα απαιτεί και ευρω­παϊ­κές λύσεις, γι’ αυτό πρέπει να δοθεί μεγάλη βαρύ­τητα στα ισο­δύ­ναμα μέτρα γι’ αυτές τις περιο­χές».

Στους λοιπούς προ­βλη­μα­τι­σμούς του κλάδου γενι­κό­τερα για τη φετινή σεζόν, ο κ. Τάσιος επι­ση­μαί­νει μεν ως «ενθαρ­ρυ­ντικό το γεγονός πως υπάρχει ζήτηση και προ­δια­γρά­φε­ται μια επι­τυ­χη­μένη σεζόν -στον βαθμό βέβαια που μπορεί κανείς να κάνει προ­βλέ­ψεις μέσα σε ένα ρευστό πολι­τικό, και κυρίως γεω­πο­λι­τικό περιβάλλον-, αλλά το βασικό για το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο είναι να δει τι… ταμείο θα κάνει στο τέλος όταν βιώ­νουμε αυτή τη φορο­λο­γική τρέλα». Ενας ακόμη προ­βλη­μα­τι­σμός έχει να κάνει με την ασυ­δο­σία στην αγορά: «Με… αλε­ξι­πτω­τι­στές που περ­νού­σαν, είδαν φως και μπήκαν, και ισχυ­ρί­ζο­νται ότι παρέ­χουν ξενο­δο­χεια­κές υπη­ρε­σίες είτε επειδή βάζουν μια ταμπέλα ως ξενο­δο­χειακό κατά­λυμα, είτε επειδή μισθώ­νουν σπίτια και δια­με­ρί­σματα χωρίς πιστο­ποι­ή­σεις και χωρίς ελέγ­χους. Δεν είναι απλά θέμα αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού. Η απειλή είναι σοβα­ρό­τερη, αφού υπάρχει ο κίν­δυ­νος μέσα σε αυτή την ασυ­δο­σία και την έλλειψη ελέγχου να δημιουρ­γη­θούν περι­στα­τικά που μπορεί να πλήξουν το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν στο σύνολό του. Κι αυτό σε μια συγκυ­ρία κατά την οποία η χώρα έχει απόλυτη ανάγκη τη θετική συμβολή του του­ρι­σμού στην εθνική οικο­νο­μία για να βγούμε από το τούνελ των μνη­μο­νίων στο ξέφωτο της κανο­νι­κό­τη­τας», επι­ση­μαί­νει ο κ. Τάσιος.

Κόκκινα δάνεια και Ελληνες ξενο­δό­χοι

Από την άλλη πλευρά ο κλάδος, παρά τις θετικές επι­δό­σεις των τελευ­ταίων ετών, συνε­χί­ζει να αντι­με­τω­πί­ζει -και αυτός- το μείζον ζήτημα των κόκ­κι­νων δανείων, έστω και αν με βάση τα νούμερα της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος σημειώ­νει από πέρυσι σαφώς καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις ως προς τις ρυθ­μί­σεις σε σύγκριση με άλλους επι­χει­ρη­μα­τι­κούς κλάδους, με την περίοδο ειδικά από το φθι­νό­πωρο του 2017, μετά την ολο­κλή­ρωση της υψηλής καλο­και­ρι­νής περιό­δου, να παρου­σιά­ζει μεγα­λύ­τερη κινη­τι­κό­τητα σε ό,τι έχει να κάνει με επαφές, συνεν­νο­ή­σεις και ρυθ­μί­σεις μεταξύ τρα­πε­ζών και ξενο­δό­χων.

Σημειώ­νε­ται εδώ ότι, σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της ΤτΕ, στο τέλος του 2017 από ένα σύνολο δανείων ύψους 7,8 δισ. ευρώ που έχουν δοθεί στον κλάδο των κατα­λυ­μά­των, τα προ­βλη­μα­τικά αντι­στοι­χούν σε 3,3 δισ. ευρώ, ωστόσο και από αυτό το ποσό ένα μεγάλο μέρος, λίγο κάτω από το το 1,8 δισ. ευρώ, είναι στην κατη­γο­ρία των δανείων που κατά κανόνα έχουν ρυθ­μι­στεί και εξυ­πη­ρε­τού­νται κανο­νικά, επο­μέ­νως τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα είναι πέριξ του 1,5 δισ. ευρώ. «Συνε­κτι­μώ­ντας όλες τις παρα­μέ­τρους, λέμε “ναι” στο ξεσκαρ­τά­ρι­σμα, όπως και στη δεύτερη ευκαι­ρία σε μια υγιή επι­χεί­ρηση, λέμε όμως “όχι” στο ξεπού­λημα, και ειδικά όταν αυτό διαιω­νί­ζει τον αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό. Το θέμα των κόκ­κι­νων δανείων είναι πολύ σοβαρό, καθώς αφορά άμεσα τον αφελ­λη­νι­σμό των ξενο­δο­χείων -εξ ου και πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζε­ται προ­σε­κτικά και κατά περίπτωση-, και δεν απο­τε­λεί ζήτημα μόνο για τους ξενο­δό­χους, αλλά τόσο για τους εργα­ζο­μέ­νους που μέχρι σήμερα οι εργο­δό­τες τούς ήξεραν με τα μικρά τους ονόματα, όσο και για τους προ­μη­θευ­τές και συνερ­γά­τες από άλλους κλάδους που έχουν χτίσει σχέσεις αμοι­βαίας εξυ­πη­ρέ­τη­σης και εμπι­στο­σύ­νης».

Ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ στέ­κε­ται επίσης ιδιαί­τερα στο ότι η καλο­και­ρινή σεζόν ξεκινά θετικά και για τους εργα­ζο­μέ­νους στον ξενο­δο­χειακό κλάδο μετά την υπο­γραφή της νέας Εθνικής Κλα­δι­κής Συλ­λο­γι­κής Σύμ­βα­σης Εργα­σίας. «Ξενο­δό­χοι και εργα­ζό­με­νοι εμπε­δώ­νουμε στην αγορά και στην κοι­νω­νία το καλό παρά­δειγμα της συνερ­γα­σίας. Είναι η τέταρτη Κλαδική Συλ­λο­γική Σύμβαση Εργα­σίας στα χρόνια της κρίσης και των μνη­μο­νίων, είναι η τρίτη, κατά σειρά, που προ­βλέ­πει αύξηση των απο­δο­χών των εργα­ζο­μέ­νων, ενώ είναι η πρώτη φορά που συμ­φω­νεί­ται αύξηση του κατώ­τα­του μισθού και στις δύο χρονιές ισχύος της σύμ­βα­σης. Επι­πλέον, έχουμε την πρώτη συλ­λο­γική σύμβαση που με τις ρυθ­μί­σεις της ανα­γνω­ρί­ζει τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες που παρου­σιά­ζει η επο­χι­κό­τητα του επαγ­γέλ­μα­τος. Με αυτήν παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα σε συγκε­κρι­μέ­νες περιό­δους του έτους (15 Δεκεμ­βρίου έως 15 Φεβρουα­ρίου και 1η Ιουνίου έως 30 Σεπτεμ­βρίου), και με συγκε­κρι­μένη ελά­χι­στη πλη­ρό­τητα (70%), εφόσον η ξενο­δο­χειακή επι­χεί­ρηση και ο εργα­ζό­με­νος συμ­φω­νούν, να απα­σχο­λη­θεί ο εργα­ζό­με­νος σε ημέρες ανά­παυ­σης. Με αυτόν τον τρόπο και ο εργα­ζό­με­νος μπορεί να αυξήσει το εισό­δημά του και η επι­χεί­ρηση να καλύψει τις αυξη­μέ­νες ανάγκες της και τα ασφα­λι­στικά ταμεία να έχουν αυξη­μέ­νες εισφο­ρές».

Πηγή: newmoney.gr