Γ. Αμανατίδης, υφ. Εξωτερικών: «Η κυβέρνηση ασκεί εξωστρεφή και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική»

Συ­νέ­ντευ­ξη στη Μαίρη Φώτη

Για τα φλέ­γο­ντα ζη­τή­μα­τα της επι­και­ρό­τη­τας, όπως είναι το νέο τρο­μο­κρα­τι­κό κτύ­πη­μα στις Βρυ­ξέλ­λες, το με­τα­να­στευι­κό-προ­σφυ­γι­κό αλλά και οι σχέ­σεις με την Τουρ­κία, μιλά με συ­νέ­ντευ­ξή του στην “δη­μο­κρα­τι­κή” ο υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών κ. Γιάν­νης Αμα­να­τί­δης, δί­νο­ντας την διά­στα­ση των γε­γο­νό­των υπό το πρί­σμα των κυ­βερ­νη­τι­κών χει­ρι­σμών. Ο κ. Αμα­να­τί­δης, ανα­φέ­ρε­ται ακόμα στην πρό­φα­τη επί­σκε­ψη του πρω­θυ­πουρ­γού στην Σμύρ­νη, στις σχέ­σεις μας με την Ρωσία, στις εξε­λί­ξεις στην Συρία αλλά μιλά για πρώτη φορά, και για τη διε­ξα­γω­γή της Αγίας και Με­γά­λης Συ­νό­δου της Ορ­θό­δο­ξης Εκ­κλη­σί­ας. Ει­δι­κά για το θέμα των νέων τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σε­ων επι­ση­μαί­νει ότι «οι Ευ­ρω­παί­οι πο­λί­τες θα νι­κή­σουν το φόβο, δια­φυ­λάτ­το­ντας το ευ­ρω­παϊ­κό κε­κτη­μέ­νο», ενώ για το προ­σφυ­γι­κό το­νί­ζει ότι «χωρίς μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες και επι­διώ­κο­ντας θε­σμι­κή λύση διε­θνο­ποι­ή­σα­με το πρό­βλη­μα, επι­τυγ­χά­νο­ντας την επι­και­ρο­ποί­η­ση της συμ­φω­νί­ας επα­νεισ­δο­χής στην Τουρ­κία, όπως και την με­τε­γκα­τά­στα­ση των προ­σφύ­γων σε όλα τα κράτη- μέλη της ΕΕ».

 Η συ­νέ­ντευ­ξη του υφυ­πουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών κ. Γιάν­νη Αμα­να­τί­δη, ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε υπουρ­γέ, θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξη από το τρο­μο­κρα­τι­κό κτύ­πη­μα στο Βέλ­γιο, καθώς δια­φαί­νε­ται πως ο τρό­μος απλώ­νε­ται πάνω από την Ευ­ρώ­πη. Πώς εκτι­μά­τε ότι θα δια­μορ­φω­θεί η κα­τά­στα­ση; Πι­στεύ­ε­τε ότι θα επη­ρε­ά­σει τη στάση της Ευ­ρώ­πης στο προ­σφυ­γι­κό το νέο κτύ­πη­μα;

Κυρία Φώτη, ο κύ­ριος στό­χος των τρο­μο­κρα­τών είναι να πλή­ξουν τις θε­με­λιώ­δεις αξίες της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, δη­λα­δή την ανοι­χτή και ανε­κτι­κή κοι­νω­νία, του αλ­λη­λο­σε­βα­σμού και της αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Οι Ευ­ρω­παί­οι πο­λί­τες, ωστό­σο, όπως συ­νέ­βη και στο Πα­ρί­σι μετά την πο­λύ­νε­κρη βομ­βι­στι­κή επί­θε­ση, έτσι και στις Βρυ­ξέλ­λες θα νι­κή­σουν το φόβο, δια­φυ­λάτ­το­ντας το ευ­ρω­παϊ­κό κε­κτη­μέ­νο.

• Ποια είναι τα οφέλη για την Ελ­λά­δα από την πρό­σφα­τη Συμ­φω­νία της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής για το με­τα­να­στευ­τι­κό; Δεν φαί­νε­ται να βελ­τιώ­νε­ται ιδιαί­τε­ρα η κα­τά­στα­ση πά­ντως.

Η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, κα Φώτη, είδε πρώτη τις δια­στά­σεις του ζη­τή­μα­τος και επέ­μει­νε από την πρώτη στιγ­μή στην εξεύ­ρε­ση ευ­ρω­παϊ­κής και ου­σια­στι­κής λύσης. Σας θυ­μί­ζω απλά ότι ήταν ο Έλ­λη­νας πρω­θυ­πουρ­γός, Αλέ­ξης Τσί­πρας που από κοι­νού με τον Ιταλό ομό­λο­γό του, Ματέο Ρέν­τσι ζη­τού­σαν από τον Απρί­λιο του 2015 κιό­λας έκτα­κτη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής για την προ­σφυ­γι­κή κρίση.  Χωρίς μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες και επι­διώ­κο­ντας θε­σμι­κή λύση διε­θνο­ποι­ή­σα­με το πρό­βλη­μα, επι­τυγ­χά­νο­ντας την επι­και­ρο­ποί­η­ση της συμ­φω­νί­ας επα­νεισ­δο­χής στην Τουρ­κία, όπως και την με­τε­γκα­τά­στα­ση των προ­σφύ­γων σε όλα τα κράτη- μέλη της ΕΕ, με ασφα­λή και νό­μι­μη δίοδο.

• Ποια είναι η άποψή σας για τους Τούρ­κους πα­ρα­τη­ρη­τές στα ελ­λη­νι­κά νησιά; Είναι μια από­φα­ση που στα νησιά, κυ­ρί­ως, έχει προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις.

Εμείς ερ­γα­ζό­μα­στε αφε­νός για την απο­συμ­φό­ρη­ση των ελ­λη­νι­κών νη­σιών από τις προ­σφυ­γι­κές ροές και αφε­τέ­ρου για την τή­ρη­ση των συμ­φω­νη­θέ­ντων που απορ­ρέ­ουν για τη χώρα μας από τη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής της 17- 18 Μαρ­τί­ου. Αντί­στοι­χα, πε­ρι­μέ­νου­με από την Τουρ­κία να αντα­πο­κρι­θεί θε­τι­κά στις δε­σμεύ­σεις που ανέ­λα­βε ενώ­πιον της Ευ­ρώ­πης, οι οποί­ες  επου­δε­νί  θί­γουν τα κυ­ριαρ­χι­κά μας δι­καιώ­μα­τα.

• Από την συ­νά­ντη­ση του πρω­θυ­πουρ­γού στην Σμύρ­νη με τον Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου, ποια είναι τα συ­μπε­ρά­σμα­τα, που μπο­ρούν να εξα­χθούν για τις δι­με­ρείς σχέ­σεις;

Η επέν­δυ­ση στις σχέ­σεις καλής γει­το­νί­ας είναι μια επέν­δυ­ση επω­φε­λής και για τα δύο μέρη. Και αυτό γιατί μπο­ρού­με να εμπε­δώ­σου­με την κα­λύ­τε­ρη συ­νερ­γα­σία μας σε το­μείς υψη­λού εν­δια­φέ­ρο­ντος και των δύο χωρών, όπως ο του­ρι­σμός, η εκ­παί­δευ­ση, το εμπό­ριο. Η ακτο­πλοϊ­κή και αε­ρο­πο­ρι­κή σύν­δε­ση της Σμύρ­νης με τη Θεσ­σα­λο­νί­κη, η σι­δη­ρο­δρο­μι­κή σύν­δε­ση με­τα­ξύ των δύο χωρών, η επαφή με­τα­ξύ ελ­λη­νι­κών και τουρ­κι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων είναι με­ρι­κά από τα απτά πα­ρα­δείγ­μα­τα αυτής της προ­σέγ­γι­σης.

• Πόσο κοντά είναι η διε­θνής κοι­νό­τη­τα για μια λύση στην Συρία;

Από την πρώτη στιγ­μή έχου­με τα­χθεί υπέρ της πο­λι­τι­κής λύσης στη Συρία, μιας λύσης στην οποία θα συ­νη­γο­ρεί και ο συ­ρια­κός λαός. Αυτή η λύση συ­νι­στά και την ου­σια­στι­κή απά­ντη­ση στην προ­σφυ­γι­κή κρίση. Γνω­ρί­ζε­τε ότι το προη­γού­με­νο διά­στη­μα έγινε μια από­πει­ρα επί­τευ­ξης εκε­χει­ρί­ας στην πε­ριο­χή, ενώ μόλις τις προη­γού­με­νες ημέ­ρες ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ, κ. Τζον Κέρι επι­σκέ­φθη­κε τον Ρώσο Πρό­ε­δρο, κ. Βλα­ντι­μίρ Πού­τιν, προ­κει­μέ­νου να εντα­θούν οι κοι­νές προ­σπά­θειες των δύο χωρών για εξεύ­ρε­ση λύσης στο συ­ρια­κό πρό­βλη­μα.  Άρα, η διε­θνής κοι­νό­τη­τα είναι σε διαρ­κή εγρή­γορ­ση για την επί­λυ­ση του προ­βλή­μα­τος και η Ελ­λά­δα κι­νεί­ται στο βαθμό που της ανα­λο­γεί, σε αυτήν την κα­τεύ­θυν­ση.

• Οι σχέ­σεις μας με τη Ρωσία σε ποια φάση βρί­σκο­νται;

Οι δια­χρο­νι­κοί δε­σμοί με­τα­ξύ Ελ­λά­δας – Ρω­σί­ας είναι γνω­στοί και αδιαμ­φι­σβή­τη­τοι. Εμείς, ωστό­σο απο­βλέ­που­με στην πε­ραι­τέ­ρω ενί­σχυ­σή τους, όπως και σε νέα πεδία συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ των δύο χωρών. Στο πλαί­σιο αυτό, έχου­με ορί­σει το φε­τι­νό έτος ως αφιε­ρω­μα­τι­κό έτος Ελ­λά­δας – Ρω­σί­ας, στη διάρ­κεια του οποί­ου λαμ­βά­νουν χώρα πλή­θος εκ­δη­λώ­σε­ων με­τα­ξύ φο­ρέ­ων των δύο κρα­τών, με επί­κε­ντρο τον πο­λι­τι­σμό, την παι­δεία και τον του­ρι­σμό. Δη­μιουρ­γού­με, λοι­πόν, μέσα από τη συ­νερ­γα­σία αυτή μια στέ­ρεη βάση και για πε­ραι­τέ­ρω πρω­το­βου­λί­ες με­τα­ξύ των δύο χωρών στο προ­σε­χές μέλ­λον.

• Η χώρα μας ασκεί πο­λυ­διά­στα­τη εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή ή είναι προ­σκολ­λη­μέ­νη σε συ­γκε­κρι­μέ­νο «άρμα»;

Από τα πρώτα βή­μα­τά της, κυρία Φώτη, η κυ­βέρ­νη­ση αυτή απέ­δει­ξε ότι ασκεί εξω­στρε­φή και πο­λυ­διά­στα­τη εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή. Ήταν τον πε­ρα­σμέ­νο Οκτώ­βριο, όταν με πρω­το­βου­λία του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Νίκου Κο­τζιά διορ­γα­νώ­σα­με στην Αθήνα τη διε­θνή διά­σκε­ψη για το θρη­σκευ­τι­κό και πο­λι­τι­σμι­κό πλου­ρα­λι­σμό, δια­βλέ­πο­ντας την ανα­γκαιό­τη­τα μιας τέ­τοιας πα­γκό­σμιας πρω­το­βου­λί­ας. Επι­πλέ­ον, συ­νυ­πο­γρά­ψα­με τρι­με­ρείς συ­νερ­γα­σί­ες με­τα­ξύ Ελ­λά­δας – Κύ­πρου – Αι­γύ­πτου και Ελ­λά­δας- Κύ­πρου – Ισ­ρα­ήλ , εδραιώ­νο­ντας τη σχέση μας με τις χώρες αυτές, ενώ ανοί­ξα­με νέους διαύ­λους επι­κοι­νω­νί­ας και μελ­λο­ντι­κής συ­νερ­γα­σί­ας με το Ιράν και το Αζερ­μπαι­τζάν. Αυτά είναι λίγα, αλλά απτά πα­ρα­δείγ­μα­τα της εξω­στρέ­φειας και της δυ­να­μι­κής μας.

• Τι προ­σβλέ­πε­τε από τη διε­ξα­γω­γή της Αγίας και Με­γά­λης Συ­νό­δου της Ορ­θό­δο­ξης Εκ­κλη­σί­ας;

Κυρία Φώτη, το λέω για πρώτη φορά αλλά πρέ­πει να γίνει πλή­ρως κα­τα­λη­πτό ότι πρό­κει­ται για ένα γε­γο­νός ιστο­ρι­κό και συ­νά­μα πα­γκό­σμιο. Η Αγία και Με­γά­λη Σύ­νο­δος θα απο­τε­λέ­σει την από­δει­ξη της ενό­τη­τας της Ορ­θό­δο­ξης Εκ­κλη­σί­ας και της ζω­ντα­νής πα­ρου­σί­ας της στον σύγ­χρο­νο κόσμο. Το μή­νυ­μα, το οποίο θα στα­λεί από την Αγία και Με­γά­λη Σύ­νο­δο, θα ακου­στεί με εν­δια­φέ­ρον από όλη την αν­θρω­πό­τη­τα, ανε­ξάρ­τη­τα από τις θρη­σκευ­τι­κές πε­ποι­θή­σεις του κα­θε­νός. Πρό­κει­ται για ένα ιστο­ρι­κό γε­γο­νός με πα­γκό­σμια ακτι­νο­βο­λία. Η ελ­λη­νι­κή πο­λι­τεία θέ­λο­ντας να συμ­βά­λει στην επι­τυ­χή έκ­βα­ση της Συ­νό­δου, χωρίς να πα­ρεμ­βαί­νει σε οποιο­δή­πο­τε άλλο εκ­κλη­σια­στι­κό ζή­τη­μα, φρο­ντί­ζει για τα θέ­μα­τα που θα τε­θούν από τους υπεύ­θυ­νους της διορ­γά­νω­σης και το Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο.  Θε­ω­ρή­σα­με ότι χρειά­ζε­ται ένας συ­ντο­νι­σμός, καθώς θα υπάρ­ξουν ζη­τή­μα­τα ασφά­λειας, με­τα­κι­νή­σε­ων, υπο­δο­μών, μικρά και με­γά­λα. Για αυτό και λά­βα­με την από­φα­ση να συ­γκρο­τη­θεί αυτή η επι­τρο­πή. Η πα­ρου­σία μου έχει συμ­βο­λι­κό χα­ρα­κτή­ρα αυτή τη στιγ­μή, με την έν­νοια ότι δί­νου­με ως Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών και ο ίδιος ο υπουρ­γός, ο κ. Κο­τζιάς, την απα­ραί­τη­τα βα­ρύ­τη­τα και ση­μα­σία στη διορ­γά­νω­ση της Συ­νό­δου. Από τη δική μας πλευ­ρά ως πο­λι­τι­κή ηγε­σία, θέ­λου­με να δια­βε­βαιώ­σου­με το Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο και όλες τις Ορ­θό­δο­ξες Εκ­κλη­σί­ες, ότι θα κά­νου­με οτι­δή­πο­τε είναι αν­θρω­πί­νως δυ­να­τόν ώστε να επι­λύ­ου­με τα όποια ζη­τή­μα­τα θα ανα­κύ­ψουν.