Αντιθέσεις κι απαραίτητες συνδέσεις

Η Τράπεζα της Ελλάδος ανα­κοί­νωσε τα στοι­χεία για τα έσοδα του του­ρι­σμού το 2023, που εκτι­νά­χθη­καν στα 20,4 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Ολα δεί­χνουν ότι, μπορεί φέτος να υπερ­βούν τα 22 δισε­κα­τομ­μύ­ρια. Κι ενώ ο του­ρι­σμός καλ­πά­ζει, ο αγρο­τι­κός τομέας συρ­ρι­κνώ­νε­ται. Κάτι πρέπει να γίνει για να υπάρξει σύμπραξη των δυνά­μεων. Οι 25 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες είναι μία μεγάλη αγορά και δεν είναι δυνατόν οι του­ρί­στες να γεύ­ο­νται τη μεσο­γειακή κουζίνα με προ­ϊ­ό­ντα από την Αφρική, την Τουρκία ή την Κεντρική Ευρώπη. Κάθε χρόνο έχουμε εκα­τομ­μύ­ρια «πελάτες» που αγο­ρά­ζουν ελλη­νικό του­ρι­σμό, αλλά αγνοούν τα εγχώρια προ­ϊ­ό­ντα. Ποια εθνική πολι­τική υπάρχει, ώστε για τα εκα­τομ­μύ­ρια των του­ρι­στών που συρ­ρέ­ουν θα χρη­σι­μο­ποιού­νται  ελλη­νικά προ­ϊ­ό­ντα από τις μεγάλες αλυ­σί­δες και τις οργα­νω­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις του κλάδου; Σαφώς και δεν θα λυθεί το αγρο­τικό ζήτημα μόνο από την του­ρι­στική κίνηση, όμως χάνεται προ­στι­θε­μένη αξία για τα ελλη­νικά προ­ϊ­ό­ντα, εάν δεν αλλάξει το παρα­γω­γικό μοντέλο της χώρας. Η μεγάλη στροφή των τελευ­ταίων ετών γίνεται στο του­ρι­σμό και ό,τι έχει να κάνει με αυτόν και την ίδια στιγμή τα χωράφια ρημά­ζουν, οι σοδειές λιγο­στεύ­ουν όπως και οι άνθρω­ποι που ασχο­λού­νται με τη γη. Γράφει στο protagon.gr ο Δημή­τρης Ευθυ­μά­κης σε άρθρο του με τίτλο «H Ελλάδα που ξέχασε να καλ­λιερ­γεί»:  Κάποτε στην Κω υπήρχαν πέντε βιο­μη­χα­νίες τομάτας, από την τομάτα ζούσε το νησί. Τώρα οι χωριά­τι­κες σαλάτες που σερ­βί­ρο­νται στα ξενο­δο­χεία παρά­γο­νται από τομάτες που έρχο­νται από την Θήβα ή την Ιερά­πε­τρα … Αν κάποιος από σας πάρει το αυτο­κί­νητο και δια­σχί­σει τα δυο μεγάλα νησιά των Δωδε­κα­νή­σων, είτε τον δρόμο Ρόδο-Λίνδο είτε τον δρόμο Κως-Κέφαλος, θα δια­πι­στώ­σει ότι δεξιά και αρι­στερά του δρόμου υπάρ­χουν απέ­ρα­ντα χωράφια, όχι απλώς ακαλ­λιέρ­γητα αλλά και ολο­φά­νερα χέρσα επί πολλά χρόνια. Κι αν ανέβει κάποιος στην ταράτσα κάποιου από τα δεκάδες πεντά­στερα ξενο­δο­χεία που στέκουν στην σειρά, θα δει αμέσως ότι πέρα από το γκαζόν που οριο­θε­τεί τις πισίνες και τους κήπους, υπάρχει κρανίου τόπος. Η αγρο­τική Κως και η αγρο­τική Ρόδος είναι δύο παρα­δείγ­ματα της απο­ξέ­νω­σης του Ελληνα από τη γη του: πέθαναν και οι δύο τη δεκα­ε­τία του ’60, όταν άρχισε ο μαζικός του­ρι­σμός. Ολοι έτρεξαν εκεί. Η πρώτη μετά το ’60 γενιά νησιω­τών έχασε την επαφή που είχαν οι πατε­ρά­δες τους με τη γη, η δεύτερη γενιά απο­ξε­νώ­θηκε ορι­στικά και αμε­τά­κλητα. Ούτε τεχνο­γνω­σία καλ­λιέρ­γειας κατέχει πια, ούτε κουλ­τούρα αγρο­τι­κής ενα­σχό­λη­σης, ούτε τους περνάει καν από το μυαλό η πιθα­νό­τητα να ζήσουν κάνο­ντας τους αγρότες.  Ετσι, όμως, και υπάρξει καμιά κατάρ­ρευση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, θα χρεια­στούν δυο γενιές για να ξανα­μά­θουν να καλ­λιερ­γούν. Οσοι δεν μετα­να­στεύ­σουν….”