Ελληνικά μουσεία: Επιστολή προς τον Ελληνα πρωθυπουργό

Αξιό­τι­με κύριε πρω­θυ­πουρ­γέ,

Με με­γά­λη έκ­πλη­ξη και ανη­συ­χία πλη­ρο­φο­ρη­θή­κα­με πρό­σφα­τα ότι επί­κει­ται η ει­σα­γω­γή νο­μο­σχε­δί­ου στην ελ­λη­νι­κή Βουλή το οποίο θα αλ­λά­ξει το νο­μι­κό κα­θε­στώς των πέντε με­γα­λύ­τε­ρων ελ­λη­νι­κών κρα­τι­κών μου­σεί­ων (Εθνι­κό Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο, Βυ­ζα­ντι­νό και Χρι­στια­νι­κό Μου­σείο, Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο Θεσ­σα­λο­νί­κης, Μου­σείο Βυ­ζα­ντι­νού Πο­λι­τι­σμού και Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο Ηρα­κλεί­ου), καθώς από ορ­γα­νι­κές μο­νά­δες του υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού πρό­κει­ται να με­τα­τρα­πούν σε νο­μι­κά πρό­σω­πα δη­μο­σί­ου δι­καί­ου. Τα μου­σεία αυτά απο­τε­λού­σαν ανέ­κα­θεν ανα­πό­σπα­στο τμήμα της ελ­λη­νι­κής Αρ­χαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας, με την οποία μας συν­δέ­ουν βα­θύ­τα­τοι δε­σμοί. Η δια­κο­πή της σχέ­σης αυτής συ­νε­πεία μιας τέ­τοιας νο­μο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης θα είχε τα πλέον ανε­πι­θύ­μη­τα επα­κό­λου­θα για το μέλ­λον των μου­σεί­ων και την αρ­χαιο­λο­γι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στην Ελ­λά­δα.

Γνω­ρί­ζου­με ότι οι συλ­λο­γές των μου­σεί­ων αυτών ανα­δει­κνύ­ουν την ιστο­ρία όλων των γε­ω­γρα­φι­κών πε­ριο­χών του ελ­λη­νι­κού κρά­τους, αλλά και το συ­νο­λι­κό εύρος του ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­σμού, ακόμη και πέραν της ελ­λη­νι­κής επι­κρά­τειας, όπως συμ­βαί­νει με τις πε­ρι­πτώ­σεις του Εθνι­κού Αρ­χαιο­λο­γι­κού Μου­σεί­ου και του Βυ­ζα­ντι­νού και Χρι­στια­νι­κού Μου­σεί­ου. Εχου­με πα­ρα­κο­λου­θή­σει το εντυ­πω­σια­κό τους έργο μέσα από πλή­θος εκ­θέ­σε­ων, επι­στη­μο­νι­κών κα­τα­λό­γων και άλλων εκ­δό­σε­ων, εκ­παι­δευ­τι­κών και πο­λι­τι­στι­κών δρά­σε­ων και, βε­βαί­ως, μέσα από τις προ­σεγ­μέ­νες επα­νεκ­θέ­σεις των μό­νι­μων συλ­λο­γών τους και τις διε­θνείς βρα­βεύ­σεις των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών. Ανα­γνω­ρί­ζου­με, επί­σης, ότι τόσο η διά­σω­ση του ελ­λη­νι­κού αρ­χαιο­λο­γι­κού πλού­του σε μια εποχή διά­λυ­σης πολ­λών μου­σεια­κών συλ­λο­γών πα­γκο­σμί­ως όσο και η διά­δο­ση της αρ­χαιο­λο­γι­κής έρευ­νας χρω­στούν πολλά στους κρα­τι­κούς αυ­τούς ορ­γα­νι­σμούς και, βε­βαί­ως, στην τρέ­χου­σα ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία υπό την οποία λει­τουρ­γούν.

Η εξαγ­γελ­θεί­σα αλ­λα­γή του νο­μι­κού κα­θε­στώ­τος των πέντε μου­σεί­ων μάς προ­κα­λεί βαθύ προ­βλη­μα­τι­σμό. Ως αρ­χαιο­λό­γοι, ιστο­ρι­κοί, μου­σειο­λό­γοι, ιστο­ρι­κοί της τέ­χνης, ως ακα­δη­μαϊ­κοί, πα­νε­πι­στη­μια­κοί κα­θη­γη­τές και ερευ­νη­τές της αρ­χαιό­τη­τας, έχου­με βά­σι­μους λό­γους ανη­συ­χί­ας πως με την επι­κεί­με­νη με­τα­τρο­πή θα τεθεί σε δεύ­τε­ρη μοίρα ο πρω­ταρ­χι­κός προ­ο­ρι­σμός των μου­σεί­ων ως χώρων δια­φύ­λα­ξης των συλ­λο­γών για τις επό­με­νες γε­νιές, τεκ­μη­ρί­ω­σης του πα­ρελ­θό­ντος, έρευ­νας, προ­α­γω­γής της επι­στή­μης και διά­χυ­σης της γνώ­σης. Θε­ω­ρού­με ότι θα δοθεί μο­νο­με­ρής έμ­φα­ση στις πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες εμπο­ρι­κού χα­ρα­κτή­ρα στα μου­σεία, π.χ. πω­λη­τή­ρια, καφέ, εστια­τό­ρια, ενοι­κιά­σεις εκ­θε­σια­κών χώρων κ.λπ., υπη­ρε­σί­ες ση­μα­ντι­κές μεν, ωστό­σο δευ­τε­ρεύ­ου­σες. Ο στό­χος των μου­σεί­ων πρέ­πει να είναι υψη­λό­τε­ρος εκεί­νου της οι­κο­νο­μι­κής κερ­δο­φο­ρί­ας: οφεί­λει να είναι η παι­δεία των πο­λι­τών.

Αξιό­τι­με κύριε πρω­θυ­πουρ­γέ, σας ζη­τού­με να μην επι­τρέ­ψε­τε την απο­κο­πή των με­γά­λων μου­σεί­ων από την Αρ­χαιο­λο­γι­κή Υπη­ρε­σία, που πρω­το­στά­τη­σε μαζί με τους το­μείς Αρ­χαιο­λο­γί­ας των πα­νε­πι­στη­μί­ων, την Εν Αθή­ναις Αρ­χαιο­λο­γι­κή Εται­ρεία και τις ξένες αρ­χαιο­λο­γι­κές σχο­λές στην εξέ­λι­ξη της αρ­χαιο­λο­γι­κής επι­στή­μης. Απε­να­ντί­ας, σας κα­λού­με να τα ενι­σχύ­σε­τε ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο με προ­σω­πι­κό, οι­κο­νο­μι­κούς πό­ρους και τε­χνο­γνω­σία. Είναι άλ­λω­στε πα­ρα­δε­κτό στη διε­θνή αρ­χαιο­λο­γι­κή και μου­σεια­κή πρα­κτι­κή και τη συ­να­κό­λου­θη βι­βλιο­γρα­φία ότι οι συλ­λο­γές των μου­σεί­ων πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως ανα­πό­σπα­στα τμή­μα­τα του ιστο­ρι­κού και ανα­σκα­φι­κού τους πλαι­σί­ου (επο­μέ­νως και διοι­κη­τι­κού / δια­χει­ρι­στι­κού) και να μην απο­κό­πτο­νται με κα­νέ­ναν τρόπο από αυτό. Μην απο­κλεί­σε­τε τις αρ­χαιο­λο­γι­κές συλ­λο­γές, τόσο των μου­σεί­ων όσο και των Εφο­ρειών Αρ­χαιο­τή­των, από τα οφέλη και την ευ­θύ­νη μιας κοι­νής δια­χεί­ρι­σης, η οποία κα­θι­στά τον υλικό πο­λι­τι­σμό της αρ­χαί­ας και βυ­ζα­ντι­νής πε­ριό­δου της Ελ­λά­δας αυτό που όλοι επι­διώ­κου­με να πα­ρα­μεί­νει: μια κοινή πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά.

Η με­τα­τρο­πή των δη­μό­σιων μου­σεί­ων σε νο­μι­κά πρό­σω­πα δη­μο­σί­ου δι­καί­ου αντί­κει­ται στη μακρά ιστο­ρι­κή τους πο­ρεία και πα­ρά­δο­ση ως δη­μο­σί­ων αγα­θών, αλ­λά­ζει καί­ρια τον χα­ρα­κτή­ρα τους και κλο­νί­ζει τον κομ­βι­κό ρόλο που επι­τε­λούν στην κοι­νω­νία.

Με τιμή,

Δείτε εδώ τις υπο­γρα­φές από ΕΡΕΥ­ΝΗ­ΤΕΣ ΕΛ­ΛΗ­ΝΙ­ΚΩΝ ΦΟ­ΡΕ­ΩΝ, ΕΡΕΥ­ΝΗ­ΤΕΣ ΞΕΝΩΝ ΦΟ­ΡΕ­ΩΝ, ΣΥΛ­ΛΟ­ΓΙ­ΚΩΝ ΦΟ­ΡΕ­ΩΝ