Σήμα κινδύνου για το κλίμα-«Λιώνει» ακόμη και η Σιβηρία

H κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή είναι μια αδιαμ­φι­σβή­τη­τη πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και οι καύ­σω­νες που δια­δέ­χο­νται ο ένας τον άλλο απο­τε­λούν από­δει­ξη της νέας αυτής κα­τά­στα­σης. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, στο Κε­μπέκ δε­κά­δες άν­θρω­ποι πέ­θα­ναν εξαι­τί­ας της από­το­μης και ασυ­νή­θι­στης για την εποχή θερ­μο­κρα­σί­ας, ενώ την ίδια στιγ­μή η Βρε­τα­νία, οι ΗΠΑ, η Μέση Ανα­το­λή και η Ευ­ρώ­πη ψή­νο­νται. Οι Βρε­τα­νοί είναι ιδιαί­τε­ρα εμ­μο­νι­κοί με τον καιρό και θε­ω­ρούν ότι είναι ένα αμι­γώς βρε­τα­νι­κό ζή­τη­μα. Αλλά ακόμα και αν δεν μπο­ρού­με να πούμε αδιαμ­φι­σβή­τη­τα ότι ο τρέ­χων καύ­σω­νας είναι απο­τέ­λε­σμα των εκ­πο­μπών διο­ξει­δί­ου του άν­θρα­κα, εντάσ­σε­ται στο πρό­τυ­πο που ονο­μά­ζου­με κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Είναι μέρος του πα­γκο­σμί­ου φαι­νο­μέ­νου, ακόμα και αν δεν είναι το πιο ση­μα­ντι­κό κομ­μά­τι του. Η πραγ­μα­τι­κά ση­μα­ντι­κή αλ­λα­γή συμ­βαί­νει αυτή τη στιγ­μή στην ανα­το­λι­κή Σι­βη­ρία, όπου ένας άνευ προη­γου­μέ­νου καύ­σω­νας θερ­μαί­νει την ατμό­σφαι­ρα με συ­νέ­πειες που είναι απρό­βλε­πτες στις λε­πτο­μέ­ρειές τους, αλλά σί­γου­ρα είναι κακές σε με­γά­λη κλί­μα­κα.

Ο αρ­κτι­κός πάγος

Η Σι­βη­ρία απο­τε­λεί ένα ευαί­σθη­το ση­μείο στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή για δύο λό­γους. Ο προ­φα­νής είναι ο αρ­κτι­κός πάγος. Οσο πε­ρισ­σό­τε­ρο τή­κε­ται, τα λι­γό­τε­ρα υπό­λοι­πά του αντι­κα­το­πτρί­ζουν τη θερ­μό­τη­τα πίσω στην ατμό­σφαι­ρα. Το νερό, που είναι σκου­ρό­χρω­μο, απορ­ρο­φά κα­λύ­τε­ρα τη θερ­μό­τη­τα και έτσι δη­μιουρ­γεί­ται ένας φαύ­λος κύ­κλος. Αυτό είναι ανη­συ­χη­τι­κό, αλλά μπο­ρεί να είναι λι­γό­τε­ρο επι­κίν­δυ­νο από τον φαύλο κύκλο που προ­κα­λεί­ται από την τήξη του στρώ­μα­τος που είναι γνω­στό ως «αιώ­νιοι πάγοι» (permafrost). Αυτό απε­λευ­θε­ρώ­νει άν­θρα­κα και με­θά­νιο. Πε­ρισ­σό­τε­ρο με­θά­νιο θα απε­λευ­θε­ρω­θεί κάτω από τη θερ­μαι­νό­με­νη θά­λασ­σα. Αμ­φό­τε­ρα είναι ισχυ­ρά αέρια του φαι­νο­μέ­νου του θερ­μο­κη­πί­ου. Η αστά­θεια στον αρ­κτι­κό κύκλο επη­ρε­ά­ζει ολό­κλη­ρο το βό­ρειο ημι­σφαί­ριο, καθώς αυ­ξά­νει τις πι­θα­νό­τη­τες οι βό­ρειοι άνε­μοι να πα­ρα­μέ­νουν επί πε­ρισ­σό­τε­ρο χρο­νι­κό διά­στη­μα σε μία συ­γκε­κρι­μέ­νη κα­τά­στα­ση. Οταν αυτό συμ­βεί, ο και­ρός στα­μα­τά να αλ­λά­ζει στις πε­ριο­χές που επη­ρε­ά­ζο­νται. Οι καύ­σω­νες είναι επι­μη­κυ­σμέ­νοι, όπως εξάλ­λου είναι και τα δια­στή­μα­τα του κρύου. Τα ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να, όπως είναι οι βρο­χές στην Ια­πω­νία που σκό­τω­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρους από δια­κό­σιους αν­θρώ­πους, απο­κτούν με­γα­λύ­τε­ρη συ­χνό­τη­τα. Αυτό που συμ­βαί­νει τώρα είναι ότι επι­μέ­νουν οι άνε­μοι που πα­ρή­γα­γαν τον καύ­σω­να στη Σι­βη­ρία, όπως εξάλ­λου και αυτόν στη Βρε­τα­νία. Πάλι πρό­κει­ται για έναν φαύλο κύκλο. Αυτός είναι ένας καύ­σω­νας που κα­θι­στά πι­θα­νό­τε­ρους και άλ­λους καύ­σω­νες στο μέλ­λον. Αν και υπάρ­χει πλή­ρης αβε­βαιό­τη­τα για την εξέ­λι­ξη της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, η διεύ­θυν­ση του τα­ξι­διού είναι απο­λύ­τως σαφής. Πρό­κει­ται για ένα πρό­βλη­μα που απαι­τεί συ­ντο­νι­σμέ­νη πα­γκό­σμια δράση. Η Συμ­φω­νία των Πα­ρι­σί­ων για το κλίμα απο­τε­λεί μια προ­σπά­θεια στη σωστή κα­τεύ­θυν­ση, αλλά τε­λι­κά υπο­νο­μεύ­ε­ται.

Ο βρε­τα­νι­κός εθνι­κι­σμός σχε­τι­κά με τον καιρό θε­ω­ρεί­ται επιει­κώς κω­μι­κός, αλλά οι εγω­ι­στι­κές και αδιά­φο­ρες τά­σεις της κυ­βέρ­νη­σης Τραμπ είναι τρα­γι­κές για ολό­κλη­ρο τον κόσμο. Κι όμως υπάρ­χουν πε­ρισ­σό­τε­ρες πι­θα­νό­τη­τες να αλ­λά­ξει ο και­ρός από ό,τι να αλ­λά­ξουν τα μυαλά του κυ­ρί­ου Τραμπ. Ενώ οι ΗΠΑ εξα­κο­λου­θούν να αμ­φι­σβη­τούν την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή και να κα­θο­δη­γού­νται από την ανά­γκη του βρα­χυ­πρό­θε­σμου κέρ­δους, το κα­λύ­τε­ρο που μπο­ρεί να κάνει η βρε­τα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση είναι να προ­ε­τοι­μα­στεί για τη με­τα­βο­λή του και­ρού εδώ. Σε χρο­νι­κό διά­στη­μα εί­κο­σι ετών, οι υψη­λές θερ­μο­κρα­σί­ες της πε­ρα­σμέ­νης εβδο­μά­δας δεν θα απο­τε­λούν πλέον εί­δη­ση. Θα είναι ρου­τί­να. Οι συ­νέ­πειες για τους ηλι­κιω­μέ­νους, τα σχο­λεία και τα νο­σο­κο­μεία θα είναι προ­φα­νείς. Μια υπεύ­θυ­νη κυ­βέρ­νη­ση θα προ­γραμ­μά­τι­ζε δρά­σεις γι’ αυτό το ανα­με­νό­με­νο μέλ­λον. Η δική μας, ωστό­σο, μοιά­ζει να έχει κατά νουν άλλα πράγ­μα­τα.

Αλλη μια συ­νέ­πεια

Οι καύ­σω­νες οι οποί­οι πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται λόγω της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής φαί­νε­ται ότι επη­ρε­ά­ζουν και τις δια­νοη­τι­κές μας ικα­νό­τη­τες, όπως έδει­ξε με­λέ­τη που δη­μο­σιεύ­θη­κε αυτή την εβδο­μά­δα στην επι­θε­ώ­ρη­ση PLOS Medicine, η οποία ήταν αφιε­ρω­μέ­νη στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Οι ερευ­νη­τές της Σχο­λής Δη­μό­σιας Υγεί­ας του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Χάρ­βαρντ έδει­ξαν ότι οι φοι­τη­τές που είχαν την κακή τύχη να κοι­μού­νται σε δω­μά­τια χωρίς κλι­μα­τι­σμό, είχαν χει­ρό­τε­ρες επι­δό­σεις στις δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις της πνευ­μα­τι­κής τους ικα­νό­τη­τας. Ο χρό­νος αντα­πό­κρι­σής τους ήταν κατά 13% βρα­δύ­τε­ρος και οι σω­στές απα­ντή­σεις τους ήταν κατά 13% λι­γό­τε­ρες από αυτές που έδω­σαν οι φοι­τη­τές που κοι­μού­νταν σε δω­μά­τια με κλι­μα­τι­σμό.

Για τους συ­ντά­κτες της με­λέ­της αυτή η εμπει­ρία απο­δει­κνύ­ει ότι από τις συ­νέ­πειες της υψη­λής ζέ­στης δεν γλι­τώ­νει κα­νέ­νας, ούτε καν οι νε­ό­τε­ροι και αυτοί με τις υψη­λό­τε­ρες δια­νοη­τι­κές ικα­νό­τη­τες. Τε­λι­κά, όπως απο­δει­κνύ­ε­ται, η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή και η άνο­δος της πα­γκό­σμιας θερ­μο­κρα­σί­ας επη­ρε­ά­ζουν ποι­κι­λο­τρό­πως τον άν­θρω­πο.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι ο φε­τι­νός Μάιος ήταν ο τέ­ταρ­τος θερ­μό­τε­ρος από την έναρ­ξη της τή­ρη­σης αρ­χεί­ων.

Πηγή: Κα­θη­με­ρι­νή