Ιστορικής σημασίας για το μέλλον των νησιών η σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης

Ιστο­ρι­κής ση­μα­σί­ας για το μέλ­λον των ελ­λη­νι­κών νη­σιών, ως προ­τύ­πων βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και αει­φο­ρί­ας, είναι η σύ­στα­ση του Τα­μεί­ου Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης των νη­σιών, το οποίο απο­τε­λεί το με­γα­λύ­τε­ρο δια­κρι­τό χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο που είχαν ποτέ στη διά­θε­σή τους, για την υλο­ποί­η­ση κρί­σι­μων έργων, στην πο­ρεία προς την Πρά­σι­νη Με­τά­βα­ση, αφού εκτι­μά­ται ότι θα ενερ­γο­ποι­ή­σει επεν­δύ­σεις ύψους  5 δις ευρώ, απο­κλει­στι­κά στα νησιά.

Η υπο­γρα­φή της σύ­στα­σης του Τα­μεί­ου Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης των νη­σιών έγινε την πε­ρα­σμέ­νη Τε­τάρ­τη κατά τη διάρ­κεια ει­δι­κής τε­λε­τής στη Νάξο, πα­ρου­σία του Πρω­θυ­πουρ­γού της χώρας Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη, γε­γο­νός που κα­τα­δει­κνύ­ει τη σο­βα­ρό­τη­τα με την οποία η κυ­βέρ­νη­ση αντι­με­τω­πί­ζει τη με­γά­λη πρό­κλη­ση της επο­χής και κυ­ρί­ως, την ανα­γνώ­ρι­ση του κρί­σι­μου ρόλου που μπο­ρούν να δια­δρα­μα­τί­σουν τα νησιά, έχο­ντας ήδη να επι­δεί­ξουν  εξαι­ρε­τι­κά επι­τυ­χη­μέ­να πα­ρα­δείγ­μα­τα και­νο­το­μί­ας στο Νότιο Αι­γαίο, στα οποία ο Πρω­θυ­πουρ­γός έκανε ιδιαί­τε­ρη μνεία.

Η υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης  έγινε πα­ρου­σία του Αντι­προ­έ­δρου της ΕΕ Μάρος Σέφ­κο­βιτς, του Αντι­προ­έ­δρου της Ευ­ρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σε­ων Γιάν­νη Τσα­κί­ρη, του Υπουρ­γού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος & Ενέρ­γειας Θό­δω­ρου Σκυ­λα­κά­κη, της Υφυ­πουρ­γού Αλε­ξάν­δρας Σδού­κου, του Ανα­πλη­ρω­τή Υπουρ­γού Αθλη­τι­σμού  Γιάν­νη Βρού­τση, του Υφυ­πουρ­γού Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής Στέ­φα­νου Γκίκα, των Βου­λευ­τών Κα­τε­ρί­νας Μο­νο­γιού, Μάνου Κόν­σο­λα και Μάρ­κου Κα­φού­ρου, του Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Γιώρ­γου Λε­ο­ντα­ρί­τη, του Επάρ­χου Νάξου Γιάν­νη Μαρ­γα­ρί­τη, των Δη­μάρ­χων Νάξου, Μυ­κό­νου, Κα­λύ­μνου, Λει­ψών, Χάλ­κης, Φο­λε­γάν­δρου, Δη­μή­τρη Λια­νού, Χρή­στου Βε­ρώ­νη, Γιάν­νη Μα­στρο­κού­κου, Φώτη Μάγ­γου, Ευάγ­γε­λου Φρα­γκά­κη, Κυ­ριά­κου Μα­ρι­νά­κη αντί­στοι­χα, καθώς  και του συ­νό­λου των Αρχών και των φο­ρέ­ων της Νάξου και πολ­λών ακόμα νη­σιών.

Ο Πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης, στην ομι­λία του τό­νι­σε με­τα­ξύ άλλων:

«Ανα­κοι­νώ­σου­με σή­με­ρα την υπο­γρα­φή ενός πολύ ση­μα­ντι­κού χρη­μα­το­δο­τι­κού ερ­γα­λεί­ου για τα νησιά μας.  Ενός χρη­μα­το­δο­τι­κού ερ­γα­λεί­ου που αξιο­ποιεί ευ­ρω­παϊ­κούς πό­ρους από το σύ­στη­μα εμπο­ρί­ας ρύπων, για να στη­ρί­ξει με­γά­λα έργα απαν­θρα­κο­ποί­η­σης στα ελ­λη­νι­κά νησιά. Δεν είναι το μόνο, αλλά οι πόροι οι οποί­οι δια­τί­θε­νται είναι πολύ ση­μα­ντι­κοί και θα μας βοη­θή­σουν σε πρώτη φάση, όπως ει­πώ­θη­κε, να μπο­ρέ­σου­με να δια­συν­δέ­σου­με τον με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό των νη­σιών μας με το δί­κτυο ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας της ηπει­ρω­τι­κής Ελ­λά­δας, μέσα από επεν­δύ­σεις που θα κάνει πρω­τί­στως ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔ­ΔΗΕ, έτσι ώστε να μπο­ρούν οι νη­σιώ­τες μας να απο­λαμ­βά­νουν στα­θε­ρό­τη­τα και ασφά­λεια ενερ­γεια­κή, καλές τιμές ρεύ­μα­τος και να απαλ­λα­γούν από τις ρυ­πο­γό­νες μο­νά­δες πα­ρα­γω­γής ρεύ­μα­τος οι οποί­ες προ­μή­θευαν τα νησιά μας με ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια μέχρι σή­με­ρα. Η νη­σιω­τι­κό­τη­τα είναι μία ιδιαι­τε­ρό­τη­τα της πα­τρί­δας μας, ένα τε­ρά­στιο συ­γκρι­τι­κό της πλε­ο­νέ­κτη­μα, αλλά και μία γε­ω­γρα­φι­κή ιδιαι­τε­ρό­τη­τα που απαι­τεί ξε­χω­ρι­στή φρο­ντί­δα από το κρά­τος. Το Τα­μείο  αυτό πι­στεύω ότι θα μπο­ρέ­σει να συ­νει­σφέ­ρει με τη σειρά του στο να μπο­ρέ­σουν τα νησιά μας να δια­τη­ρή­σουν αυτόν τον κα­τα­πλη­κτι­κό πα­ρα­δο­σια­κό τους χα­ρα­κτή­ρα, κά­νο­ντας την πρά­σι­νη με­τά­βα­ση συ­γκρι­τι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα».

Ο Πρω­θυ­πουρ­γός, απευ­θυ­νό­με­νος στον Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, Γιώρ­γο Χα­τζη­μάρ­κο, επι­σή­μα­νε τις πρω­τιές της Πε­ρι­φέ­ρειας στους ρυθ­μούς ανά­πτυ­ξης αλλά και στο δη­μο­γρα­φι­κό.

«Δεν νο­μί­ζω ότι είναι τυ­χαίο, κ. Πε­ρι­φε­ρειάρ­χα, μιας και βρι­σκό­μα­στε σή­με­ρα εδώ στο Νότιο Αι­γαίο, ότι το Αι­γαίο συ­νο­λι­κά, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου είναι μία από τις Πε­ρι­φέ­ρειες, η πρώτη Πε­ρι­φέ­ρεια στην αύ­ξη­ση του πλη­θυ­σμού της και μία Πε­ρι­φέ­ρεια η οποία δεί­χνει εντυ­πω­σια­κούς ρυθ­μούς ανά­πτυ­ξης, που οφεί­λο­νται σε έναν με­γά­λο βαθμό στον του­ρι­σμό αλλά όχι μόνο» ανέ­φε­ρε.

Ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος  από την πλευ­ρά του, ευ­χα­ρί­στη­σε τον Πρω­θυ­πουρ­γό για το σχέ­διο ενί­σχυ­σης των νη­σιών και για την πο­λι­τι­κή βού­λη­ση υλο­ποί­η­σής του, καθώς για πρώτη φορά τα νησιά έχουν εξα­σφα­λι­σμέ­νη χρη­μα­το­δό­τη­ση για να υλο­ποι­ή­σουν το με­γα­λύ­τε­ρο πλέγ­μα έργων στην ιστο­ρία τους.

«Ένα νέο, δια­κρι­τό, χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο για τα νησιά της πα­τρί­δας μας, είναι ένα ακόμα όπλο για την θω­ρά­κι­ση τους και απά­ντη­ση στις προ­κλή­σεις της επο­χής. Η σύ­στα­ση του Τα­μεί­ου Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νη­σιών, κι­νη­το­ποιεί επεν­δύ­σεις 5 δις ευρώ στη νη­σιω­τι­κή Ελ­λά­δα.  Τα νησιά που πί­στε­ψαν πρώτα στην Πρά­σι­νη Με­τά­βα­ση και δού­λε­ψαν πάνω σε πρω­το­πο­ρια­κά έργα και πρω­το­βου­λί­ες για αυτόν τον στόχο, έχουν από αύριο την ευ­και­ρία να αντλή­σουν εξαι­ρε­τι­κά ση­μα­ντι­κούς πό­ρους για να γυ­ρί­σουν σε­λί­δα σε ζη­τή­μα­τα-προ­κλή­σεις της πε­ριό­δου.  Ευ­χα­ρι­στώ τον Πρω­θυ­πουρ­γό Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη για την προ­σή­λω­ση στον στόχο της προ­στα­σί­ας και ανά­δει­ξης των νη­σιών μας και δική μας δέ­σμευ­ση είναι να δου­λέ­ψου­με ακόμα πιο σκλη­ρά, με ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη αφο­σί­ω­ση, σε ακόμα πιο στενή συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ Α’ και Β’ βαθ­μού αυ­το­διοί­κη­σης, για να κά­νου­με την ζωή των κα­τοί­κων και επι­σκε­πτών των νη­σιών μας ακόμα κα­λύ­τε­ρη», δή­λω­σε με­τα­ξύ άλλων.

Τι είναι το Τα­μείο Απαν­θρα­κο­ποί­σης – Ποια έργα θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν

Το Τα­μείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης είναι ένα χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο μέσω του οποί­ου θα διο­χε­τευ­τούν ευ­ρω­παϊ­κοί πόροι για την απε­ξάρ­τη­ση των ελ­λη­νι­κών νη­σιών από ρυ­πο­γό­νες και υψη­λού κό­στους τε­χνο­λο­γί­ες ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής, με απώ­τε­ρο στόχο τόσο την προ­στα­σία του φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος όσο και τη βελ­τί­ω­ση της ευ­η­με­ρί­ας των κα­τοί­κων.

Τα χρή­μα­τα του Τα­μεί­ου θα αρ­χί­σουν να αξιο­ποιού­νται εντός του 2025, με ορί­ζο­ντα ολο­κλή­ρω­σης των έργων και απορ­ρό­φη­σης του συ­νό­λου των κον­δυ­λί­ων έως το 2032. Οι πόροι θα προ­έλ­θουν από τη δη­μο­πρά­τη­ση δι­καιω­μά­των ρύπων και υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα ανέλ­θουν σε του­λά­χι­στον 1,6 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ποσό που εκτι­μά­ται πως θα κι­νη­το­ποι­ή­σει υπερ­δι­πλά­σιες επεν­δύ­σεις σε βάθος οκτα­ε­τί­ας. Εάν η τιμή των δι­καιω­μά­των αυ­ξη­θεί τα οφέλη από τη δη­μο­πρά­τη­σή τους αλλά και τη μό­χλευ­ση κε­φα­λαί­ων θα είναι σαφώς με­γα­λύ­τε­ρα.

Τα έργα που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν μέσω του Τα­μεί­ου θα εντα­χθούν σε τρεις πυ­λώ­νες.

Ο πρώ­τος πυ­λώ­νας, στον οποίο θα δια­τε­θεί του­λά­χι­στον το 50% των συ­νο­λι­κών πόρων, αφορά στην εγκα­τά­στα­ση σταθ­μών ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και μο­νά­δων απο­θή­κευ­σης στη νη­σιω­τι­κή χώρα. Επι­λέ­ξι­μα θα είναι μικρά έργα που προ­ο­ρί­ζο­νται για αυ­το­κα­τα­νά­λω­ση και θα εγκα­τα­στα­θούν σε κα­τοι­κί­ες, επι­χει­ρή­σεις και αγρο­τι­κές εκ­με­ταλ­λεύ­σεις, με­γά­λες αιο­λι­κές, φω­το­βολ­ταϊ­κές και γε­ω­θερ­μι­κές μο­νά­δες που θα ανα­πτυ­χθούν σε δια­συν­δε­δε­μέ­να νησιά, αλλά και υβρι­δι­κοί σταθ­μοί, οι οποί­οι θα συν­δυά­ζουν σταθ­μούς ΑΠΕ με σύ­στη­μα απο­θή­κευ­σης και θα το­πο­θε­τη­θούν σε μη δια­συν­δε­δε­μέ­να νησιά.

Στον πυ­λώ­να αυτό εντάσ­σο­νται επί­σης επεν­δυ­τι­κές ενι­σχύ­σεις για την ανά­πτυ­ξη υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρ­κων και η δη­μιουρ­γία φραγ­μά­των για ύδρευ­ση, άρ­δευ­ση και πα­ρα­γω­γή ενέρ­γειας με την κα­τα­σκευή μι­κρών υδροη­λε­κτρι­κών σταθ­μών.

Μέσω του δεύ­τε­ρου πυ­λώ­να, στον οποίο θα κα­τευ­θυν­θεί πε­ρί­που το 1/3 του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις νη­σιών. Το με­γα­λύ­τε­ρο έργο θα είναι η εμ­βλη­μα­τι­κή ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση των Δω­δε­κα­νή­σων, σε πρώτη φάση της Κω, της Ρόδου και της Καρ­πά­θου με το Εθνι­κό Σύ­στη­μα Με­τα­φο­ράς Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας και στη συ­νέ­χεια των μι­κρό­τε­ρων νη­σιών του συ­μπλέγ­μα­τος με δια­συν­δέ­σεις μέσης τάσης. Επι­πλέ­ον, θα δια­τε­θούν πόροι για την ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση μι­κρό­τε­ρων νη­σιών των Κυ­κλά­δων και του Βο­ρειο­α­να­το­λι­κού Αι­γαί­ου.

Στο χαρ­το­φυ­λά­κιο του τρί­του πυ­λώ­να θα εντα­χθούν επεν­δύ­σεις και έργα υπο­δο­μών που θα διευ­κο­λύ­νουν την πε­ραι­τέ­ρω διείσ­δυ­ση των ΑΠΕ στο ενερ­γεια­κό μείγ­μα. Ο πυ­λώ­νας αυτός κα­λύ­πτει την εγκα­τά­στα­ση υπο­δο­μών σε νη­σιω­τι­κά λι­μά­νια για την πα­ρο­χή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας σε ελ­λι­με­νι­σμέ­να πλοία (cold-ironing), αλλά και την το­πο­θέ­τη­ση 1.000 και πλέον φορ­τι­στών ηλε­κτρι­κών αυ­το­κι­νή­των σε νησιά.

Το Τα­μείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης των Νη­σιών απο­τε­λεί επί­σης ένα νέο χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο που μπο­ρεί να δώσει επι­πρό­σθε­τη ώθηση στην πρω­το­βου­λία GR-Eco Islands, ώστε να επε­κτα­θεί η εφαρ­μο­γή της πέραν των τριών πι­λο­τι­κών «πρά­σι­νων» νη­σιών σε πε­ρισ­σό­τε­ρα ελ­λη­νι­κά νησιά.