“Τα έξυπνα νησιά με υψηλή διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μείωση του κόστους ενέργειας είναι το όραμα και η φιλοδοξία μας”

Ομιλία του πρω­θυ­πουρ­γού στο Φόρουμ «Καθαρή Ενέρ­γεια για τα Νησιά της ΕΕ»

ια τον ρόλο της Ελλάδας στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος στην Ευρώπη μίλησε ο Αλέξης Τσίπρας, μιλώ­ντας στο Φόρουμ «Καθαρή Ενέρ­γεια για τα Νησιά της ΕΕ», στα Χανιά.

«Η Ελλάδα έχει ήδη ανα­λά­βει ενεργό ρόλο στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος στην Ευρώπη», υπο­γράμ­μισε ο πρω­θυ­πουρ­γός σύμφωνα με το Αθη­ναϊκό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων.

Υπεν­θύ­μισε ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα παρα­γω­γής λιγνίτη στην Ευρω­παϊκή Ένωση, η οποία πιέζει για την υιο­θέ­τηση αυστη­ρό­τε­ρων ορίων όσον αφορά τις εκπο­μπές. Επι­σή­μανε τις πολύ­πλευ­ρες προ­σπά­θειες και τη συμβολή της στη μετά­βαση στην καθαρής ενέρ­γειας. Είπε ότι η επί­τευξη των ευρω­παϊ­κών στόχων για το 2020, ανα­φο­ρικά με την αύξηση του μερι­δίου των ΑΠΕ(Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας) στο ενερ­γειακό μείγμα, μπορεί να θεω­ρη­θεί δεδο­μένη.

Πρό­σθεσε ότι η Ελλάδα έχει υιο­θε­τή­σει το σύστημα εγγυ­η­μέ­νων τιμών και την πρώτη αντα­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία για τις φωτο­βολ­ταϊ­κές εγκα­τα­στά­σεις. Επίσης, ότι συμπλη­ρώ­νει τη δια­βού­λευση με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για ένα σχέδιο αντα­γω­νι­στι­κής υπο­βο­λής προ­σφο­ρών για όλες τις μορφές ΑΠΕ, φωτο­βολ­ταϊκά, αιολική ενέρ­γεια ή, εάν υπάρχει ενδια­φέ­ρον, βιομάζα και μικρές υδροη­λε­κτρι­κές εγκα­τα­στά­σεις.

Παράλ­ληλα, η χώρα προωθεί ένα σύγ­χρονο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Σχέδιο για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας, η ύπαρξη των οποίων θα βοη­θή­σει στην αποφυγή χρο­νο­βό­ρων νομικών συνε­πειών.

Σε συνερ­γα­σία με την Επι­τροπή, πρό­σθεσε ο πρω­θυ­πουρ­γός, η Ελλάδα προχωρά επίσης με τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του πλαι­σίου περι­βαλ­λο­ντι­κών αδειών για τις ΑΠΕ.

«Ο συμ­βο­λι­σμός αυτού του πρώτου φόρουμ “Καθαρή ενέρ­γεια για τα Νησιά της ΕΕ” που πραγ­μα­το­ποιεί­ται στο μεγα­λύ­τερο νησί, αυτό της Κρήτης, ενός θαλάσ­σιου έθνους, του οποίου πολλά νησιά και νησίδες στο Αιγαίο συν­θέ­τουν τα νοτιο­α­να­το­λικά σύνορα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, επα­να­λαμ­βά­νει τη δέσμευση της Ευρώπης να επι­τα­χυν­θεί η μετά­βαση στην καθαρή ενέρ­γεια στα νησιά.

Και εκτός αυτού, αυτή η ευρω­παϊκή πρω­το­βου­λία ξεκινά σε μια χώρα της οποίας η κυβέρ­νηση είναι απο­φα­σι­σμένη να εφαρ­μό­σει γρήγορα και πλήρως τη συμ­φω­νία του Παρι­σιού για το κλίμα και να ανα­λά­βει ενεργό ρόλο στην παγκό­σμια μετά­βαση στην καθαρή ενέρ­γεια» τόνισε στην ομιλία του ο κ. Τσίπρας.

Παράλ­ληλα επε­σή­μανε: «Έχουμε φέρει την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και του κλί­μα­τος από το περι­θώ­ριο της πολι­τι­κής ατζέ­ντας στο κέντρο της ανα­ζή­τη­σης για το πώς η κοι­νω­νία μας μπορεί να προ­χω­ρή­σει στο μέλλον. Και κάναμε τον μακρο­πρό­θε­σμο ενερ­γειακό προ­γραμ­μα­τι­σμό μια πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα. Και αυτό, παρά την επταετή οικο­νο­μική και κοι­νω­νική κρίση από την οποία βγαί­νουμε τώρα.

Επειδή, καθώς οι ανι­σό­τη­τες στην πρό­σβαση στην καθαρή ενέρ­γεια αντα­να­κλώ­νται σε κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες, η προσιτή καθαρή ενέρ­γεια για όλους μας ενι­σχύει περισ­σό­τερο τα απο­μα­κρυ­σμένα νησιά με τα απα­ραί­τητα μέσα για να απαλ­λα­γούν από την εξάρ­τησή τους από το πετρέ­λαιο κίνησης.

Είναι κάτι περισ­σό­τερο από το να βοη­θή­σουμε τις οικο­γέ­νειες να μειώ­σουν τους λογα­ρια­σμούς υψηλής ενέρ­γειας ή να ανα­πτύ­ξουν τοπικές θέσεις εργα­σίας και τοπικές οικο­νο­μίες.

Για εμάς, είναι ένα μέσο για κοι­νω­νική δικαιο­σύνη και αλλαγή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο απο­τε­λεί μια αδια­πραγ­μά­τευτη πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα».

Από το βήμα του φόρουμ ο κ. Τσίπρας υπεν­θύ­μισε ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα παρα­γω­γής λιγνίτη στην Ευρω­παϊκή Ένωση, η οποία πιέζει για την υιο­θέ­τηση αυστη­ρό­τε­ρων ορίων όσον αφορά τις εκπο­μπές.

«Η Ελλάδα έχει ήδη ανα­λά­βει ενεργό ρόλο στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος στην Ευρώπη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε η μόνη χώρα παρα­γω­γής λιγνίτη στην Ευρω­παϊκή Ένωση, η οποία πιέζει για την υιο­θέ­τηση αυστη­ρό­τε­ρων ορίων όσον αφορά τις εκπο­μπές.

Αλλά οι προ­σπά­θειές μας και η συμβολή μας στη μετά­βαση στην καθαρής ενέρ­γειας είναι πολύ­πλευ­ρες. Σε εθνικό επίπεδο, το μερίδιο των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας στο ενερ­γειακό μείγμα αυξά­νε­ται σταθερά και η επί­τευξη των ευρω­παϊ­κών στόχων το 2020 μπορεί να θεω­ρη­θεί δεδο­μένη.

Επι­πλέον, υιο­θε­τή­σαμε το σύστημα εγγυ­η­μέ­νων τιμών και την πρώτη αντα­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία για τις φωτο­βολ­ταϊ­κές εγκα­τα­στά­σεις» είπε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Παράλ­ληλα επι­σή­μανε τις πολύ­πλευ­ρες προ­σπά­θειες και τη συμβολή της Ελλάδας στη μετά­βαση στην καθαρή ενέρ­γεια. Είπε ότι η επί­τευξη των ευρω­παϊ­κών στόχων για το 2020, ανα­φο­ρικά με την αύξηση του μερι­δίου των ΑΠΕ στο ενερ­γειακό μείγμα, μπορεί να θεω­ρη­θεί δεδο­μένη. Επίσης, ότι συμπλη­ρώ­νει τη δια­βού­λευση με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για ένα σχέδιο αντα­γω­νι­στι­κής υπο­βο­λής προ­σφο­ρών για όλες τις μορφές ΑΠΕ, φωτο­βολ­ταϊκά, αιολική ενέρ­γεια ή, εάν υπάρχει ενδια­φέ­ρον, βιομάζα και μικρές υδροη­λε­κτρι­κές εγκα­τα­στά­σεις.

Παράλ­ληλα, όπως είπε, η χώρα προωθεί ένα σύγ­χρονο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Σχέδιο για τις Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας, η ύπαρξη του οποίου θα βοη­θή­σει στην αποφυγή χρο­νο­βό­ρων νομικών συνε­πειών.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός τόνισε ότι «σε συνερ­γα­σία με την Επι­τροπή, προ­χω­ρούμε επίσης με τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του πλαι­σίου περι­βαλ­λο­ντι­κών αδειών για τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας. Η προ­ώ­θηση της ηλε­κτρο­κί­νη­σης είναι επίσης ένα κεντρικό ζήτημα που πρέπει να προ­ω­θη­θεί κατά την επόμενη περίοδο. Η Ελλάδα δια­θέ­τει τριάντα δύο απο­μο­νω­μένα ηλε­κτρικά συστή­ματα δια­φό­ρων μεγεθών. Τα υπάρ­χο­ντα συστή­ματα βασί­ζο­νται κυρίως στις μονάδες καύσης ντίζελ.

Έτσι, στον τομέα της απαλ­λα­γής από τον άνθρακα των νησιών, υπάρχει ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον τόσο από άποψη δια­συν­δέ­σεων όσο και από πλευράς μετά­βα­σης σε συστή­ματα χαμηλών εκπο­μπών διο­ξει­δίου του άνθρακα.

Τα έξυπνα νησιά με υψηλή διείσ­δυση των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και μείωση του κόστους ενέρ­γειας είναι το όραμα και η φιλο­δο­ξία μας. Δεσμευό­μα­στε για το σκοπό αυτό, υλο­ποιώ­ντας και δοκι­μά­ζο­ντας και­νο­τόμα έργα στα ελλη­νικά νησιά – μια προ­σπά­θεια που θα επι­τα­χυν­θεί.

Επι­πλέον, πριν από μερικές ημέρες, το υπουρ­γείο Ενέρ­γειας ανα­κοί­νωσε μια -μέχρι σήμερα απούσα- οργα­νω­μένη μακρο­πρό­θε­σμη δια­δι­κα­σία ενερ­γεια­κού προ­γραμ­μα­τι­σμού, η οποία είναι ζωτικής σημα­σίας για τη μετά­βαση στην ενέρ­γεια.

Αμέσως ξεκι­νάει ένα συγκε­κρι­μένο χρο­νο­διά­γραμμα για την ενσω­μά­τωση, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις τρέ­χου­σες τάσεις και δεσμεύ­σεις για περι­βαλ­λο­ντικά και ενερ­γειακά θέματα, το διεθνές ενερ­γειακό σύστημα, τον στόχο μιας ευρω­παϊ­κής ολο­κλη­ρω­μέ­νης αγοράς και τη δια­θε­σι­μό­τητα ενερ­γεια­κών πόρων.

Στόχος είναι η ασφά­λεια του εφο­δια­σμού, η προ­στα­σία των κατα­να­λω­τών και η ευη­με­ρία της χώρας εν γένει.

Μέσω αυτής της δια­δι­κα­σίας θα τεθούν δεσμευ­τι­κοί στόχοι στο πλαίσιο των ευρω­παϊ­κών και διεθνών υπο­χρε­ώ­σεων της χώρας μας, όπως η συμ­φω­νία του Παρι­σιού για το κλίμα και οι στόχοι της ΕΕ για το 2030.

Ειδι­κό­τερα, θα καθο­ρι­στούν δράσεις και πολι­τι­κές που θα δια­σφα­λί­ζουν την επι­τυ­χία αυτής της δια­δι­κα­σίας.

Αφορούν πέντε πτυχές της Ενερ­γεια­κής Ένωσης:

• ενερ­γειακή ασφά­λεια
• αγορά ενέρ­γειας
• ενερ­γειακή απόδοση
• απαλ­λαγή από τις εκπο­μπές άνθρακα
• έρευνα, και­νο­το­μία και αντα­γω­νι­στι­κό­τητα».

Μιλώ­ντας στο Φόρουμ ο Αλέξης Τσίπρας σημεί­ωσε ότι αυτή η κυβέρ­νηση έχει φέρει την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και του κλί­μα­τος από το περι­θώ­ριο της πολι­τι­κής ατζέ­ντας στο κέντρο της ανα­ζή­τη­σης για το πώς η κοι­νω­νία μας μπορεί να προ­χω­ρή­σει στο μέλλον.

Και κάναμε, πρό­σθεσε, τον μακρο­πρό­θε­σμο ενερ­γειακό προ­γραμ­μα­τι­σμό μια πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα, και αυτό παρά την επταετή οικο­νο­μική και κοι­νω­νική κρίση από την οποία βγαί­νουμε τώρα.

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση έχει ήδη υπο­βά­λει στο Κοι­νο­βού­λιο ένα νέο νομο­θε­τικό πλαίσιο για τις Τοπικές Ενερ­γεια­κές Κοι­νό­τη­τες.

«Η Ελλάδα είναι η πρώτη από τις χώρες της ΕΕ που νομο­θε­τεί για αυτό, με βάση την ανα­δια­τύ­πωση δύο ευρω­παϊ­κών οδηγιών.

Οι τοπικές κοι­νό­τη­τες ενέρ­γειας παρου­σιά­ζουν ευκαι­ρίες για συνερ­γίες μεταξύ πολιτών, μικρών και μεσαίων επι­χει­ρή­σεων, τοπικών και περι­φε­ρεια­κών αρχών και θεσμών.

Το πλαίσιο έχει σχε­δια­στεί για να επι­τρέ­ψει την απο­κε­ντρω­μένη και απο­τε­λε­σμα­τική μετά­βαση στην ενέρ­γεια, δεί­χνο­ντας την κατεύ­θυνση της και­νο­τό­μου παρα­γω­γής ενέρ­γειας, η οποία βασί­ζε­ται στην τοπική οικειο­ποί­ηση και πρω­το­βου­λίες.

Το στοι­χείο της τοπο­θε­σίας είναι κεντρικό στοι­χείο του σχε­δια­σμού τους, καθώς ο βασικός στόχος του προ­τει­νό­με­νου νόμου είναι να παράγει προ­στι­θέ­μενη αξία για τις τοπικές κοι­νό­τη­τες καθώς και να μετριά­σει την ενερ­γειακή φτώχεια.

Το σχέδιο νόμου λαμ­βά­νει υπόψη τη συγκε­κρι­μένη μορ­φο­λο­γία της χώρας, δηλαδή, τον έντονο νησιω­τικό της χαρα­κτήρα. Η έννοια του νησιω­τι­κού χαρα­κτήρα ανα­φέ­ρε­ται στην απο­μό­νωση και την απο­μά­κρυνση από το κέντρο.

Εμείς, συνεπώς, εισά­γουμε ειδικές δια­τά­ξεις για τις ενερ­γεια­κές Κοι­νό­τη­τες σε νησιά με μικρό πλη­θυ­σμό, δηλαδή λιγό­τερα από 3.100 άτομα.

Επι­πλέον, η πρω­το­βου­λία δημιουρ­γεί ένα ευνοϊκό πλαίσιο για την ανά­πτυξη μονάδων ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας από τις τοπικές κοι­νω­νίες, επι­τρέ­πο­ντας στις τοπικές κοι­νό­τη­τες να εμπλα­κούν στην προ­ώ­θηση της καθαρής ενέρ­γειας.

Η Ελλάδα ανα­λαμ­βά­νει ευθύνες και πρω­το­βου­λίες. Και αυτή είναι μια ιστο­ρική ευκαι­ρία και ευθύνη απέ­να­ντι στις επό­με­νες γενιές, μια ευθύνη που πρέπει να πάρουμε. Δεν θα πρέπει να επι­τρέ­ψουμε στις μελ­λο­ντι­κές γενιές να μας κατη­γο­ρή­σουν ότι δεν την πήραμε.

Είμαστε εδώ για να λάβουμε απο­φά­σεις και να κάνουμε βήματα. Και πρέπει να τα κάνουμε – εδώ και τώρα.

Εύχομαι κάθε επι­τυ­χία σε αυτό το φόρουμ, ανα­μέ­νουμε ότι θα δώσει το σωστό μήνυμα για την επόμενη μέρα, το μομέ­ντουμ είναι σωστό, σας δια­βε­βαιώνω ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση υπο­στη­ρί­ζει σθεναρά αυτή την πρω­το­βου­λία» κατέ­ληξε.

Η ομιλία του κ. Τσίπρα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε παρου­σία του Επι­τρό­που Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής και Ενέρ­γειας, Μιγκέλ Αρίας Κανιέτε.

H πρω­το­βου­λία για τα «Ενερ­γειακά Νησιά», απο­τε­λεί συνέ­χεια της πολι­τι­κής δια­κή­ρυ­ξης καθαρής ενέρ­γειας για τα νησιά της ΕΕ, που υπο­γρά­φηκε τον περα­σμένο Μάιο στη Βαλέτα της Μάλτας, στο πλαίσιο του άτυπου Συμ­βου­λίου Υπουρ­γών Ενέρ­γειας.

Στην εκδή­λωση συμ­με­τέ­χουν ακόμα εκπρό­σω­ποι ερευ­νη­τι­κών κέντρων, ΟΤΑ και άλλοι φορείς. Κεντρι­κοί στόχοι της πρω­το­βου­λίας είναι η επι­τά­χυνση της μετά­βα­σης στην καθαρή ενέρ­γεια στα νησιά, η δια­σφά­λιση του ενερ­γεια­κού εφο­δια­σμού, η μείωση του ενερ­γεια­κού κόστους και η απε­ξάρ­τηση από εισα­γω­γές ενέρ­γειας, με την αξιο­ποί­ηση των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και την προ­ώ­θηση σύγ­χρο­νων και και­νο­τό­μων ενερ­γεια­κών συστη­μά­των.

Η ανάληψη της συγκε­κρι­μέ­νης πρω­το­βου­λίας, πέραν του οφέλους που θα απο­φέ­ρει σε εθνικό και ευρω­παϊκό επίπεδο, έχει ιδιαί­τερη σημασία διότι για πρώτη φορά σημα­το­δο­τεί την επόμενη μέρα στο επίπεδο της μετά­βα­σης σε καθαρές μορφές ενέρ­γειας. Απο­τε­λεί μία πρω­το­βου­λία του ΥΠΕΝ Γιώργου Σταθάκη, η οποία εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο που ανα­λαμ­βά­νει η ελλη­νική κυβέρ­νηση στον τομέα της ενέρ­γειας, ενός σχε­δια­σμού με γνώμονα την ενερ­γειακή μετά­βαση της Ελλάδας με ασφά­λεια, δικαιο­σύνη και κοι­νω­νική αποδοχή.