35 ραντάρ και 26 κάμερες θα επιτηρούν το Αιγαίο

«Εργο στρα­τη­γι­κής σημα­σίας» χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από τα στελέχη του Λιμε­νι­κού η κατα­σκευή του Εθνικού Συστή­μα­τος Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Θαλάσ­σιας Επι­τή­ρη­σης (ΕΣΟΘΕ) με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 62 εκατ. ευρώ. Πρό­κει­ται για ένα δίκτυο σύγ­χρο­νων ραντάρ και θερ­μι­κών καμερών μεγάλης εμβέ­λειας, με δυνα­τό­τητα να μετα­φέ­ρουν σε 24ωρη βάση και σε πραγ­μα­τικό χρόνο εικόνα από τα θαλάσ­σια σύνορα της χώρας, επι­τυγ­χά­νο­ντας αυτό που διεθνώς ονο­μά­ζε­ται Maritime Domain Awareness.

Ο δια­γω­νι­σμός προ­κη­ρύ­χθηκε την 30ή Ιουνίου. Αρχικά, ως κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία για την υποβολή των αιτή­σεων συμ­με­το­χής είχε καθο­ρι­στεί η 20ή Αυγού­στου, ωστόσο, πρό­σφατα απο­φα­σί­στηκε να δοθεί παρά­ταση, λόγω COVID-19, έως τις 30 Οκτω­βρίου. Απο­στολή του ΕΣΟΘΕ, όπως περι­γρά­φε­ται στην προ­κή­ρυξη που φέρει την υπο­γραφή του υπουρ­γού Ναυ­τι­λίας Γιάννη Πλα­κιω­τάκη είναι «η έγκαιρη επί­γνωση της επι­κρα­τού­σας κατά­στα­σης στο θαλάσ­σιο πεδίο ευθύνης του Λιμε­νι­κού Σώματος. (…) Πέραν της προ­στα­σίας των εξω­τε­ρι­κών συνόρων της Ε.Ε., θα συμ­βάλ­λει ενεργά στη δια­χεί­ριση των μετα­να­στευ­τι­κών ροών και στην πάταξη κάθε μορφής εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας».

Χρήση του συστή­μα­τος, εκτός από το Λιμε­νικό, θα κάνουν οι Ενοπλες Δυνά­μεις. Για αυτό και εκτός του βασικού κέντρου ελέγχου, που θα δημιουρ­γη­θεί στο αρχη­γείο του Σώματος, ένα δεύτερο θα κατα­σκευα­στεί στη Ναυτική Διοί­κηση Αιγαίου.

Το σύστημα θαλάσ­σιας επι­τή­ρη­σης θα απο­τε­λεί­ται από 35 σταθερά ραντάρ που, για λόγους ασφα­λείας, θα τοπο­θε­τη­θούν εντός στρα­τιω­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων. Οι τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές τους καλύ­πτο­νται από το απόρ­ρητο, ωστόσο, στελέχη του Λιμε­νι­κού εξή­γη­σαν στην «Κ» ότι κρι­τή­ριο για την επιλογή τους είναι «να εντο­πί­ζουν μικρούς στόχους σε μεγάλη από­σταση». Θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν δια­φο­ρε­τι­κοί τύποι ραντάρ ανάλογα με την περιοχή που θα καλύ­πτουν, με την εμβέ­λειά τους να κυμαί­νε­ται μεταξύ 6 και 48 ναυ­τι­κών μιλίων.

Τα 26 από τα συνο­λικά 35 ραντάρ θα πλαι­σιώ­νο­νται από κάμερες ημέρας και νύχτας (θερ­μι­κές), οι οποίες θα δίνουν σε πραγ­μα­τικό χρόνο εικόνα έως και 6 – 7 ναυτικά μίλια μακριά. «Ο χει­ρι­στής τους θα μπορεί να κατα­γρά­ψει την προ­πα­ρα­σκευή απόπλου παρά­τυ­πων μετα­να­στών από τα απέ­να­ντι τουρ­κικά παράλια», δήλωσε στην «Κ» αξιω­μα­τού­χος με γνώση του θέματος. Από το σύνολο των 35 σταθμών, οι 27 θα βρί­σκο­νται στο Ανα­το­λικό Αιγαίο και οι υπό­λοι­ποι στην Κρήτη, την Εύβοια, το Ιόνιο κ.α. Η δια­σύν­δεσή τους με δύο κέντρα δια­χεί­ρι­σης θα γίνει μέσω του δικτύου των Ενόπλων Δυνά­μεων.

Το σύστημα περι­γρά­φε­ται ως «ανοι­κτής αρχι­τε­κτο­νι­κής». Σε αυτό θα μπορούν μελ­λο­ντικά να προ­στε­θούν επι­πλέον ραντάρ όπως επίσης και μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη.

Σκέψεις και για drones

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», το προη­γού­μενο διά­στημα το Λιμε­νικό δοκί­μασε στο νοτιο­α­να­το­λικό Αιγαίο τις επι­χει­ρη­σια­κές δυνα­τό­τη­τες ενός μισθω­μέ­νου από τον Frontex ισραη­λι­νού drone και πλέον υπάρ­χουν σκέψεις και ειση­γή­σεις για την αγορά τεσ­σά­ρων μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών για την από αέρος επι­τή­ρηση των θαλάσ­σιων συνόρων. Σημειώ­νε­ται ότι το δίκτυο των στα­θε­ρών ραντάρ πλαι­σιώ­νε­ται και από δύο «αυτο­κι­νού­με­νους σταθ­μούς αισθη­τή­ρων». Πρό­κει­ται για δύο οχήματα τύπου βαν, στην οροφή των οποίων θα υπάρ­χουν ραντάρ. Θα χρη­σι­μο­ποιού­νται για την κάλυψη τυχόν επι­χει­ρη­σια­κών κενών.

Η ιδέα για τη δημιουρ­γία ενός σύγ­χρο­νου συστή­μα­τος θαλάσ­σιας επι­τή­ρη­σης δια­τυ­πώ­θηκε για πρώτη φορά το 2011. Δύο χρόνια αργό­τερα συγκρο­τή­θηκε δια­κλα­δική επι­τροπή με τη συμ­με­τοχή στε­λε­χών του Λιμε­νι­κού και του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Αντι­κεί­μενό της τα τεχνικά χαρα­κτη­ρι­στικά του έργου. Ολο­κλή­ρωσε τις εργα­σίες της στα τέλη του 2013 και ακο­λού­θη­σαν δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τα όργανα της Ε.Ε. για το ενδε­χό­μενο χρη­μα­το­δό­τη­σης του έργου.

«Για πρώτη φορά δεν θα σας ζητή­σουμε να χρη­μα­το­δο­τή­σετε την αγορά σκαφών», φέρεται να είχε πει σε αξιω­μα­τού­χους της Ε.Ε. στέ­λε­χος του Λιμε­νι­κού σε συνά­ντησή τους σε κεντρικό ξενο­δο­χείο των Αθηνών. Αν και τον Σεπτέμ­βριο του 2015 η Κομι­σιόν συμ­φώ­νησε να δια­θέ­σει 62 εκατ. ευρώ για τη χρη­μα­το­δό­τηση του ΕΣΟΘΕ, για πάνω από 12 μήνες το σχέδιο παρέ­μενε στα συρ­τά­ρια της τότε ηγεσίας του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας.

Στελέχη του υπουρ­γείου προ­έ­κρι­ναν την αγορά μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών αντί της εγκα­τά­στα­σης δικτύου ραντάρ, ενώ δυσλει­τουρ­γία παρα­τη­ρή­θηκε και στην αρμόδια, στην Ελλάδα, Αρχή για τη δια­χεί­ριση των κοι­νο­τι­κών κον­δυ­λίων.

Οι δια­δι­κα­σίες επι­τα­χύν­θη­καν το 2017 και ενώ μερι­κούς μήνες νωρί­τερα είχε αντι­κα­τα­στα­θεί η ηγεσία του ΥΕΝ. Το καλο­καίρι μάλιστα εκείνου του χρόνου βγήκαν σε δια­βού­λευση οι τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές του έργου. Τελικά, η προ­κή­ρυξη του δια­γω­νι­σμού έγινε φέτος τον Ιούνιο από τον νυν υπουργό Γιάννη Πλα­κιω­τάκη.

Καθώς η εγκα­τά­σταση και λει­τουρ­γία του ΕΣΟΘΕ είναι αδύνατο να έχει ολο­κλη­ρω­θεί έως το τέλος του 2022, όπως ορίζουν οι κανο­νι­σμοί της Ε.Ε., απο­φα­σί­στηκε το έργο να απε­ντα­χθεί προ­σω­ρινά από το Ταμείο Εσω­τε­ρι­κής Ασφά­λειας της Ε.Ε. και να χρη­μα­το­δο­τη­θεί από το εθνικό πρό­γραμμα δημο­σίων επεν­δύ­σεων.

Για να αξιο­ποι­η­θούν τα κεφά­λαια που απε­λευ­θέ­ρωσε η απέ­νταξη του ΕΣΟΘΕ από το Ταμείο Εσω­τε­ρι­κής Ασφά­λειας, τα στελέχη του Λιμε­νι­κού κατέ­θε­σαν εναλ­λα­κτική πρόταση στα όργανα της Ε.Ε. Περι­λαμ­βά­νει αγορά φορητών και στα­θε­ρών καμερών, προ­μή­θεια ειδών ιμα­τι­σμού για τα στελέχη του Σώματος, αγορά εξο­πλι­σμού πλη­ρο­φο­ρι­κής για τη δια­σύν­δεση του Λιμε­νι­κού με τις βάσεις δεδο­μέ­νων της ΕΛ.ΑΣ., όπως επίσης και αγορά νέων σκαφών. Η πρόταση αγγίζει τα 40 εκατ. ευρώ και οι λεπτο­μέ­ρειές της συζη­τή­θη­καν κατά την επί­σκεψη που πραγ­μα­το­ποί­ησε την Τρίτη στο υπουρ­γείο Εμπο­ρι­κής Ναυ­τι­λίας η γενική διευ­θύ­ντρια Μετα­νά­στευ­σης και Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Μονίκ Παριά.

Σύμφωνα με στοι­χεία που στελέχη του Λιμε­νι­κού παρου­σί­α­σαν στην κ. Παριά και τους συνερ­γά­τες της, τα λει­τουρ­γικά κόστη (καύσιμα και συντή­ρηση) για τα 65 σκάφη του Λιμε­νι­κού, που περι­πο­λούν στο Ανα­το­λικό Αιγαίο από 1η Μαρτίου μέχρι και 30 Σεπτεμ­βρίου ανέρ­χο­νται σε 9,1 εκατ. ευρώ. Αντί­στοιχα, το κόστος της έκτα­κτης κινη­το­ποί­η­σης του προ­σω­πι­κού του Λιμε­νι­κού την ίδια περίοδο έχει απο­τι­μη­θεί στα 3,3 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Ο δια­γω­νι­σμός για την κατα­σκευή του ΕΣΟΘΕ ανα­μέ­νε­ται να έχει ολο­κλη­ρω­θεί το 2021, ενώ η υπο­γραφή της σύμ­βα­σης υπο­λο­γί­ζε­ται στις αρχές του 2022.

Πηγή: kathimerini.gr

Γιάννης Σου­λιώ­της