Τιμητικό αφιέρωμα στον ζωγράφο και Χαράκτη Παναγιώτη Γράββαλο

Το Δ.Σ του Μου­σεί­ου Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Τέ­χνης του Δήμου Ρόδου, ομό­φω­να απο­φά­σι­σε να

απο­τί­σει την πρέ­που­σα και οφει­λό­με­νη τιμή στον αεί­μνη­στο Πα­να­γιώ­τη Γράβ­βα­λο, τον άν­θρω­πο – καλ­λι­τέ­χνη που τόσα πολλά πρό­σφε­ρε στη Δη­μο­τι­κή μας Πι­να­κο­θή­κη.

Για το Μου­σείο Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Τέ­χνης του Δήμου Ρόδου, ο αεί­μνη­στος εξαί­ρε­τος Καλ­λι­τέ­χνης δεν ήταν ο οιοσ­δή­πο­τε δη­μιουρ­γός. Διε­τέ­λε­σε Μέλος της Καλ­λι­τε­χνι­κής Επι­τρο­πής για 26 συ­να­πτά έτη από το 1982 έως και το 2008! Όλα αυτά τα χρό­νια αφιέ­ρω­σε πο­λύ­τι­μο χρόνο από την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά του προ­κει­μέ­νου να τι­μή­σει τη θέση την οποία κα­τεί­χε. Ερ­γά­στη­κε και προ­σπά­θη­σε με την βο­ή­θεια και τις γνω­ρι­μί­ες του να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στη πόλη μας εκ­θέ­σεις από γνω­στούς και εξαί­ρε­τους καλ­λι­τέ­χνες, Βο­ή­θη­σε τα μέ­γι­στα στον εμπλου­τι­σμό της συλ­λο­γής της Πι­να­κο­θή­κης με έργα που δω­ρί­θη­καν είτε αγο­ρά­σθη­καν. Βαθύς γνώ­στης της καλ­λι­τε­χνι­κής αξίας και του πλού­του των συλ­λο­γών του Μου­σεί­ου διέ­βλε­πε τις τε­ρά­στιες δυ­να­τό­τη­τες εκτό­ξευ­σής του στο ει­κα­στι­κό στε­ρέ­ω­μα της χώρας μας. Γι­΄αυ­τό δεν πα­ρέ­λει­πε ποτέ να το­νί­ζει ότι: «Η προ­σφο­ρά του Μου­σεί­ου Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Τέ­χνης του Δήμου Ρόδου, δεν έχει εκτι­μη­θεί ακόμη ιστο­ρι­κά και πρέ­πει όλοι μας να βοη­θή­σου­με στην κα­τεύ­θυν­ση αυτή, ώστε να πάρει την θέση που του αρ­μό­ζει στη σύγ­χρο­νη Ιστο­ρία της Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Τέ­χνης». Απο­κο­ρύ­φω­μα της αγά­πης του για την Ρόδο την οποία απο­κα­λού­σε «δεύ­τε­ρη πα­τρί­δα», απο­τέ­λε­σε το γε­γο­νός της δω­ρε­άς 150 δικών του έργων χα­ρα­κτι­κής, 650 βι­βλί­ων για την βι­βλιο­θή­κη της πι­να­κο­θή­κης, τριών έργων χα­ρα­κτι­κής Κυ­πρί­ων Χα­ρα­κτών, και μίας εκτυ­πω­τι­κής πρέ­σας βα­θυ­τυ­πί­ας.

Απο­φα­σί­σθη­κε λοι­πόν για να τι­μη­θεί η μνήμη του Πα­να­γιώ­τη Γράβ­βα­λου, να διορ­γα­νω­θεί έκ­θε­ση με τα έργα που χά­ρι­σε στο Μου­σείο μας, με το τίτλο «Τι­μη­τι­κό αφιέ­ρω­μα στο ζω­γρά­φο και χα­ρά­κτη Πα­να­γιώ­τη Γράβ­βα­λο 1933- 2014». Τα εγκαί­νια θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν την Πα­ρα­σκευή 28 Αυ­γού­στου στη Νέα Πτέ­ρυ­γα του Νε­στο­ρί­δειου Με­λά­θρου και ώρα 20.30.

Την προη­γού­με­νη ημέρα Πέμ­πτη 27 Αυ­γού­στου, ημε­ρο­μη­νία της γέν­νη­σής του, ώρα 13.00, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στην Πι­να­κο­θή­κη «Α. Ιω­άν­νου» στη πλα­τεία Σύμης τι­μη­τι­κή εκ­δή­λω­ση. Στη διάρ­κεια αυτής της εκ­δή­λω­σης θα δοθεί το όνομα του Πα­να­γιώ­τη Γράβ­βα­λου σε έναν από τους εκ­θε­σια­κούς χώ­ρους, υλο­ποιώ­ντας έτσι πρό­σφα­τη ομό­φω­νη από­φα­ση του Δ.Σ. Θα δοθεί συ­νέ­ντευ­ξη τύπου με την πα­ρου­σία του Δη­μάρ­χου κ. Φώτη Χα­τζη­διά­κου, του Αντι­δη­μάρ­χου Πο­λι­τι­σμού κ. Τέρη Χα­τζη­ιω­άν­νου, της συ­ζύ­γου του αεί­μνη­στου καλ­λι­τέ­χνη και της Προ­έ­δρου της καλ­λι­τε­χνι­κής μας επι­τρο­πής κας. Αθη­νάς Σχινά. Θα κλη­θούν να πα­ρευ­ρε­θούν, όλοι οι προη­γού­με­νοι Δή­μαρ­χοι, οι προη­γού­με­νοι Πρό­ε­δροι του Μου­σεί­ου και τα Μέλη των διοι­κη­τι­κών τους συμ­βου­λί­ων. Ανοι­χτή είναι επί­σης η εκ­δή­λω­ση για όποιον θέλει να πα­ρευ­ρε­θεί.

Ο Πα­να­γιώ­της Γράβ­βα­λος γεν­νή­θη­κε στη Λαμία το 1933. Σπού­δα­σε με υπο­τρο­φία του στην Ανω­τά­τη Σχολή Καλών Τε­χνών με δα­σκά­λους τον Γιάν­νη Μό­ρα­λη και τον Σπύρο Πα­πα­λου­κά. Μετά το 1960 σπού­δα­σε και ασχο­λή­θη­κε με τις Γρα­φι­κές Τέ­χνες. Δί­δα­ξε στο Ερ­γα­στή­ριο Γρα­φι­κών Τε­χνών της Σχο­λής Δο­ξιά­δη κοντά στο χα­ρά­κτη Α. Τάσσο, με τον οποίο και συ­νερ­γά­στη­κε για τη σχε­δί­α­ση πολ­λών ελ­λη­νι­κών και ξένων γραμ­μα­το­σή­μων. Το 1971 σε πα­γκό­σμιο δια­γω­νι­σμό στη Βαρ­σο­βία, βρα­βεύ­τη­κε αφίσα του με αθλη­τι­κό πε­ριε­χό­με­νο με το Α’ βρα­βείο. Έχει βρα­βευ­τεί διε­θνώς για πολλά γραμ­μα­τό­ση­μά του. Από το 1986 ήταν καλ­λι­τε­χνι­κός σύμ­βου­λος στην Ιο­νι­κή Τρά­πε­ζα όπου δη­μιούρ­γη­σε τη συλ­λο­γή χα­ρα­κτι­κής, επι­με­λή­θη­κε τις εκ­δό­σεις της και προ­ε­τοί­μα­σε τη λει­τουρ­γία του Μου­σεί­ου Χα­ρα­κτι­κής και Γρα­φι­κών Τε­χνών της ίδιας τρά­πε­ζας. Έργα του υπάρ­χουν σε πολλά Μου­σεία χα­ρα­κτι­κής, γρα­φι­κών τε­χνών και φι­λο­τε­λι­σμού σε όλο τον κόσμο. Στο διά­στη­μα 1997-2004, ασχο­λή­θη­κε με τους Ολυ­μπια­κούς Αγώ­νες της Αθή­νας ως Καλ­λι­τε­χνι­κός Σύμ­βου­λος. Από το 1997 μέχρι και την έναρ­ξη των Αγώ­νων, σχε­δί­α­σε πάρα πολ­λές από τις καρ­φί­τσες πέτου που κυ­κλο­φό­ρη­σαν. Σχε­δί­α­σε επί­σης τα 24 επί­ση­μα Συλ­λε­κτι­κά Νο­μί­σμα­τα που εξέ­δω­σε το Νο­μι­σμα­το­κο­πείο της Τρά­πε­ζας Ελ­λά­δος, από τα οποία 8 Χρυσά και 16 Αση­μέ­νια. Επι­με­λή­θη­κε καλ­λι­τε­χνι­κά τα Ολυ­μπια­κά και Πα­ρα­ο­λυ­μπια­κά με­τάλ­λια των Αγώ­νων.

Ιδρυ­τι­κό μέλος του Κέ­ντρου Ει­κα­στι­κών Τε­χνών, συμ­με­τεί­χε σε όλες τις εκ­θέ­σεις της, όπως και σε εκεί­νες του Συν­δέ­σμου Σύγ­χρο­νης Τέ­χνης, της Ομά­δας για την Επι­κοι­νω­νία και την Εκ­παί­δευ­ση στην Τέχνη και της Ομά­δας Κέ­ντρο Χα­ρα­κτι­κής.

Υπήρ­ξε ένας από τους ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κούς ζω­γρά­φους, χα­ρά­κτες, σχε­δια­στές και ει­κο­νο­γρά­φους της νε­ώ­τε­ρης και σύγ­χρο­νης ελ­λη­νι­κής τέ­χνης. Εκτός από καλ­λι­τέ­χνης, υπήρ­ξε αξιό­λο­γος δά­σκα­λος και άν­θρω­πος, με έντο­νη, όσο και πο­λύ­πλευ­ρη κοι­νω­νι­κή και πο­λι­τι­σμι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, έχο­ντας – πα­ράλ­λη­λα με την ενα­σχό­λη­ση στην τέχνη του – υπη­ρε­τή­σει και σε το­μείς (που ει­κα­στι­κά είχε εξει­δι­κευ­θεί) με συ­νέ­πεια κι υπευ­θυ­νό­τη­τα, χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που τον ανέ­δει­ξαν άλ­λω­στε σε υψη­λές διοι­κη­τι­κές θέ­σεις, στις οποί­ες υπη­ρέ­τη­σε πά­ντο­τε με ζήλο κι αφο­σί­ω­ση, με σε­μνό­τη­τα και γνώση, με δι­καιο­κρι­σία κι ορ­γα­νω­τι­κό πνεύ­μα. Εκτός των πολ­λών προ­σε­κτι­κά δο­μη­μέ­νων εκ­θέ­σε­ων που πραγ­μα­το­ποί­η­σε και των ευ­με­νέ­στα­των σχο­λί­ων που δί­καια κα­τέ­κτη­σε, τόσο από τους ει­δι­κούς της τέ­χνης, όσο και από το κοινό, ο Πα­να­γιώ­της Γράβ­βα­λος ξε­χώ­ρι­σε επί­σης, για τις απα­ρά­μιλ­λες σει­ρές γραμ­μα­το­σή­μων, που με τα­λέ­ντο κι έμπνευ­ση πραγ­μα­το­ποί­η­σε, κα­τα­λαμ­βά­νο­ντας – για όλα τα προ­α­να­φερ­θέ­ντα γνω­ρί­σμα­τά του, ιδιαί­τε­ρα για την ποιό­τη­τα που απο­πνέ­ουν τα έργα του, – μια αδιαμ­φι­σβή­τη­τα μο­να­δι­κή θέση στην σύγ­χρο­νη ει­κα­στι­κή ιστο­ρία του τόπου μας και όχι μόνον, αφ’ ης στιγ­μής ήταν καλ­λι­τε­χνι­κά ανα­γνω­ρι­σμέ­νος και στο εξω­τε­ρι­κό.

Τα έργα του δια­κρί­νο­νται για την εσω­τε­ρι­κά συ­γκρο­τη­μέ­νη τους δομή, για τις εξαι­ρε­τι­κές τους σχε­δια­στι­κές αρε­τές, για τις ποιό­τη­τες και την αι­σθα­ντι­κό­τη­τα των χρω­μά­των τους, για την σα­φή­νεια και την πε­ριε­κτι­κή λα­κω­νι­κό­τη­τα των θε­μά­των τους, για τον ελεγ­χό­με­νό τους λυ­ρι­σμό κι επί­σης για μια ποι­η­τι­κή ελε­γεία που ακόμη και σή­με­ρα απο­πνέ­ουν, καθώς έχουν απο­δεί­ξει ότι αντέ­χουν στον χρόνο κι αντα­πο­κρί­νο­νται στα πε­ρισ­σό­τε­ρα υπαρ­ξια­κά αι­τή­μα­τα της επο­χής μας.