Ντόμινο από την κατάρρευση του τουρισμού

Η ανο­μοιο­γε­νής ανά­καμ­ψη του του­ρι­σμού, η οποία ξε­κί­νη­σε δειλά δειλά μετά τη στα­δια­κή άρση των πε­ριο­ρι­στι­κών μέ­τρων στην Ευ­ρώ­πη, στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες, κλο­νί­ζε­ται εξαι­τί­ας των νέων κρου­σμά­των και των απα­γο­ρεύ­σε­ων, καθώς και της επι­βο­λής κα­ρα­ντί­νας σε όσους επι­στρέ­φουν από ουκ ολί­γους προ­ο­ρι­σμούς. Η πρό­σφα­τη πτώ­χευ­ση της Virgin Atlantic απο­τυ­πώ­νει την κα­τά­στα­ση στην οποία βρί­σκο­νται οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες λόγω της μειω­μέ­νης ζή­τη­σης, ενώ στα μέσα της εβδο­μά­δας η κά­πο­τε κρα­ταιά Cathay Pacific με έδρα το Χονγκ Κονγκ ανα­κοί­νω­σε ότι το πρώτο εξά­μη­νο τρέ­χο­ντος είχε υψη­λές ζη­μί­ες 1,3 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ου δο­λα­ρί­ων. Το εν λόγω διά­στη­μα με­τέ­φε­ρε μόνο 4,4 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες εν συ­γκρί­σει με τα (υπερ­τε­τρα­πλά­σια) 18,3 εκα­τομ­μύ­ρια την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο πέ­ρυ­σι. Οι αε­ρο­με­τα­φο­ρείς επι­διώ­κουν μεί­ω­ση στό­λου και μα­ζι­κές πε­ρι­κο­πές προ­σω­πι­κού και δα­πα­νών, ώστε να αντε­πε­ξέλ­θουν στην κάμψη, ενώ στρέ­φο­νται και σε κρα­τι­κή βο­ή­θεια ορι­σμέ­νες φορές. Για να εξα­σφα­λί­σει ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση, η Cathay εκ­χώ­ρη­σε το 6,08% στην κυ­βέρ­νη­ση του Χονγκ Κονγκ καθώς και δύο θέ­σεις πα­ρα­τη­ρη­τών στο Δ.Σ.

Ο πρό­ε­δρος του Δ.Σ. της Cathay, Πά­τρικ Χίλι, τό­νι­σε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πως «η πα­γκό­σμια κρίση δη­μό­σιας υγεί­ας έχει γο­να­τί­σει τον κλάδο των τα­ξι­δί­ων, το μέλ­λον προ­βλέ­πε­ται πάρα πολύ αβέ­βαιο και οι ει­δή­μο­νες εκτι­μούν ότι η ανά­καμ­ψη θα χρεια­σθεί πολλά χρό­νια». Κατά τη Διε­θνή Ενωση Αε­ρο­με­τα­φο­ρών (ΙΑΤΑ), οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες θα επι­στρέ­ψουν στα προ κρί­σης επί­πε­δα δρα­στη­ριό­τη­τας το 2024. Οπως είναι ανα­με­νό­με­νο, τα τα­ξί­δια συ­μπα­ρα­σύ­ρουν στις απώ­λειες και τον του­ρι­σμό, ο οποί­ος είναι ιδιαί­τε­ρα πα­ρα­γω­γι­κός στη δη­μιουρ­γία θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας από τη μια άκρη της Γης μέχρι την άλλη. Λόγου χάριν, ο αμε­ρι­κα­νι­κός όμι­λος με την ομώ­νυ­μη πλατ­φόρ­μα Airbnb για τη δια­σύν­δε­ση επι­σκε­πτών με ιδιο­κτή­τες δια­με­ρι­σμά­των έχει ήδη κάνει πολ­λές απο­λύ­σεις και είχε 67% λι­γό­τε­ρα κέρδη το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο ένα­ντι του 2019. Το Πα­γκό­σμιο Συμ­βού­λιο Τα­ξι­δί­ων και Του­ρι­σμού υπο­λο­γί­ζει ότι κατά μέσον όρο ο ένας στους δέκα ερ­γα­ζο­μέ­νους διε­θνώς, ή συ­νο­λι­κά περί τα 330 εκα­τομ­μύ­ρια, οφεί­λει την ερ­γα­σία του στον τομέα των τα­ξι­δί­ων και του του­ρι­σμού. Με την παν­δη­μία η κα­τά­στα­ση άλ­λα­ξε άρδην και, σύμ­φω­να με το Συμ­βού­λιο, οι πέντε βα­ρύ­τε­ρα πλη­γεί­σες χώρες είναι το Με­ξι­κό, η Ισπα­νία, η Ιτα­λία, η Κίνα και η Αυ­στρα­λία. Οσο για τις πολ­λές ανα­δυό­με­νες οι­κο­νο­μί­ες, που εξαρ­τώ­νται ιδιαί­τε­ρα από τον κλάδο, αυτές θα κα­τα­στρα­φούν, όπως προ­βλέ­πει το Ιν­στι­τού­το Διε­θνών Οι­κο­νο­μι­κών. Ακόμα και στις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες, όπου η συμ­με­το­χή του είναι σχε­τι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­νη, στο 8,6%, οι επι­πτώ­σεις δεν είναι αμε­λη­τέ­ες. Η Ενωση Τα­ξι­δί­ων των ΗΠΑ δια­πι­στώ­νει ότι «η δυ­να­μι­κή του κλά­δου να γεν­νά­ει απα­σχό­λη­ση είναι ισχυ­ρό­τε­ρη από άλλων, δε­δο­μέ­νου ότι σε κάθε 1 εκα­τομ­μύ­ριο δο­λά­ρια πω­λή­σεις αγα­θών και πα­ρο­χή υπη­ρε­σιών δη­μιουρ­γού­νται 8 θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, όταν οι κλά­δοι πλην της γε­ωρ­γί­ας δη­μιουρ­γούν σχε­δόν 5 θέ­σεις».

Aν έπρε­πε να βρού­με ένα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα ευ­ρω­παϊ­κής χώρας η οποία είναι στον μέ­γι­στο βαθμό εξαρ­τη­μέ­νη από τη «βαριά βιο­μη­χα­νία» του του­ρι­σμού, αυτή θα ήταν η Κρο­α­τία. Ο του­ρι­σμός απο­φέ­ρει το 20% του ΑΕΠ της, όταν στην Ιτα­λία φθά­νει το 13% και στην Ισπα­νία σχε­δόν 12%. Στην Κρο­α­τία οι ξένοι επι­σκέ­πτες τον Μάιο ήταν μειω­μέ­νοι κατά 96% και 72,7% τον Ιού­νιο, αλλά τα πράγ­μα­τα βελ­τιώ­θη­καν τον Αύ­γου­στο. Ο πρό­ε­δρος του του­ρι­στι­κού ορ­γα­νι­σμού της χώρας ανα­φέ­ρει πως μέσα στους πρώ­τους οκτώ μήνες της χρο­νιάς οι αφί­ξεις φθά­νουν σχε­δόν το μισό των πε­ρυ­σι­νών και αυτό ση­μαί­νει πως είναι κα­λύ­τε­ρες των προ­βλε­πο­μέ­νων. Το 2019 η χώρα προ­σέλ­κυ­σε περί τα 20 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες, δη­λα­δή πε­ντα­πλά­σιους από τον πλη­θυ­σμό της. Αυτό το γε­γο­νός αντι­κα­το­πτρί­ζει και τον ση­μαί­νο­ντα ρόλο που δια­δρα­μα­τί­ζει αυτός ο ένας και μο­να­δι­κός κλά­δος για την Κρο­α­τία, ενόσω προ­ε­τοι­μά­ζε­ται να γίνει μέλος της Ευ­ρω­ζώ­νης το 2023.

Αυτός, εξάλ­λου, ήταν που τη βο­ή­θη­σε να ορ­θο­πο­δή­σει μετά τον πό­λε­μο στα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του 1990, αλλά και δέκα χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, όταν ξέ­σπα­σε η διε­θνής χρη­μα­το­πι­στω­τι­κή κρίση. Εντού­τοις, η μο­νο­μέ­ρεια δη­μιουρ­γεί προ­βλή­μα­τα. «Δεν υπάρ­χει κάτι το οποίο θα αντι­σταθ­μί­σει στο προ­σε­χές μέλ­λον το απο­λε­σθέν ει­σό­δη­μα της χώρας από τον του­ρι­σμό εξαι­τί­ας του κο­ρω­νοϊ­ού», υπο­γραμ­μί­ζει, εν κα­τα­κλεί­δι, ο Ζέ­λι­κο Λο­βρίν­σε­βιτς, ερευ­νη­τής στο Οι­κο­νο­μι­κό Ιν­στι­τού­το του Ζά­γκρεμπ. «Για πάρα πολλά χρό­νια υπήρ­χαν προει­δο­ποι­ή­σεις σχε­τι­κά με το πόσο ευά­λω­τες είναι οι συ­γκε­κρι­μέ­νες δρα­στη­ριό­τη­τες και τώρα η παν­δη­μία ήρθε να το επι­βε­βαιώ­σει».

Με­γά­λες ζη­μί­ες

O με­γα­λύ­τε­ρος όμι­λος τα­ξι­δί­ων και του­ρι­σμού στην Ευ­ρώ­πη, ο γερ­μα­νι­κός TUI, είδε τα έσοδά του να κα­τα­κρη­μνί­ζο­νται κατά 98%, στα 75 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, τους πρώ­τους εννέα μήνες του οι­κο­νο­μι­κού του έτους (Οκτώ­βριος 2019 – Ιού­νιος 2020) και εμ­φά­νι­σε ζη­μί­ες 2,3 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ. Εν τω με­τα­ξύ, από αυτές, το 1,5 δι­σε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ πα­ρου­σιά­στη­κε το τρίτο τρί­μη­νο και μόνον. Οπως δή­λω­σε ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λός του Φρ. Τζού­σεν, δεν πρό­κει­ται άκρι­τα να «βγουν στο σφυρί» τα πε­ριου­σια­κά στοι­χεία της εται­ρεί­ας, αλλά με­λε­τώ­νται όλες οι επι­λο­γές επι­βί­ω­σης, με­τα­ξύ των οποί­ων και η διά­θε­ση με­το­χών. Μια πι­θα­νή κί­νη­ση θα ήταν η πώ­λη­ση των δρα­στη­ριο­τή­των στην κρουα­ζιέ­ρα, μιας και η επα­να­φο­ρά στην κα­νο­νι­κό­τη­τα για τα διε­θνή τα­ξί­δια και τις πε­ρι­η­γή­σεις θα αρ­γή­σει πολύ. Ακόμα μία από απώ­λειες των δρα­στη­ριο­τή­των στον του­ρι­σμό έχει να κάνει με τις αε­ρο­ναυ­πη­γι­κές εν συ­νό­λω και ει­δι­κά με την αμε­ρι­κα­νι­κή Boeing – οι πε­λά­τισ­σές τους, οι αε­ρο­πο­ρι­κές, δεν θέ­λουν πλέον διευ­ρυ­μέ­νο στόλο.

Πηγή: kathimerini.gr