ΙΟΒΕ: Το καλό και το κακό σενάριο για την απασχόληση – Ρυθμιστής ο τουρισμός

Συγκρα­τη­μένα αισιό­δο­ξες είναι οι εκτι­μή­σεις του ΙΟΒΕ για τις προ­ο­πτι­κές στην απα­σχό­ληση το επόμενο διά­στημα, με αυξη­μένο βαθμό αβε­βαιό­τη­τας, εν μέσω των διεθνών γεω­πο­λι­τι­κών και οικο­νο­μι­κών εξε­λί­ξεων.

Το βασικό μακρο­οι­κο­νο­μικό σενάριο ανα­μέ­νει περε­ταίρω βελ­τί­ωση στην αγορά εργα­σίας, αλλά με επι­βρά­δυνση της θετικής δυνα­μι­κής. Η ανεργία θα υπο­χω­ρεί, αλλά με πιο αργούς ρυθμούς και ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θεί στο 8,5% το 2026, έναντι 8,9% το 2025.  Για να συμβεί όμως αυτό πρέπει να ενι­σχυ­θούν οι επεν­δύ­σεις και να απο­δει­χθεί ανθε­κτική η ιδιω­τική κατα­νά­λωση – παρά τους κρα­δα­σμούς του πλη­θω­ρι­σμού.

Το δυσμε­νές, εναλ­λα­κτικό σενάριο, προ­βλέ­πει ψαλι­δι­σμένη ως αναι­μική ανά­πτυξη και υψηλό πλη­θω­ρι­σμό, με την ανεργία να δια­μορ­φώ­νε­ται στο 8,8%. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι σημα­ντικό εμπόδιο για την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, και συνεπώς για την απα­σχό­ληση, απο­τε­λεί ο σχετικά υψηλός δομικός πλη­θω­ρι­σμός της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Mπαλαντέρ ο του­ρι­σμός

Υπάρχει και ένα τρίτο, θετικό σενάριο, το οποίο όμως θα εξαρ­τη­θεί από τον του­ρι­σμό. Αν η Ελλάδα απο­δει­χθεί συγκρι­τικά ωφε­λη­μένη από τη μετα­τό­πιση των ταξι­διω­τι­κών ροών, τότε θα υπάρχει ενί­σχυση της ανά­πτυ­ξης και της απα­σχό­λη­σης στον συγκε­κρι­μένο κλάδο.

Γενικά οι εκτι­μή­σεις του ΙΟΒΕ επι­βε­βαιώ­νουν ότι ο υψηλός βαθμός εξάρ­τη­σης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μία από το «ευπαθές» του­ρι­στικό προϊόν, εντεί­νει την ανα­σφά­λεια στην αγορά εργα­σίας. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι στο βασικό σενάριο η επιρροή του του­ρι­σμού στην απα­σχό­ληση είναι ουδέ­τερη, ενώ στο δυσμε­νές σενάριο είναι αρνη­τική.

Βρα­χυ­πρό­θε­σμες  προ­ο­πτι­κές

Μια ελαφρά δια­φο­ρο­ποι­η­μένη εικόνα δίνουν οι εκτι­μή­σεις των επι­χει­ρή­σεων για τις βρα­χυ­πρό­θε­σμες προ­ο­πτι­κές απα­σχό­λη­σης. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 ενι­σχύ­θηκε σημα­ντικά, σε σύγκριση με το αντί­στοιχο διά­στημα του 2025, ο δείκτης των προ­βλέ­ψεων για την απα­σχό­ληση στο λια­νε­μπό­ριο. Αντι­θέ­τως υπο­χώ­ρη­σαν έντονα οι προσ­δο­κίες για την απα­σχό­ληση στις υπη­ρε­σίες, γεγονός που αντα­να­κλά και το «μού­δια­σμα» της αγοράς στο ξεκί­νημα της του­ρι­στι­κής σεζόν.

Εποχική απα­σχό­ληση

Η πτώση του ποσο­στού ανερ­γίας το δ΄ τρίμηνο του 2025 στο 8,3% έναντι 9,5% το αντί­στοιχο τρίμηνο του 2024, ήταν απο­τέ­λε­σμα τόσο της μείωσης του αριθμού των ανέργων κατά 54.000 άτομα, και της αύξησης των απα­σχο­λού­με­νων κατά σχεδόν κατά 74.000 άτομα.

Όμως το ίδιο διά­στημα, το ισο­ζύ­γιο προσλήψεων-απολύσεων στον ιδιω­τικό τομέα ήταν αρνη­τικό, με τις απο­λύ­σεις να είναι 230.000 περισ­σό­τε­ρες από τις προ­σλή­ψεις. Το γεγονός  αυτό συν­δέ­ε­ται άμεσα και με την επο­χι­κό­τητα της απα­σχό­λη­σης στην Ελλάδα.  Παρα­δο­σιακά το ισο­ζύ­γιο απα­σχό­λη­σης στον ιδιω­τικό τομέα είναι θετικό από τον Φεβρουά­ριο ως και τον Ιούνιο, λίγο πριν κατά την έναρξη της του­ρι­στι­κής σεζόν. Οι θέσεις εργα­σίας «ψαλι­δί­ζο­νται» στα­διακά από τα μέσα του καλο­και­ριού και μετά, καθώς οι επι­χει­ρή­σεις ανα­προ­σαρ­μό­ζουν το προ­σω­πικό ανάλογα με τη ζήτηση. Το 2025 τα σημάδια ήταν ανη­συ­χη­τικά, καθώς το ισο­ζύ­γιο απα­σχό­λη­σης στον ιδιω­τικό τομέα πέρασε σε αρνη­τικό έδαφος από τον Ιούλιο και παρέ­μεινε αρνη­τικό ως και τον Ιανουά­ριο του 2026.

Βου­λιά­ζει ο πρω­το­γε­νής τομέας

Η αύξηση της απα­σχό­λη­σης το δ΄ τρίμηνο του 2025 προήλθε πρω­τί­στως από τις υπη­ρε­σίες. Οι εργα­ζό­με­νοι στον Τρι­το­γενή τομέα αυξή­θη­καν κατά 140.000 άτομα, ή 4,5% και έφτασαν τα 3.255,7 χιλιά­δες άτομα (σε σύνολο 4.352,4 χιλ. απα­σχο­λού­με­νων).

Στον Δευ­τε­ρο­γενή τομέα η απα­σχό­ληση αυξή­θηκε οριακά, μολις κατά 6,8 χιλ. άτομα ή κατά +1,0%, στους 713,2 χιλ. το δ’ τρίμ. του 2025. Τέλος, στον Πρω­το­γενή τομέα η απα­σχό­ληση μειώ­θηκε κατά 77,0 χιλ. ή -16,9% άτομα με απο­τέ­λε­σμα ο αριθμός τους να δια­μορ­φω­θεί σε 377,5 χιλ. άτομα.

Επαγ­γέλ­ματα σε άνοδο και σε πτώση

Σε επίπεδο επι­λεγ­μέ­νων τομέων οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, σε 13 σημειώ­θηκε άνοδος της απα­σχό­λη­σης, ενώ, σε 8 σημειώ­θηκε πτώση.

Σε από­λυ­τους αριθ­μούς, η ισχυ­ρό­τερη άνοδος της απα­σχό­λη­σης το δ’ τριμ. του 2025 παρου­σιά­στηκε στο χον­δρικό και λιανικό εμπόριο, επι­σκευή μηχα­νο­κί­νη­των οχη­μά­των και μοτο­σι­κλε­τών και έπονται οι επαγ­γελ­μα­τι­κές, επι­στη­μο­νι­κές και τεχνι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Στον πρώτο, ο αριθμός των απα­σχο­λου­μέ­νων αυξή­θηκε κατά 57,2 χιλ. άτομα (ή κατά +7,8%) στους 785,9 χιλ. από τους 728,7 χιλ. ενώ στο δεύτερο κατά 32,1 χιλ. άτομα (ή κατά +10,9%) στους 326,2 χιλ. από τους 294,1 χιλ.

Επίσης, αξιο­ση­μεί­ωτη σε από­λυ­τους αριθ­μούς ήταν η αύξηση της απα­σχό­λη­σης σε τέχνες, δια­σκέ­δαση και ψυχα­γω­γία (κατά 21,3 χιλ. εργα­ζό­με­νους ή κατά +35,0%) από τους 60,9 χιλ. στους 82,2 χιλ.

Από την άλλη πλευρά, η ισχυ­ρό­τερη μείωση της απα­σχό­λη­σης παρου­σιά­ζε­ται στον τομέα της Γεωρ­γίας, Δασο­κο­μίας και Αλιείας όπου η απα­σχό­ληση περιο­ρί­στηκε στα 377,5 χιλ. άτομα από τα 454,5 χιλ. (-77,0 χιλ. ή – 16,9%).

Από­κλιση από την Ευρω­ζώνη

Επι­πρό­σθετα, το ποσοστό απα­σχό­λη­σης των ατόμων άνω των 15 ετών για το δ΄ τρίμ. του 2025 ανέρ­χε­ται σε 48,4% από 47,5% το δ΄ τρίμ. του 2024 παρου­σιά­ζο­ντας άνοδο κατά +0,9 ποσο­στιαίες μονάδες. Σε ότι αφορά στην εξέλιξη του ποσο­στού απα­σχό­λη­σης στην Ευρω­ζώνη για το δ’ τριμ. του 2025 αυξή­θηκε οριακά σε 54,5% από 54,3% για το ίδιο τρίμηνο του 2024, δηλαδή, κατά +0,2 ποσο­στιαίες μονάδες.

Συγκρι­τικά, το ποσοστό απα­σχό­λη­σης της Ελλάδας είναι σημα­ντικά χαμη­λό­τερο από το μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης, παρου­σιά­ζο­ντας από­κλιση κατά +6,1 ποσο­στιαίες μονάδες για το δ’ τριμ. του 2025, από +6,8 ποσο­στιαίες μονάδες για το αντί­στοιχο χρονικό διά­στημα του 2024.

Ως προς την τάση του εποχικά διορ­θω­μέ­νου δείκτη μισθο­λο­γι­κού κόστους στο σύνολο της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, παρου­σί­ασε το δ’ τρίμ. του 2025 άνοδο κατά +7,9% σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο δείκτη του δ’ τριμ. του 2024.

Πηγή: in.gr