Επιμένει στην «γκρίζα ατζέντα» για το Αιγαίο

Να επι­βά­λει de facto τις διεκ­δι­κή­σεις της στο Αι­γαίο ανα­τρέ­πο­ντας στα­δια­κά το status quo επι­διώ­κει η Αγκυ­ρα χρη­σι­μο­ποιώ­ντας κάθε ευ­και­ρία, πότε εκ­με­ταλ­λευό­με­νη το ανοι­χτό σύ­στη­μα αναγ­γε­λιών της Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας, πότε με επι­στο­λές στον ΟΗΕ με τις οποί­ες αμ­φι­σβη­τεί την ελ­λη­νι­κή και κυ­πρια­κή υφα­λο­κρη­πί­δα στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες έχει υπάρ­ξει μπα­ράζ αναγ­γε­λιών, είτε με δε­σμεύ­σεις πε­ριο­χών από την τουρ­κι­κή πλευ­ρά, είτε με την αμ­φι­σβή­τη­ση πε­ριο­χών για τις οποί­ες η Ελ­λά­δα έχει αναγ­γεί­λει ασκή­σεις ή επι­χει­ρή­σεις SAR που τε­λι­κά στο­χεύ­ουν στο να τεθεί στο τρα­πέ­ζι όλη η ανα­θε­ω­ρη­τι­κή ατζέ­ντα της Τουρ­κί­ας.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι με αφορ­μή την αρ­μο­διό­τη­τα για έρευ­να και διά­σω­ση, που πλέον απο­τε­λεί κα­θη­με­ρι­νή ρου­τί­να στο Αι­γαίο λόγω των με­τα­να­στευ­τι­κών ροών, η Τουρ­κία επι­χει­ρεί να εκ­με­ταλ­λευ­θεί την κα­τά­στα­ση και δη­λώ­νει ότι κάθε πε­ριο­χή, ακόμη και μέχρι το μέσο του Αι­γαί­ου, ανή­κει στη δική της ευ­θύ­νη και αρ­μο­διό­τη­τα σε ό,τι αφορά την έρευ­να και διά­σω­ση, επι­κα­λού­με­νη μά­λι­στα τον χάρτη που μο­νο­με­ρώς έχει κα­τα­θέ­σει στον ΙΜΟ (International Maritime Organization).

Αυτή απο­τε­λεί την πάγια επι­δί­ω­ξη της Τουρ­κί­ας για αμ­φι­σβή­τη­ση αρ­χι­κά των κυ­ριαρ­χι­κών αρ­μο­διο­τή­των της Ελ­λά­δας στο Αι­γαίο, επι­χει­ρη­σια­κή δι­χο­τό­μη­ση και κα­τό­πιν διεκ­δί­κη­ση συ­γκυ­ριαρ­χί­ας στις θα­λάσ­σιες ζώνες του Αι­γαί­ου.

Η απο­δο­χή των αξιώ­σε­ων της Αγκυ­ρας σε ό,τι αφορά τη ζώνη ευ­θύ­νης SAR θα οδη­γού­σε όμως σε εγκλω­βι­σμό των ελ­λη­νι­κών νη­σιών σε ζώνη τουρ­κι­κής αρ­μο­διό­τη­τας, με ό,τι ση­μαί­νει αυτό για την ασφά­λεια των νη­σιών.

Ο στό­χος

Σε ό,τι αφορά το Κα­στε­λό­ρι­ζο, μπο­ρεί η τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση να ήρθε μετά την αναγ­γε­λία πραγ­μα­το­ποί­η­σης ελ­λη­νι­κής άσκη­σης SAR, όμως συ­νέ­πε­σε με την Τρι­με­ρή του Κα­ΐ­ρου και ενώ είναι γνω­στή η προ­σπά­θεια που κα­τα­βάλ­λει η Αθήνα για την επί­τευ­ξη προ­ό­δου στο θέμα της οριο­θέ­τη­σης των θα­λασ­σί­ων ζωνών με την Αί­γυ­πτο.

Η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση γνω­ρί­ζει ότι εάν δεν λυθεί τώρα το θέμα της οριο­θέ­τη­σης με την Αί­γυ­πτο δεν θα λυθεί στο ορατό μέλ­λον, καθώς μόνο τώρα θα μπο­ρού­σε να θε­ω­ρη­θεί ότι υπάρ­χει θε­τι­κή προ­διά­θε­ση για τις ελ­λη­νι­κές θέ­σεις με δε­δο­μέ­νη την εχθρό­τη­τα και αντι­πα­λό­τη­τα στο πλαί­σιο του μου­σουλ­μα­νι­κού κό­σμου με­τα­ξύ της Αι­γύ­πτου και της Τουρ­κί­ας.

Η Αί­γυ­πτος, που δεί­χνει όμως να μην είναι έτοι­μη για μια τέ­τοιου με­γέ­θους αντι­πα­ρά­θε­ση με την Τουρ­κία, τρε­νά­ρει τις συ­ζη­τή­σεις και έτσι η Αγκυ­ρα φρο­ντί­ζει κάθε τόσο να στέλ­νει το μή­νυ­μα ότι δεν θα απο­δε­χθεί την οριο­θέ­τη­ση με­τα­ξύ των δύο χωρών.

Εξάλ­λου δεν είναι τυ­χαία τα δη­μο­σιεύ­μα­τα που εμ­φα­νί­ζο­νται συχνά στον αι­γυ­πτια­κό Τύπο που κα­τη­γο­ρούν την κυ­βέρ­νη­ση Αλ Σίσι ότι «ξε­που­λά την αι­γυ­πτια­κή ΑΟΖ και τε­ρά­στιες πο­σό­τη­τες φυ­σι­κού αε­ρί­ου προς όφε­λος πότε των Ελ­λή­νων, πότε των Κυ­πρί­ων και άλ­λο­τε υπέρ των Ισ­ραη­λι­νών».

Στις ελ­λη­νο­αι­γυ­πτια­κές συ­νο­μι­λί­ες δεν φαί­νε­ται να υπάρ­χει πρό­ο­δος, καθώς υπάρ­χουν ακόμη δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις σε ό,τι αφορά την επή­ρεια των νη­σιών και νη­σί­δων, το εάν θα είναι με­ρι­κή ή συ­νο­λι­κή η οριο­θέ­τη­ση και άλλα τε­χνι­κά μεν ζη­τή­μα­τα που έχουν όμως κρί­σι­μη ση­μα­σία για το συ­νο­λι­κό εγ­χεί­ρη­μα.

Ετσι η Τουρ­κία με τις ΝΟΤΑΜ Α4456/16 και Α4447/16 αμ­φι­σβή­τη­σε το δι­καί­ω­μα της Ελ­λά­δας να πραγ­μα­το­ποιεί ασκή­σεις και επι­χει­ρή­σεις SAR στο Κα­στε­λό­ρι­ζο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι εμπί­πτει στην τουρ­κι­κή πε­ριο­χή έρευ­νας και διά­σω­σης, και συγ­χρό­νως ήγει­ρε θέμα απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης του ακρι­τι­κού νη­σιού.

«Ει­δι­κή πε­ρί­πτω­ση»

«Γκρι­ζά­ρο­ντας» το Κα­στε­λό­ρι­ζο, είτε αυτό αφορά έρευ­νες στην υφα­λο­κρη­πί­δα του είτε την αμ­φι­σβή­τη­ση των ελ­λη­νι­κών κυ­ριαρ­χι­κών αρ­μο­διο­τή­των στο νησί, η Τουρ­κία επι­διώ­κει να το εμ­φα­νί­σει ως ει­δι­κή πε­ρί­πτω­ση που δεν δι­καιού­ται πλή­ρεις θα­λάσ­σιες ζώνες πέραν των χω­ρι­κών υδά­των του των 6 ν.μ.

Με αφορ­μή ελ­λη­νι­κές ασκή­σεις στο Αι­γαίο, η Τουρ­κία επα­νήλ­θε απαι­τώ­ντας (ΝΟΤΑΜ 4475/16) τα ελ­λη­νι­κά νησιά να μη συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στον σχε­δια­σμό ασκή­σε­ων με τον ισχυ­ρι­σμό ότι ισχύ­ει κα­θε­στώς απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης. Κατά πα­ρά­βα­ση μά­λι­στα της διε­θνούς πρα­κτι­κής, τα νησιά ανα­φέ­ρο­νται με την τουρ­κι­κή ονο­μα­σία τους: Semadirek (Semothrace), Bozbaba (Aya Evstratios), Ipsara (Psara), Sakiz (Chios), Ahikerya (Nicaria), Limni (Lemnos), Midilli (Mityelene), Sisam (Samos), Ileki (Tilos), Herke (Calki), Meis (Castellorizo).

Με αφορ­μή την επι­χεί­ρη­ση διά­σω­σης λέμ­βου με με­τα­νά­στες την Τρίτη το βράδυ ανοι­χτά της Ικα­ρί­ας, η Τουρ­κία αμ­φι­σβή­τη­σε το δι­καί­ω­μα της Ελ­λά­δας να ασκεί την κυ­ριαρ­χι­κή αρ­μο­διό­τη­τα της έρευ­νας και διά­σω­σης ακόμη και στο κέ­ντρο του Αι­γαί­ου, εκεί ακρι­βώς που φθά­νει η γνω­στή τουρ­κι­κή διεκ­δί­κη­ση για δι­χο­τό­μη­ση των θα­λασ­σί­ων ζωνών του Αι­γαί­ου στον 25ο με­σημ­βρι­νό, βάσει της γνω­στής διεκ­δί­κη­σης ότι δεν θα πρέ­πει να ανα­γνω­ρι­σθεί στα νησιά ούτε υφα­λο­κρη­πί­δα ούτε ΑΟΖ, αλλά να ισχύ­σει μια οριο­θέ­τη­ση της μέσης γραμ­μής με­τα­ξύ των ηπει­ρω­τι­κών ακτών των δύο χωρών…

H επι­στο­λή του πρέ­σβη

Σε αυτό το μπα­ράζ επι­θε­τι­κών ενερ­γειών που ακο­λού­θη­σαν τις δη­λώ­σεις Ερ­ντο­γάν για τη Συν­θή­κη της Λω­ζά­νης, ήρθε και η επι­στο­λή (Α/71/421) του μό­νι­μου αντι­προ­σώ­που της Τουρ­κί­ας στον ΟΗΕ, πρέ­σβη Χαλίτ Τσε­βίκ, η οποία απα­ντά μεν στην Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία αλλά στρέ­φε­ται και ενα­ντί­ον της Ελ­λά­δας. Με την επι­στο­λή επα­να­δια­τυ­πώ­νο­νται οι τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις με τη γε­νι­κή αρχή ότι η Αγκυ­ρα έχει ipso facto και ab initio δι­καιώ­μα­τα και νο­μι­μο­ποι­η­μέ­να συμ­φέ­ρο­ντα σε όλες τις θα­λάσ­σιες ζώνες δυ­τι­κά του με­σημ­βρι­νού 32 16′ 18” E, ο οποί­ος ου­σια­στι­κά διέρ­χε­ται από το δυ­τι­κό όριο των χω­ρι­κών υδά­των της Κύ­πρου, αμ­φι­σβη­τώ­ντας έτσι το δι­καί­ω­μα της Κύ­πρου σε θα­λάσ­σιες ζώνες πέραν των χω­ρι­κών υδά­των της. Ομως με τις συ­γκε­κρι­μέ­νες πα­ρα­πο­μπές που κάνει στη ρη­μα­τι­κή δια­κοί­νω­ση της 12ης Μαρ­τί­ου 2013 (με πα­ρα­πο­μπές σε δια­βή­μα­τα και δια­κοι­νώ­σεις από το 2008-2012), η Τουρ­κία κα­θι­στά πιο σαφή την αμ­φι­σβή­τη­ση της ελ­λη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας.

Με τη δια­κοί­νω­ση της 12ης Μαρ­τί­ου 2013 η Τουρ­κία, απα­ντώ­ντας στα ελ­λη­νι­κά δια­βή­μα­τα για τη δη­μο­σί­ευ­ση στην τουρ­κι­κή Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βέρ­νη­σης της πα­ρα­χώ­ρη­σης οι­κο­πέ­δων για έρευ­νες στην τουρ­κι­κή κρα­τι­κή εται­ρεία ΤΡΑΟ, αμ­φι­σβη­τού­σε επί­σης και όλη την υφα­λο­κρη­πί­δα με­τα­ξύ Κα­στε­λό­ρι­ζου και Ρόδου. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι όπως είχε επι­ση­μά­νει το ελ­λη­νι­κό διά­βη­μα, τα οι­κό­πε­δα «5033, 5034, 5035, 5028» επι­κά­λυ­πταν την ελ­λη­νι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα και μά­λι­στα το «5033» άγ­γι­ζε τα όρια των 6 ν.μ. από το Κα­στε­λό­ρι­ζο και έφθα­νε μόλις 11,2 ν.μ. από τις ακτές της Ρόδου…

Ομως στην ίδια ρη­μα­τι­κή δια­κοί­νω­ση η Τουρ­κία δη­λώ­νει ότι τα εξω­τε­ρι­κά όρια της τουρ­κι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας ακο­λου­θούν τη μέση γραμ­μή με­τα­ξύ των τουρ­κι­κών και των αι­γυ­πτια­κών ακτο­γραμ­μών και το δυ­τι­κό ακραίο ση­μείο της θα κα­θο­ρι­σθεί σε συμ­φω­νία με το απο­τέ­λε­σμα μελ­λο­ντι­κών συμ­φω­νιών οριο­θέ­τη­σης στο Αι­γαίο και στη Με­σό­γειο με­τα­ξύ των εν­δια­φε­ρό­με­νων κρα­τών, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη όλες τις σχε­τι­κές και ει­δι­κές συν­θή­κες…

ΓΙΑΝ­ΝΗΣ ΚΑ­ΣΤΡΙΩ­ΤΗΣ-ΕΘΝΟΣ