Ο Αντώνης Καμπουράκης προσέφυγε για την ακύρωση της νέας διακήρυξης καθαριότητας στον Δήμο Ρόδου

• Η αίτηση αμφι­σβη­τεί τρεις πράξεις, ανα­δει­κνύει ταυ­τό­σημο αντι­κεί­μενο με υφι­στά­με­νες συμ­βά­σεις έως το 2025 και το 2027 και προ­βάλ­λει κίνδυνο διπλής δέσμευ­σης για τον Δήμο

Η υπόθεση της καθα­ριό­τη­τας στη Ρόδο περνά ορι­στικά από τον δημόσιο διάλογο στις δικα­στι­κές αίθου­σες. Ο πρώην δήμαρ­χος και επι­κε­φα­λής της δημο­τι­κής παρά­τα­ξης «Με ΔΥΝΑΜΗ για τη ΡΟΔΟ» κ. Αντώνης Καμπου­ρά­κης, υπέβαλε στις 12 Σεπτεμ­βρίου 2025 αίτηση ακύ­ρω­σης ενώπιον του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πειραιά (μετα­βα­τική έδρα Ρόδου), ζητώ­ντας να ακυ­ρω­θούν η απορ­ρι­πτική απόφαση της Ειδικής Επι­τρο­πής του άρθρου 152, η προη­γού­μενη απόρ­ριψη της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου και η απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής που ενέ­κρινε τη νέα δια­κή­ρυξη.

Κατά τον προ­σφεύ­γο­ντα, ο Δήμος προ­χώ­ρησε σε νέα προ­κή­ρυξη για υπη­ρε­σίες που έχουν ήδη συμ­βα­σιο­ποι­η­θεί μέσω συμφωνίας-πλαισίου και εκτε­λε­στι­κής σύμ­βα­σης, με απο­τέ­λε­σμα να τίθεται ζήτημα νομι­μό­τη­τας και δημο­σιο­νο­μι­κού ρίσκου.

Τι ακριβώς προ­σβάλ­λε­ται

Η αίτηση στρέ­φε­ται κατά του πρα­κτι­κού της 11ης Ιουνίου 2025 της Ειδικής Επι­τρο­πής (ΑΔΑ: 99ΤΠΟΡ1Ι-ΙΓΥ), με το οποίο απορ­ρί­φθηκε η ενδι­κο­φα­νής προ­σφυγή του, κατά της από­φα­σης 5772/4-3-2025 της γραμ­μα­τέως της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου που είχε κρίνει ότι στε­ρεί­ται εννόμου συμ­φέ­ρο­ντος, καθώς και κατά της από­φα­σης 901/2024 της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής Ρόδου (43η τακτική συνε­δρί­αση, 16.12.2024) που ενέ­κρινε μελέτες και όρους δια­κή­ρυ­ξης για νέα σύμβαση καθα­ριό­τη­τας. Στο δικό­γραφο ζητεί­ται η ακύρωση όλων των παρα­πάνω, μαζί με κάθε συναφή πράξη ή παρά­λειψη.

Το χρο­νο­λό­γιο των δεσμεύ­σεων: από τον δια­γω­νι­σμό του 2022 στο 2027

Το 2022 η Οικο­νο­μική Επι­τροπή του Δήμου Ρόδου προ­κή­ρυξε διεθνή ανοιχτό δια­γω­νι­σμό για «Παροχή Ολο­κλη­ρω­μέ­νων Υπη­ρε­σιών Καθα­ριό­τη­τας, Καλ­λω­πι­σμού, Πρα­σί­νου & Ευτα­ξίας», με πλήρες αντι­κεί­μενο απο­κο­μι­δής, μετα­φο­ράς, πλύσης κάδων, μηχα­νο­κί­νη­του και χει­ρω­να­κτι­κού καθα­ρι­σμού, δια­χεί­ρι­σης ογκωδών και υπη­ρε­σιών πρα­σί­νου. Μετά τον προ­συμ­βα­τικό έλεγχο (Πράξη Ζ΄ Κλι­μα­κίου 1023/2022), υπο­γρά­φηκε τετρα­ε­τής συμφωνία-πλαίσιο με ανα­δό­χους την ENACT A.E. και την «Λαου­δι­κός Χ. – Ασπράκη Ι. Ο.Ε.» (δια­κρι­τι­κός τίτλος «Τεχνική Κατα­σκευα­στική Ο.Ε.»), με λήξη στις 9 Φεβρουα­ρίου 2027.

Σε εκτέ­λεση της συμφωνίας-πλαισίου υπε­γράφη διετής εκτε­λε­στική σύμβαση βάσει της από­φα­σης 233/2023 της Οικο­νο­μι­κής Επι­τρο­πής και της Πράξης 376/2023 του Ζ΄ Κλι­μα­κίου, με χρόνο ισχύος έως τον Αύγου­στο του 2025. Στα συμ­βα­τικά τεύχη περι­λαμ­βά­νο­νται ρητές ρήτρες για μονο­μερή καταγ­γε­λία και κήρυξη εκπτώ­του, καθώς και συνέ­πειες σε περί­πτωση παρά­βα­σης, οι οποίες προ­ϋ­πο­θέ­τουν πλήρη αιτιο­λο­γία και τήρηση συγκε­κρι­μέ­νων δια­δι­κα­σιών.

Οι ρήτρες που «δένουν» τα μέρη

Σύμφωνα με τους όρους της δια­κή­ρυ­ξης και της συμφωνίας-πλαισίου, η ανα­θέ­τουσα αρχή μπορεί να καταγ­γεί­λει τη συμ­φω­νία σε ειδικά ορι­ζό­με­νες περι­πτώ­σεις (ουσιώ­δης τρο­πο­ποί­ηση, λόγοι απο­κλει­σμού, σοβαρή παρα­βί­αση υπο­χρε­ώ­σεων, κατα­δί­κες, αφε­ρεγ­γυό­τητα κ.λπ.), ενώ ο ανά­δο­χος κηρύσ­σε­ται έκπτω­τος κατ’ ελά­χι­στον όταν δεν προ­σέρ­χε­ται σε υπο­γραφή εκτε­λε­στι­κής σύμ­βα­σης ή έχει ήδη κηρυ­χθεί έκπτω­τος από εκτε­λε­στική που βασί­ζε­ται στη συμφωνία-πλαίσιο. Η καταγ­γε­λία και η έκπτωση συνο­δεύ­ο­νται από συγκε­κρι­μένη δια­δι­κα­σία και συνέ­πειες (π.χ. κατά­πτωση εγγύ­η­σης). Το κρίσιμο, κατά τον προ­σφεύ­γο­ντα, είναι ότι καμία από αυτές τις δια­δι­κα­σίες δεν ενερ­γο­ποι­ή­θηκε πριν την απόφαση για νέα προ­κή­ρυξη.

Η νέα δια­κή­ρυξη: αντι­κεί­μενο, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός και «ταυ­τί­σεις»

Με την απόφαση 901/2024 εγκρί­θηκε νέα δια­κή­ρυξη για «Υπη­ρε­σίες απο­κο­μι­δής αστικών μη επι­κίν­δυ­νων στερεών απο­βλή­των και σάρωσης κοι­νό­χρη­στων οδών», προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 59.822.115,92 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ήτοι 74.179.423,74 ευρώ με ΦΠΑ, με δικαί­ωμα προ­αί­ρε­σης που ανε­βά­ζει τη δαπάνη έως 89.015.308,50 ευρώ. Το συμ­βα­τικό αντι­κεί­μενο περι­λαμ­βά­νει συλλογή και μετα­φορά αστικών απο­βλή­των και ανα­κυ­κλώ­σι­μων, εφαρ­μογή προ­γράμ­μα­τος βιο­α­πο­βλή­των, δια­χεί­ριση ογκωδών, πλύση κάδων, μηχα­νο­κί­νητο και χει­ρω­να­κτικό καθα­ρι­σμό κοι­νο­χρή­στων χώρων. Ο κ. Καμπου­ρά­κης υπο­στη­ρί­ζει ότι πρό­κει­ται για αντι­κεί­μενο ταυ­τό­σημο με εκείνο της ενεργής συμφωνίας-πλαισίου.

Στο δικό­γραφο σημειώ­νε­ται και πρα­κτική συνέ­πεια: η ένταξη στον νέο σχε­δια­σμό εργα­σιών όπως ο καθα­ρι­σμός αιγια­λών/παρα­λιών, τις οποίες ο προ­σφεύ­γων θεωρεί εκτός αρμο­διό­τη­τας του Δήμου και στη δικαιο­δο­σία της Κτη­μα­τι­κής Υπη­ρε­σίας, προ­σθέ­τει ένα ακόμη επίπεδο νομικής αμφι­ση­μίας.

Η επι­σή­μανση αυτή ενι­σχύει τον ισχυ­ρι­σμό περί υπέρ­βα­σης των ορίων της δια­κή­ρυ­ξης, σε συν­δυα­σμό με τις προ­ϋ­φι­στά­με­νες δεσμεύ­σεις.

Η αντί­δραση των ελεγ­κτι­κών οργάνων και το «όριο» του προ­συμ­βα­τι­κού ελέγχου

Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου απέρ­ριψε αρχικά την ειδική διοι­κη­τική προ­σφυγή του Καμπου­ράκη, με επί­κληση έλλει­ψης εννόμου συμ­φέ­ρο­ντος, θέση που ο προ­σφεύ­γων χαρα­κτη­ρί­ζει αντί­θετη τόσο στο άρθρο 227 του ν. 3852/2010 όσο και στη νομο­λο­γία και την αιτιο­λο­γική έκθεση του ν. 4555/2018, που καθιε­ρώ­νουν τεκ­μή­ριο εννόμου συμ­φέ­ρο­ντος για όλους τους αιρε­τούς που δεν υπερ­ψή­φι­σαν την προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση.

Εν συνε­χεία, η Ειδική Επι­τροπή του άρθρου 152 δέχθηκε μεν ότι ο προ­σφεύ­γων έχει έννομο συμ­φέ­ρον, απέρ­ριψε όμως την προ­σφυγή, επι­κα­λού­μενη την Πράξη 175/2025 του Ζ΄ Κλι­μα­κίου του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου στον προ­συμ­βα­τικό έλεγχο, με την οποία κρίθηκε ότι δεν συντρέ­χουν ουσιώ­δεις πλημ­μέ­λειες που να κωλύουν την υπο­γραφή της νέας σύμ­βα­σης και ότι έχει τεκ­μη­ριω­θεί η ανα­γκαιό­τητα των υπη­ρε­σιών και το ύψος της δαπάνης. Η Επι­τροπή υπο­στή­ριξε ότι ο δικός της έλεγχος είναι έλεγχος νομι­μό­τη­τας, όχι σκο­πι­μό­τη­τας.

Στο σημείο αυτό εντο­πί­ζε­ται ο πυρήνας της δια­φο­ράς: ο Καμπου­ρά­κης αντι­τεί­νει ότι, ανε­ξαρ­τή­τως προ­συμ­βα­τι­κού ελέγχου, ο Δήμος παρα­μέ­νει αυτο­δε­σμευ­μέ­νος από τις ισχύ­ου­σες συμ­βά­σεις και τις ρήτρες τους. Εφόσον δεν έχει προη­γη­θεί καταγ­γε­λία ή κήρυξη εκπτώ­του για τους κατά περί­πτωση προ­βλε­πό­με­νους λόγους, κάθε νέα προ­κή­ρυξη με το ίδιο αντι­κεί­μενο είναι νομικά επι­σφα­λής.

Η αρχή της αυτο­δέ­σμευ­σης και οι συνέ­πειες για τη νομι­μό­τητα

Στην αίτηση ακύ­ρω­σης γίνεται εκτενής επί­κληση της πάγιας αρχής ότι οι όροι μιας δια­κή­ρυ­ξης δεσμεύ­ουν την ανα­θέ­τουσα αρχή και τους ανα­δό­χους. Η παρά­βαση ουσιω­δών όρων είτε στο στάδιο του δια­γω­νι­σμού είτε κατά τη συνο­μο­λό­γηση/εκτέ­λεση της σύμ­βα­σης μπορεί να επι­φέ­ρει ακυ­ρό­τητα των εγκρι­τι­κών πράξεων. Ο προ­σφεύ­γων συνδέει τη γενική αυτή αρχή με τα συγκε­κρι­μένα συμ­βα­τικά άρθρα περί καταγ­γε­λίας και έκπτω­σης, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι ο Δήμος όφειλε πρώτα να άρει νομίμως τις υφι­στά­με­νες δεσμεύ­σεις πριν κινηθεί σε νέο κύκλο ανά­θε­σης για ίδιες υπη­ρε­σίες.

Πέρα από τη νομική επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία, προ­βάλ­λε­ται σαφής δημο­σιο­νο­μι­κός κίν­δυ­νος: εάν προ­χω­ρή­σει η νέα σύμβαση χωρίς να έχουν νομίμως καταγ­γελ­θεί ή λυθεί οι υφι­στά­με­νες, ο Δήμος μπορεί να βρεθεί αντι­μέ­τω­πος είτε με διπλή δέσμευση για το ίδιο αντι­κεί­μενο είτε με απο­ζη­μιώ­σεις προς τους ήδη ανα­δό­χους για αθέμιτη μετα­βολή των όρων συνερ­γα­σίας. Αυτή η διά­σταση, σύμφωνα με την αίτηση, καθιστά επι­τα­κτική την ακύρωση της 901/2024 από­φα­σης και των επα­κό­λου­θων διοι­κη­τι­κών πράξεων.

Ως συμπλη­ρω­μα­τι­κός λόγος, ο προ­σφεύ­γων επι­ση­μαί­νει ότι στον νέο σχε­δια­σμό παρεμ­βάλ­λο­νται υπη­ρε­σίες που δεν ανήκουν στην αρμο­διό­τητα του Δήμου, όπως ο καθα­ρι­σμός αιγια­λών/παρα­λιών, που υπά­γε­ται στην Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία. Το επι­χεί­ρημα αυτό λει­τουρ­γεί, στο σκε­πτικό της αίτησης, ως ένδειξη ότι η δια­κή­ρυξη υπερέβη τα θεσμικά όρια των αντα­πο­δο­τι­κών υπη­ρε­σιών καθα­ριό­τη­τας.

Τι θα κρίνει το Διοι­κη­τικό Εφετείο

Το Δικα­στή­ριο καλεί­ται να απα­ντή­σει στο βασικό ερώτημα: αρκεί μια ευμενής κρίση του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου στον προ­συμ­βα­τικό έλεγχο για να «θερα­πεύ­σει» την παράλ­ληλη ύπαρξη ενεργών συμ­βά­σεων με ταυ­τό­σημο αντι­κεί­μενο ή προέχει η τήρηση της αλυ­σί­δας των δεσμεύ­σεων που έχει ήδη ανα­λά­βει ο Δήμος;

Θα σταθ­μί­σει, επίσης, εάν η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση εφάρ­μοσε ορθά το άρθρο 227 ν. 3852/2010, όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε, όταν απέρ­ριψε την αρχική προ­σφυγή για έλλειψη εννόμου συμ­φέ­ρο­ντος, και εάν η Ειδική Επι­τροπή όφειλε να εξε­τά­σει στην ουσία τους ισχυ­ρι­σμούς για ταυ­το­ση­μία αντι­κει­μέ­νου και μη ενερ­γο­ποί­ηση ρητρών πριν από νέα προ­κή­ρυξη.