Η πολεμική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και η κλιμάκωση της σύγκρουσης με επίκεντρο το Ιράν αρχίζουν ήδη να αποτυπώνονται στις τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά, με τη βενζίνη και το ντίζελ να καταγράφουν σημαντικές αυξήσεις μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες.
Η άνοδος των τιμών συνδέεται άμεσα με το άλμα που καταγράφει το διεθνές πετρέλαιο, καθώς το Brent έχει ενισχυθεί περίπου κατά 30 δολάρια ανά βαρέλι από τα τέλη Φεβρουαρίου, εξέλιξη που προκαλεί έντονη ανησυχία στην αγορά για το ενδεχόμενο νέου γύρου ανατιμήσεων.
Η αύξηση στις αντλίες
Τα στοιχεία των πρατηρίων δείχνουν ότι ήδη η επίπτωση της κρίσης έχει αρχίσει να περνά στις λιανικές τιμές.
Στις 28 Φεβρουαρίου, πριν ξεσπάσει η πολεμική σύγκρουση, οι μέσες τιμές διαμορφώνονταν ως εξής:
-Αμόλυβδη: 1,752 ευρώ/λίτρο
– Αμόλυβδη 100 οκτανίων: 1,959 ευρώ/λίτρο
– Ντίζελ κίνησης: 1,568 ευρώ/λίτρο
– Υγραέριο κίνησης: 1,047 ευρώ/λίτρο
Δύο εβδομάδες αργότερα, στις 12 Μαρτίου, η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά:
– Αμόλυβδη: 1,884 ευρώ/λίτρο
– Αμόλυβδη 100 οκτανίων: 2,083 ευρώ/λίτρο
– Ντίζελ κίνησης: 1,865 ευρώ/λίτρο
– Υγραέριο κίνησης: 1,174 ευρώ/λίτρο
Με άλλα λόγια, η απλή αμόλυβδη έχει αυξηθεί κατά περίπου 13 λεπτά ανά λίτρο, ενώ η βενζίνη 100 οκτανίων κατά 12,4 λεπτά. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στο ντίζελ κίνησης, όπου η άνοδος φτάνει τα 30 λεπτά ανά λίτρο, ενώ το υγραέριο έχει ενισχυθεί κατά περίπου 13 λεπτά.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι μέρος αυτής της ανόδου συνδέεται με τη χρονική υστέρηση με την οποία μετακυλίονται οι διεθνείς τιμές στα διυλισμένα προϊόντα και στη συνέχεια στις αντλίες.
Το άλμα του Brent
Η βασική αιτία πίσω από τις ανατιμήσεις είναι η εκρηκτική άνοδος του διεθνούς πετρελαίου.
Πριν ξεσπάσει η κρίση, στις 28 Φεβρουαρίου, η τιμή του Brent κινούνταν στην περιοχή των 72–75 δολαρίων ανά βαρέλι. Μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς οι αγορές άρχισαν να προεξοφλούν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης, το πετρέλαιο ανέβηκε στα 85 δολάρια στις 5 Μαρτίου, ενώ πλέον κινείται στην περιοχή των 100–103 δολαρίων το βαρέλι.
Συνολικά δηλαδή καταγράφεται αύξηση της τάξης των 28 έως 30 δολαρίων ανά βαρέλι, δηλαδή περίπου 38% έως 40% μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες.
Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται πλέον σε καθεστώς έντονης νευρικότητας, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης δημιουργεί σοβαρούς φόβους για διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά.
Κλιμάκωση στον Περσικό
Την ένταση επιτείνουν και οι τελευταίες στρατιωτικές εξελίξεις. Το Σάββατο οι ΗΠΑ προχώρησαν σε μεγάλο βομβαρδισμό της νήσου Χαργκ στο Ιράν, διευκρινίζοντας ότι δεν έπληξαν άμεσα πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, δεδομένης της κεντρικής σημασίας του νησιού για τον πετρελαϊκό τομέα της χώρας και τις εξαγωγές του Ιράν, η επίθεση θεωρείται σαφής κλιμάκωση.
Η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει ότι εάν δεχθούν πλήγματα νησιά της χώρας, θα απαντήσει με ακόμη πιο σφοδρές επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο και πιθανόν με πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές. Το ερώτημα που απασχολεί πλέον τις αγορές είναι η επόμενη κίνηση της ιρανικής πλευράς.
Ο φόβος για εμπλοκή των Χούθι
Ένα ακόμη στοιχείο που ανησυχεί την αγορά είναι το ενδεχόμενο εμπλοκής των Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι έχουν ήδη στο παρελθόν επιτεθεί σε ενεργειακές υποδομές και δεξαμενόπλοια στην περιοχή.
Σήμερα σημαντικές ποσότητες πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας εξακολουθούν να εξάγονται μέσω του Γιάνμπου και της Ερυθράς Θάλασσας, λειτουργώντας ως εναλλακτική οδός σε σχέση με τον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, εάν οι Χούθι επιχειρήσουν να πλήξουν και αυτή την οδό, τότε το πλήγμα στην παγκόσμια αγορά θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερο.
Σενάρια για πετρέλαιο στα 200 δολάρια
Σε ένα τέτοιο σενάριο, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η τιμή του Brent θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και κοντά στα 200 δολάρια ανά βαρέλι.
Ήδη η αγορά καταγράφει σημαντική απώλεια προσφοράς. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας Kpler, η διαταραχή στην παραγωγή της Μέσης Ανατολής φτάνει σήμερα τα 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ εάν συνεχιστούν τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η απώλεια ενδέχεται να φτάσει τα 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέχρι τα τέλη του μήνα.
Πρόκειται για επίπεδα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρό σοκ στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την ελληνική αγορά καυσίμων, το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η σημερινή άνοδος θα συνεχιστεί τις επόμενες εβδομάδες.
Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι οι τιμές των καυσίμων στη λιανική ακολουθούν με χρονική υστέρηση μερικών ημερών την εξέλιξη των διεθνών τιμών των διυλισμένων προϊόντων στη Μεσόγειο.
Αυτό σημαίνει ότι εάν το Brent παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια, δεν αποκλείεται να δούμε νέες αυξήσεις στις αντλίες μέσα στον Μάρτιο.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η μέση τιμή της αμόλυβδης θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και προς τα 2 ευρώ το λίτρο, επαναφέροντας μνήμες από την ενεργειακή κρίση του 2022.
Για την ώρα πάντως, η αγορά παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο, καθώς από τη γεωπολιτική ένταση στην περιοχή θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό και η πορεία των τιμών του πετρελαίου τις επόμενες εβδομάδες.
Πηγή: cspital.gr
