ΓΣΕΒΕΕ: Βαθιά ύφεση, αύξηση ανεργίας και νέα λουκέτα από τα μέτρα

Τις επι­πτώ­σεις από την εισα­γωγή των μέτρων της νέας συμ­φω­νίας αποτιμά η ΓΣΕΒΕΕ. Δεν θα επέλθει παρα­γω­γική ανα­διάρ­θρωση από το πλέγμα μεταρ­ρυθ­μί­σεων. Η νέα μείωση στο δια­θέ­σιμο εισό­δημα θα οδη­γή­σει σε βαθιά ύφεση, αύξηση της ανερ­γίας και νέα λουκέτα.

Είναι αναμ­φι­σβή­τητο ότι με την επί­τευξη συμ­φω­νίας για την έναρξη δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με σκοπό ένα τρίτο πρό­γραμμα χρη­μα­το­δο­τι­κής στή­ρι­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας αυτό που απο­φεύ­χθηκε δεν ήταν μια σχε­δια­σμένη επι­στροφή σε εθνικό νόμισμα αλλά η ασύ­ντα­κτη χρε­ο­κο­πία της χώρας.

Παρόλα αυτά, υπο­γραμ­μί­ζει η ΓΣΕΒΕΕ, τα προ­α­παι­τού­μενα μέτρα για την έναρξη της δια­δι­κα­σίας δια­πραγ­μα­τεύ­σεων έτσι όπως αυτά έχουν εισα­χθεί προς ψήφιση στο Ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο είναι εντόνως υφε­σιακά.

Οι επι­πτώ­σεις από την υλο­ποί­ηση αυτών των μέτρων σε μια ήδη καθη­μαγ­μένη οικο­νο­μία θα φανούν πρώτα στη μείωση του ΑΕΠ, η οποία σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ θα κυμαν­θεί περίπου στο 3,5% και σε μια περαι­τέρω μείωση του μέσου καθαρού δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών. Τούτο, θα έχει προ­φα­νείς συνέ­πειες στην κατα­νά­λωση, την εγχώρια παρα­γωγή και τον επεν­δυ­τικό σχε­δια­σμό των επι­χει­ρή­σεων. Αυτή η μείωση στο δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών προ­κύ­πτει από τα ακό­λουθα μέτρα:

– Αύξηση της έκτα­κτης εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης (κλι­μα­κού­μενα αυξα­νό­με­νης) στα εισο­δή­ματα του έτους

– Αύξηση του φόρου κερδών επι­χει­ρή­σεων στο 29% από 26% και αύξησης της προ­κα­τα­βο­λής φόρου στο 100% από το 55% (το 2015 η αντί­στοιχη αύξηση θα είναι στο 75%).

– Αύξηση της συμ­με­το­χής στον κλάδο υγείας των κύριων συντά­ξεων (από 4% στο 6%) και επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων (από 0% στο 6%).

– Αύξηση του φορο­λο­γι­κού συντε­λε­στή κερδών από άσκηση αγρο­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας (από το 13% στο 26%)

– Δια­τή­ρηση του ΕΝΦΙΑ, χωρίς προ­σαρ­μογή σε νέες αντι­κει­με­νι­κές αξίες ή άλλες παρα­με­τρο­ποι­ή­σεις (δανειακή υπο­χρέ­ωση, μη μισθω­μένο κλπ)

– Αύξηση του φόρου ενοι­κίων στην κατώ­τερη κλίμακα από 11% στο 15%

Επι­πρό­σθετα, η υφε­σιακή επί­δραση θα προ­κλη­θεί και από την αύξηση της έμμεσης φορο­λο­γίας. Σύμφωνα με την έρευνα οικο­γε­νεια­κών προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών της ΕΛΣΤΑΤ για το έτος 2014, που δημο­σιεύ­τηκε τον Ιούλιο του 2015, η μέση μηνιαία κατα­να­λω­τική δαπάνη μειώ­θηκε από τα 1956,42€ το 2010, στα 1460,52€ το 2014. Η μείωση αυτή υπερ­βαί­νει το 25% μεσο­σταθ­μικά.

Οι κατη­γο­ρίες αγαθών και υπη­ρε­σιών, οι οποίες στη διάρ­κεια της κρίσης δέχτη­καν το ισχυ­ρό­τερο πλήγμα ως προς το σκέλος της ζήτησης ήταν οι εξής:

– Στην κατη­γο­ρία ειδών δια­τρο­φής, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών υπο­χώ­ρησε από τα 351,67€ στα 299,79€ (μείωση 14,7%, γεγονός που αντα­να­κλά τη σχετική ανε­λα­στι­κό­τητα στην κατα­νά­λωση αυτών των αγαθών)

– Στην κατη­γο­ρία ένδυσης και υπό­δη­σης, η μέση μηνιαία δαπάνη υπο­χώ­ρησε από τα 140,84€ στα 85,7€ (μείωση 39,2%)

– Στην κατη­γο­ρία Στέγαση, η μέση μηνιαία δαπάνη υπο­χώ­ρησε από τα 228,82€ το 2010 στα 195,29€ το 2014 (μείωση 14,7%)

– Στην κατη­γο­ρία Υγεία, η μέση μηνιαία δαπάνη υπο­χώ­ρησε από 124,43€ το 2010 στα 105,76€ το 2014 (μείωση 15%). Σε αυτήν την κατη­γο­ρία υπάρχει ανε­λα­στική τάση, αλλά και σημα­ντική επι­βά­ρυνση λόγω της αύξησης της συμ­με­το­χής των νοι­κο­κυ­ριών στη συμ­με­τοχή για φάρμακα και ιατρι­κές εξε­τά­σεις.

– Στην κατη­γο­ρία μετα­φο­ρών, η μέση μηνιαία δαπάνη υπο­χώ­ρησε από τα 264,87€ το 2010 στα 184,82€ το 2015 (μείωση 30,2%)

– Στην κατη­γο­ρία εστίαση, καφέ- ζαχα­ρο­πλα­στεία, ξενο­δο­χεία, η μέση μηνιαία δαπάνη μειώ­θηκε από τα 209,75€ στα 143,9€ (μείωση 31,6%)

Με τις αυξή­σεις των συντε­λε­στών ΦΠΑ στα είδη δια­τρο­φής, τις μετα­κι­νή­σεις και την εστίαση (από το 13% στο 23%) ανα­μέ­νε­ται σημα­ντική αύξηση των τελικών τιμών σε όλες αυτές τις κατη­γο­ρίες, με τους κατα­να­λω­τές να επι­βα­ρύ­νο­νται σημα­ντικά στα αγαθά στα οποία υπάρχει χαμηλή ελα­στι­κό­τητα ζήτησης (βασικά είδη, στέγαση, υγεία και μετα­φο­ρές).

Η εκτί­μηση του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ είναι ότι θα υπάρξει κατ’ ελά­χι­στο μείωση της συνο­λι­κής δαπάνης ανά νοι­κο­κυ­ριό κατά 60€ μηνιαία (720€ ετησίως).

Με δεδο­μένη την κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος ΦΠΑ στις νησιω­τι­κές περιο­χές, την κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου φόρου πετρε­λαίου θέρ­μαν­σης και την αύξηση των επι­βα­ρύν­σεων στους επαγ­γελ­μα­τίες του πρω­το­γε­νούς τομέα (φορο­λό­γηση αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων), ανα­μέ­νο­νται σημα­ντι­κές επι­πρό­σθε­τες αυξή­σεις τιμών στην αλυσίδα παρα­γω­γής και δια­κί­νη­σης των προ­ϊ­ό­ντων του αγρο­δια­τρο­φι­κού κλάδου, που τελικά θα μετα­κυ­λι­στούν στον τελικό κατα­να­λωτή.

Αν υπο­θέ­σουμε ότι υπάρχει μια θετική συσχέ­τιση μεταξύ δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος και κατα­να­λω­τι­κής δαπάνης των νοι­κο­κυ­ριών, και οι ανε­λα­στι­κές δαπάνες αφορούν τα είδη δια­τρο­φής, την υγεία και τη στέγαση, τότε ανα­μέ­νουμε ότι με την επιβολή νέων έμμεσων φορο­λο­γι­κών επι­βα­ρύν­σεων, θα έχουμε ανα­κα­τεύ­θυνση της δαπάνης των νοι­κο­κυ­ριών υπέρ των ανε­λα­στι­κών αγαθών (βασικά είδη, στέγαση, υγεία και μετα­φο­ρές) και εις βάρος της κατα­νά­λω­σης αγαθών με υψηλή ελα­στι­κό­τητα ζήτησης (εστίαση, ένδυση- υπόδηση, ψυχα­γω­γία). Συνε­πά­γε­ται ότι με βάση τις υπο­θέ­σεις αυτές, θα ανα­μέ­νουμε περαι­τέρω μείωση κύκλου εργα­σιών κυριό­τερα στον κλάδο εστί­α­σης και ένδυσης- υπό­δη­σης, με σοβαρές επι­πτώ­σεις στην απα­σχό­ληση των κλάδων αυτών.

Το νέο πλαίσιο μεταρ­ρυθ­μί­σεων

Οι θεσμοί έθεσαν μετ’ επι­τά­σεως την ανάγκη επα­να­φο­ράς της εργα­λειο­θή­κης του ΟΟΣΑ ως προ­α­παι­τού­μενο για την εφαρ­μογή διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων. Αξίζει να σημειω­θεί ότι από το σύνολο των 300 διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων που είχαν προ­τα­θεί στην εργα­λειο­θήκη του ΟΟΣΑ, μόνο ένα μικρό μέρος δεν έχει εφαρ­μο­σθεί ολο­κλη­ρω­τικά εξ αιτίας της προ­φα­νούς ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των μέτρων αυτών για τη βελ­τί­ωση της εγχώ­ριας παρα­γω­γι­κής δυνα­μι­κής.

Ειδι­κό­τερα, οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις που προ­έ­βλε­παν

– Τη δυνα­τό­τητα διά­θε­σης ΜΗΣΥΦΑ σε κατα­στή­ματα εκτός φαρ­μα­κείων

– Την εφαρ­μογή ρυθ­μί­σεων για τον τρόπο διάθεση γάλα­κτος, ελαιο­λά­δου και ψωμιού εκτός των παρα­δο­σια­κών τρόπων

– Την απε­λευ­θέ­ρωση λει­τουρ­γίας των κατα­στη­μά­των τις Κυρια­κές

έτυχαν της πλήρους απαξίας των ελλη­νι­κών παρα­γω­γι­κών τάξεων, διότι δεν αντι­με­τώ­πι­ζαν κανένα πρό­βλημα εξω­στρέ­φειας, και­νο­το­μίας και ανα­συ­γκρό­τη­σης της ελλη­νι­κής παρα­γω­γι­κής βάσης, αλλά συντε­λού­σαν στη μεγέ­θυνση της συγκέ­ντρω­σης και τη μείωση των αντα­γω­νι­στι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των της χώρας. Η εκτί­μηση του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ είναι ότι με την εφαρ­μογή των συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων δε θα επέλθει παρα­γω­γική ανα­διάρ­θρωση, ούτε αύξηση απα­σχό­λη­σης.

Συμπε­ρά­σματα

Από τα στοι­χεία φαί­νε­ται ότι θα έχουμε μείωση της αγο­ρα­στι­κής δύναμης των κατα­να­λω­τών λόγω της αύξησης της έμμεσης φορο­λό­γη­σης, όσο και μείωση των ονο­μα­στι­κών δια­θέ­σι­μων εισο­δη­μά­των λόγω της αύξησης της άμεσης φορο­λό­γη­σης και της μείωσης των συντά­ξεων. Είναι προ­φα­νές ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία θα εισέλ­θει εκ νέου σε βαθιά ύφεση. Γεγονός που σημα­το­δο­τεί νέα κλει­σί­ματα επι­χει­ρή­σεων και περαι­τέρω αύξηση της ανερ­γίας.

Με βάση την ασφυ­κτική κατά­σταση στην οποία βρί­σκε­ται η οικο­νο­μία και δεδο­μέ­νου ότι η κατά­σταση αυτή θα επι­δει­νω­θεί το καλύ­τερο που μπο­ρούμε να προσ­δο­κούμε είναι η γρήγορη στα­θε­ρο­ποί­ηση της οικο­νο­μίας στα νέα δεδο­μένα. Για να συμβεί αυτό όμως απαι­τού­νται ταχύ­τα­τες απο­δε­σμεύ­σεις κεφα­λαίων για επεν­δύ­σεις, αξιο­ποί­ηση του πακέτου για την ανά­πτυξη της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και δικαιό­τερη ανα­δια­νομή του παρα­γό­με­νου πλούτου προς τις πιο αδύ­να­μες κοι­νω­νικά ομάδες. Βασική προ­ϋ­πό­θεση για την επί­τευξη του δύσκο­λου αυτού στόχου είναι η σταθερή πολι­τική κατά­σταση στην χώρα μας.

Η ΓΣΕΒΕΕ καλεί την κυβέρ­νηση και τους θεσμούς, κατά τη διάρ­κεια εφαρ­μο­γής του 3ου προ­γράμ­μα­τος στή­ρι­ξης να προβούν θαρ­ρα­λέα και με αμοι­βαία σε ανα­προ­σα­να­το­λι­σμό της στείρας οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής λιτό­τη­τας και επα­να­κα­θο­ρι­σμό των στόχων για την ελλη­νική οικο­νο­μία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ