Λέρος: «Όσο έξω από την πόρτα μας υπάρχουν δέματα, αντέχουμε»

Του Πέ­τρου Κα­τσά­κου

Φο­ρού­σε μια κόκ­κι­νη μπλού­ζα και παλιά αθλη­τι­κά πα­πού­τσια. Ήταν δεν ήταν 15 χρο­νών. Ένα μικρό αγόρι από τη Σο­μα­λία. Το άψυχο κορμί του ήταν εκεί, πάνω στο κρε­βά­τι του νε­κρο­θά­λα­μου στο νο­σο­κο­μείο της Λέρου. Βρεγ­μέ­νο, πα­γω­μέ­νο, νεκρό. Τα χέρια του ήταν σφιγ­μέ­να σε γρο­θιές. Αυτό το πνιγ­μέ­νο αγόρι δεν έχει όνομα. Είναι απλώς και μόνο ένας πνιγ­μέ­νος «λα­θρο­με­τα­νά­στης». Ένας αριθ­μός που προ­στί­θε­ται στους χι­λιά­δες νε­κρούς, διωγ­μέ­νους από τη γη τους. Μια κόκ­κι­νη μπλού­ζα, που το χρώμα της θά ‘μεινε μόνο στα μάτια της μάνας του, όταν τον απο­χαι­ρε­τού­σε στη χώρα του. Και το μακρύ του δύ­σκο­λο τα­ξί­δι κα­τέ­λη­ξε εδώ. Στα σκο­τει­νά νερά της θά­λασ­σάς μας. Δίπλα σε ένα άλλο δω­μά­τιο τα αυτιά δεν αντέ­χουν το σπα­ρα­κτι­κό θρήνο μιας μάνας. Ο άν­δρας της και το ενός έτους παιδί της αγνο­ού­νται. Χά­θη­καν μέσα στα κύ­μα­τα του Αι­γαί­ου. Η μάνα πα­ρα­μι­λά για το αρ­κου­δά­κι που κρά­τα­γε το μωρό της. Έσφιγ­γε το αρ­κου­δά­κι και έκλαι­γε στους ώμους του πα­τέ­ρα του, ώσπου χά­θη­καν και οι δύο. Στα­μά­τη­σε το κλάμα του μωρού. Και έμει­νε ο θρή­νος της μάνας να τα­ρά­ζει τη γα­λή­νη του πο­λι­τι­σμέ­νου μας κό­σμου.

Λέρος 2015. Απο­σπά­σμα­τα από το ημε­ρο­λό­γιο της προ­σφυ­γιάς. Κα­θη­με­ρι­νές σκη­νές πόνου σε ένα μικρό νησί που κα­λεί­ται να ση­κώ­σει στους ώμους του ένα βαρύ αν­θρώ­πι­νο φορ­τίο δυ­στυ­χί­ας και από­γνω­σης. «Εκα­το­ντά­δες προ­σφύ­γων κα­τα­φθά­νουν φέτος από τη Συρία. Διω­κό­με­νοι, ανέ­στιοι, σύγ­χρο­νοι ικέ­τες, δρα­πε­τεύ­ουν από μια φρι­κια­στι­κή εμ­φύ­λια δια­μά­χη, που αφή­νει πίσω της χι­λιά­δες νε­κρούς, ρί­χνο­νται στο άγνω­στο, έρ­μαια στα χέρια σύγ­χρο­νων δου­λε­μπό­ρων, για να σώ­σουν τις ζωές των παι­διών τους», πε­ρι­γρά­φει στην “Αυγή” η Μα­τί­να Κα­τσι­βέ­λη και συ­μπλη­ρώ­νει πως «παρά τις ξε­κά­θα­ρες ευ­ρω­παϊ­κές οδη­γί­ες και εκτι­μή­σεις των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τη ρα­γδαία αύ­ξη­ση του προ­σφυ­γι­κού κύ­μα­τος από τη Συρία και παρά τις συ­στά­σεις στην Ελ­λά­δα να είναι προ­ε­τοι­μα­σμέ­νη για την υπο­δο­χή των προ­σφύ­γων, τί­πο­τε απο­λύ­τως δεν έγινε από την πλευ­ρά του ελ­λη­νι­κού κρά­τους». Τους τε­λευ­ταί­ους μήνες τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου βρέ­θη­καν και πάλι αντι­μέ­τω­πα, εκτός όλων των άλλων, με κύ­μα­τα απελ­πι­σμέ­νων και τα­λαι­πω­ρη­μέ­νων αν­θρώ­πων για την υπο­δο­χή των οποί­ων ου­δε­μία μέ­ρι­μνα είχε υπάρ­ξει. Από τη Λέρο μόνο, αυτό το μικρό νησί της πα­ρα­με­θο­ρί­ου, έχουν ήδη πε­ρά­σει κατά τους τε­λευ­ταί­ους τρεις μήνες 560 άτομα, στη συ­ντρι­πτι­κή τους πλειο­ψη­φία Σύροι. Με­τα­ξύ τους βρί­σκο­νται πολ­λές οι­κο­γέ­νειες, γυ­ναί­κες ηλι­κιω­μέ­νες, έγκυοι γυ­ναί­κες, βρέφη και μικρά παι­διά, που στοι­βά­ζο­νται όλοι μαζί υπό άθλιες συν­θή­κες, σ΄ ένα κρα­τη­τή­ριο που μπο­ρεί να φι­λο­ξε­νή­σει μόνο 6 άτομα. Πριν να κα­τα­λή­ξουν στο κρα­τη­τή­ριο πα­ρα­μέ­νουν για μια ή και πε­ρισ­σό­τε­ρες μέρες στην αυλή του Λι­με­ναρ­χεί­ου, το οποίο εκτός του ότι δεν έχει χώρο για στέ­γα­ση δεν έχει και κον­δύ­λια για σί­τι­ση. Από το 2012 και λόγω της φτω­χο­ποί­η­σης με­γά­λου τμή­μα­τος της κοι­νω­νί­ας, μια ομάδα ενερ­γών πο­λι­τών της Λέρου δη­μιουρ­γεί το «Δί­κτυο Αλ­λη­λεγ­γύ­ης Λέρου» και ανα­λαμ­βά­νει δρά­σεις, πλέον της φρο­ντί­δας των προ­σφύ­γων, το οποίο πλαι­σιώ­θη­κε από πολ­λούς πο­λί­τες.

«Εδώ και δύο μήνες χρη­σι­μο­ποιού­με το μικρό κτή­ριο ‘Βίλλα Άρ­τε­μις’, που η πα­ρά­δο­σή του είχε κα­τα­ντή­σει σαν το Γιο­φύ­ρι της Άρτας. Το πα­ρα­λά­βα­με εμείς, το Δί­κτυο, γιατί κα­νείς δεν ήθελε να ανα­λά­βει την ευ­θύ­νη. Το Δί­κτυο φρο­ντί­ζει για την αγορά κα­θα­ρι­στι­κών, εξο­πλι­σμού σε κου­βέρ­τες, στρώ­μα­τα κ.λπ. Το χρη­σι­μο­ποιεί, όμως, μόνο το Λι­με­ναρ­χείο γιατί η Αστυ­νο­μία αρ­νεί­ται. Επι­κα­λού­νται ελ­λεί­ψεις στο προ­σω­πι­κό. Έτσι, όταν είναι στην αρ­μο­διό­τη­τα της Αστυ­νο­μί­ας, στοι­βά­ζο­νται σε ένα κελί των 6-7 ατό­μων 30 – 40 άν­θρω­ποι και στις σκά­λες άλλοι τόσοι» λέει το μέλος του Δι­κτύ­ου Μα­τί­να Κα­τσι­βέ­λη. Τα μέλη του Δι­κτύ­ου φρο­ντί­ζουν για το πρό­χει­ρο φα­γη­τό το πρωί, ρούχα, πα­πού­τσια, πάνες μωρών και όλα τα απα­ραί­τη­τα είδη, καθώς και για τη στοι­χειώ­δη ενη­μέ­ρω­ση των προ­σφύ­γων για το άσυλο κ.λπ. Επί­σης εθε­λο­ντές για­τροί αντι­με­τω­πί­ζουν τα ια­τρι­κά πε­ρι­στα­τι­κά και φρο­ντί­ζουν, εάν χρειά­ζε­ται, την ει­σα­γω­γή τους στο νο­σο­κο­μείο του νη­σιού.

Την ώρα που δή­μαρ­χοι και του­ρι­στι­κοί πα­ρά­γο­ντες αγω­νιούν για την υπο­βάθ­μι­ση του προ­ϊ­ό­ντος τους λόγω της εξα­θλιω­μέ­νης ει­κό­νας προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών που «λε­ρώ­νουν» τις ομορ­φιές των νη­σιών, μια ομάδα πο­λι­τών στη Λέρο υψώ­νει τη φωνή της αλ­λη­λεγ­γύ­ης πάνω από τα κέρδη και την κα­λο­πέ­ρα­ση των του­ρι­στών. «Είναι πα­ρή­γο­ρο για την κοι­νω­νία μας το γε­γο­νός ότι έχει ανα­πτυ­χθεί ένα δί­κτυο αλ­λη­λεγ­γύ­ης και ότι η αν­θρω­πιά μας πα­ρα­μέ­νει, αλλά είναι επί­σης σαφές ότι η εθε­λο­ντι­κή προ­σφο­ρά δεν μπο­ρεί να κα­λύ­ψει την έλ­λει­ψη κε­ντρι­κού σχε­δια­σμού και την έλ­λει­ψη υπο­δο­μών από το κρά­τος» επι­ση­μαί­νουν τα μέλη του Δι­κτύ­ου της Λέρου, που εκτός των δικών τους δυ­νά­με­ων στη­ρί­ζε­ται και σε ένα συ­γκι­νη­τι­κό κύμα αλ­λη­λεγ­γύ­ης πο­λι­τών και ορ­γα­νώ­σε­ων από όλη την Ελ­λά­δα. «Μόνο το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα έχουν φθά­σει στην απο­θή­κη του Δι­κτύ­ου πε­ρί­που 700 δέ­μα­τα με ρου­χι­σμό και είδη πρώ­της ανά­γκης για τους πρό­σφυ­γες και τους με­τα­νά­στες», το­νί­ζει ο Πάνος Ρο­ζά­κης, καθώς το Δί­κτυο αγω­νί­ζε­ται με τις πε­ριο­ρι­σμέ­νες του δυ­νά­μεις να αντε­πε­ξέλ­θει στην αν­θρω­πι­στι­κή κρίση που σχε­δόν κάθε νύχτα τα κύ­μα­τα ξε­βρά­ζουν στις ακτές της Λέρου. «Κα­τα­γρά­φου­με ανά­γκες και προ­σπα­θού­με με τη βο­ή­θεια των πο­λι­τών του νη­σιού αλλά και όλης της Ελ­λά­δας να κα­λύ­ψου­με βα­σι­κές ανά­γκες και όσο έξω από την πόρτα μας υπάρ­χουν δέ­μα­τα, αντέ­χου­με» απα­ντούν τα μέλη του Δι­κτύ­ου σε όσους στέλ­νουν σχε­δόν κα­θη­με­ρι­νά βο­ή­θεια στη Λέρο. «Είναι φορές που θέ­λου­με να γυ­ρί­σου­με την πλάτη μας πολύ νωθρά στον όλε­θρο, μα μάς γυ­ρί­ζουν πίσω τα τσα­κι­σμέ­να όνει­ρα τα στοι­βαγ­μέ­να σε μια βάρκα και το πα­ρά­πο­νο στο βλέμ­μα ενός παι­διού» είναι τα λόγια των Αν­θρώ­πων της Λέρου, που είθε να γί­νουν οδη­γός ελ­πί­δας και αι­σιο­δο­ξί­ας στις δύ­σκο­λες αυτές μέρες.

avgi.gr