Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως 15 Μαρτίου 2026, μετά το πέρας της θείας Λειτουργίας και περί ώρα 10.30 το πρωί, θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια του Εκκλησιαστικού Μουσείου της Ενορίας Απολλώνων.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΗΛΙΩΝ
ΕΝΟΡΙΑΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΩΝ
Στο κέντρο του οικισμού Απολλώνων βρίσκεται ο επιβλητικός Ενοριακός Ιερός Ναός της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, που αποτελεί ένα από τα σημαντικά προσκυνήματα της Ρόδου.
Η Έκθεση φέρει τον τίτλο «Μυστήριον Μέγα» και παρουσιάζει στο κοινό περισσότερα από εκατόν πενήντα σημαντικά κειμήλια, μέσα από μία μεθοδολογία καινοτομικής ερμηνείας υπό το πρίσμα των εκκλησιαστικών τεχνών, των θρύλων και των ιστοριών που τα συνοδεύουν, αλλά και του ιστορικού πλαισίου μέσα στο οποίο δημιουργήθηκαν αυτά ή εκτυλίχθηκαν οι ιστορίες που τα συνοδεύουν. Τον ρόλο του αφηγητή στην Έκθεση κατέχουν οι κάτοικοι των Απολλώνων που μετείχαν σε διαδικασίες και δρώμενα σχετικά με τα αντικείμενα της Έκθεσης.
Η πορεία επίσκεψης στους εκθεσιακούς χώρους δεν είναι γραμμική, ώστε να τονιστεί ο μυστηριακός και έντονα αφηγηματικός χαρακτήρας του σεναρίου. Ο θεατρικός φωτισμός των αντικειμένων, οι ειδικού τύπου και μορφής προθήκες, τα tablet με τις αφηγήσεις, τα ιδιαίτερα σπάνια αντικείμενα και η ψηφιακή εικονική τους αναπαράσταση, δημιουργούν μία σειρά από εντυπωσιακές μουσειογραφικές εικόνες που θα χαρακτούν στη μνήμη.
Σκοπός της Έκθεσης είναι να παρουσιαστούν τα αντικείμενα όχι σαν υλικά κατάλοιπα παλιότερων εποχών αλλά σαν στοιχεία μιας μακραίωνης λατρευτικής παράδοσης που λειτουργεί καταλυτικά πάνω στον τόπο και τους ανθρώπους που τον κατοικούν και συνάμα υπερβαίνει πρόσωπα και χρόνο.
Ψηφιακός οδηγός για smartphone και tablet σε συνδυασμό με τις ετικέτες με QR code που βρίσκονται εντός του μουσείου παρέχουν επιπλέον στοιχεία για τα αντικείμενα της έκθεσης.
Ο σχεδιασμός της Έκθεσης παρέχει πλήρη προσβασιμότητα σε ΑμεΑ και εμποδιζόμενα άτομα.
Η κυρίως Έκθεση περιλαμβάνει πέντε αίθουσες με αυτόνομες μουσειολογικές ενότητες.
1. Η πρώτη ενότητα αφορά τον Σταυρό των Απολλώνων, σημαντικό κειμήλιο της Συλλογής. Καθώς ο Σταυρός παραμένει σε κρύπτη και εξέρχεται για προσκύνηση σε συγκεκριμένες εορτές κάθε χρόνο, η παρουσίαση του στον μουσειακό χώρο γίνεται εικονικά μέσω διαδραστικής προθήκης.
2. Η δεύτερη έχει ως θέμα την μυθιστορηματική ανακάλυψη της θέσης και την ανασκαφή μίας τρίκλιτης παλαιοχριστιανική βασιλικής στη θέση «Εφτάπορτη», σε ύψωμα βορειοανατολικά των Απολλώνων.
3. Στην τρίτη ενότητα παρουσιάζεται η λιτανευτική αμφιπρόσωπη εικόνα της Παναγίας της Καρυωνίτισσας, που βρίσκεται εντός του Ναού του Τιμίου Σταυρού. Σκιαγραφείται η ιστορική πορεία της εικόνας, η μεταφορά της στον Ναό του Τιμίου Σταυρού, αλλά και η σύνδεσή της με σημεία σταθμούς στην ιστορία της Ρόδου και τους Ιππότες.
4. Στην επόμενη, τέταρτη, ενότητα, μέσα από τις λιτανευτικές και τις φορητές εικόνες της Συλλογής, αλλά και τις γραπτές και ψηφιακές μαρτυρίες των κατοίκων των Απολλώνων, αναδεικνύεται η διαδικασία της λιτάνευσης των εικόνων και το πατίκιασμα του λαβάρου της Ανάστασης.
5. Η πέμπτη και τελευταία ενότητα της Έκθεσης αφορά τον κόσμο των χειρογράφων και την περιπέτεια του σπάνιου χειρόγραφου περγαμηνού «Κώδικα των Απολλώνων», έργου του Νείλου, Ηγουμένου της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Αρταμίτου Ρόδου, με χρονολόγηση στο 1181.
Η χρηματοδότηση του Μουσείου έγινε από το τοπικό πρόγραμμα CLLD/ Leader στο υπομέτρο 19.2, στην υποδράση 19.2.4.5, της ΑΝ.ΔΩ. Α.Ε.
