• Ενώ δημοτική αρχή και φορείς συζητούν για βιώσιμη αστική κινητικότητα, ποδήλατα και σταθμοί του δημοτικού bike-sharing παραμένουν ασυντήρητοι εδώ και χρόνια, υπονομεύοντας στην πράξη την προώθηση της ποδηλατικής μετακίνησης
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) του Δήμου Ρόδου, κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων της πόλης. Η εταιρεία που έχει αναλάβει την εκπόνηση της σχετικής μελέτης παρουσίασε τις βασικές αρχές του σχεδίου, σηματοδοτώντας την έναρξη της διαδικασίας διαβούλευσης και αναζήτησης συναίνεσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Ωστόσο, παρά τα πολυάριθμα σχέδια που έχουν κατά καιρούς παρουσιαστεί για την κυκλοφοριακή οργάνωση της Ρόδου, το βασικό ζήτημα που τίθεται εκ νέου είναι αυτό της εφαρμογής τους. Προτάσεις για οδικούς άξονες, χώρους στάθμευσης, μονοδρομήσεις, πεζοδρόμια έχουν παρουσιαστεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια, χωρίς όμως πολλές από αυτές να προχωρούν στην πράξη, παραμένοντας συχνά στο επίπεδο του σχεδιασμού. Την ίδια στιγμή, που εμείς μιλάμε για ποδήλατα και ποδηλατοδρόμους χαρακτηριστικό παράδειγμα υποδομής που εγκαταλείφθηκε αποτελεί το δημοτικό σύστημα κοινόχρηστων ποδηλάτων.
Από το κακό στο χειρότερο!
Μια δεκαετία μετά την εγκατάσταση και την επέκτασή του, η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα είναι απογοητευτική. Ποδήλατα και σταθμοί σε κακή κατάσταση, μη λειτουργικά συστήματα και εμφανή σημάδια εγκατάλειψης. Το σύστημα εγκαταστάθηκε το 2014 από τον Δήμο Ρόδου με στόχο την προώθηση της βιώσιμης μετακίνησης στην πόλη. Περιλάμβανε ηλεκτρονικά αυτοματοποιημένα σημεία ενοικίασης και πέντε σταθμούς στην πόλη, στην Πλατεία Γ. Κωσταρίδη, στον Άγιο Φραγκίσκο, στην Πλατεία Σύμης (Μεσαιωνική Πόλη), στην Πλατεία Ελευθερίας μπροστά από την Αστυνομία και στον πεζόδρομο της Δ. Θέμελη-με συνολικά 60 ποδήλατα. Επίσης επί θητείας του αείμνηστου Φώτη Χατζηδιάκου, έγιναν διορθωτικές παρεμβάσεις και επεκτάσεις. Ο σταθμός της Δ. Θέμελη, μεταφέρθηκε στην πλατεία του Ενυδρείου, ενώ το σύστημα επεκτάθηκε με τη δημιουργία δύο νέων σταθμών στη Νέα Μαρίνα -στο πλαίσιο της επέκτασης του ξύλινου παραλιακού πεζόδρομου- και στην Πλατεία Βρούχου. Σήμερα όμως, η εικόνα του δημοτικού συστήματος απέχει πολύ από τον αρχικό σχεδιασμό. Οι σταθμοί και τα ποδήλατα εμφανίζουν σημάδια εγκατάλειψης, ενώ η ανάγκη αναβάθμισης θεωρείται πλέον επιτακτική, με την ενίσχυση του στόλου τόσο με συμβατικά όσο και με ηλεκτρικά ποδήλατα. Η αναβάθμιση αυτή θα μπορούσε να συμβάλει και στην αντιμετώπιση του έντονου κυκλοφοριακού προβλήματος που αντιμετωπίζει η πόλη, ιδιαίτερα κατά την τουριστική περίοδο. Οι Ευρωπαίοι επισκέπτες, υπό προϋποθέσεις όπως η ύπαρξη ποδηλατοδρόμων και ασφαλών διαδρομών, επιλέγουν συχνά το ποδήλατο ως μέσο μετακίνησης. Παράλληλα, τίθεται ζήτημα συνέχισης των παρεμβάσεων για τη δημιουργία δικτύου ποδηλατοδρόμων. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η επέκταση του ξύλινου παραλιακού πεζόδρομου και η ανάπτυξη ποδηλατοδρόμου που θα συνδέει την περιοχή της μαρίνας με τα Κρητικά, ολοκληρώνοντας μια διαδρομή που ξεκινά από την Κολώνα και φθάνει έως την περιοχή των Σφαγείων, με ενδιάμεση σύνδεση με το εμπορικό λιμάνι.
Την ίδια στιγμή, σε αντίθεση με την απαξίωση του δημοτικού συστήματος, ιδιώτες δραστηριοποιούνται έντονα στον τομέα της μικροκινητικότητας, γεμίζοντας την πόλη και τις τουριστικές περιοχές με ποδήλατα και ηλεκτρικά πατίνια. Ωστόσο, πολίτες εκφράζουν προβληματισμό για τον τρόπο εγκατάστασης και στάθμευσής τους, καθώς συχνά αφήνονται σε πεζοδρόμια και κοινόχρηστους χώρους χωρίς σαφή οργάνωση. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη θητεία του δημάρχου Αντώνης Καμπουράκης ο Δήμος Ρόδου προμηθεύτηκε μέσω εθνικού προγράμματος 52 ηλεκτρικά ποδήλατα στο πλαίσιο του έργου «Βιώσιμη μικροκινητικότητα μέσω συστήματος κοινόχρηστων ποδηλάτων». Την ώρα που η Ρόδος αναζητά λύσεις στο κυκλοφοριακό της πρόβλημα, άλλες ελληνικές πόλεις όπως τα Χανιά, Ηγουμενίτσα, Πόρος, Κως, Τρίκαλα, Καρδίτσα κλπ έχουν ήδη αναπτύξει εκσυγχρονισμένα συστήματα κοινόχρηστων ποδηλάτων και εκτεταμένα δίκτυα ποδηλατοδρόμων. Σε αυτές τις πόλεις, το ποδήλατο αποτελεί πλέον καθημερινό μέσο μετακίνησης τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες, με την ύπαρξη υποδομών να ενισχύει την ασφάλεια των ποδηλατών και να συμβάλλει στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, του θορύβου και των ρύπων. Για τη Ρόδο, η συζήτηση για τη βιώσιμη κινητικότητα φαίνεται να βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο. Το ζητούμενο, όπως επισημαίνουν αρκετοί, δεν είναι μόνο ο σχεδιασμός, αλλά κυρίως η συνέπεια στην εφαρμογή και στη συντήρηση των υποδομών που ήδη υπάρχουν.
